REKLAMA

Zabezpieczenie przy pomocy instrumentów pochodnych

2008-10-21 14:47
publikacja
2008-10-21 14:47
Instrumenty pochodne pozwalają na zabezpieczenie portfela aktywów przed skutkami niekorzystnych dla inwestora zmian cen posiadanych aktywów. Takie operacje określane są mianem hedgingu.

Asekuracja dla każdego

Istotą hedgingu jest zajęcie pozycji odpowiedniej w instrumencie pochodnym opartym na danym aktywie, tak aby straty wynikające ze spadku ceny aktywa bazowego były rekompensowane zyskami z instrumentu pochodnego. Im wyższa korelacja pomiędzy notowaniami aktywa bazowego oraz instrumentu pochodnego tym zabezpieczenie jest dokładniejsze.

Z możliwości zabezpieczenia korzystają podmioty gospodarcze aby zapewnić sobie cenę kupna surowców lub sprzedaży produktów, eksporterzy i importerzy, w celu zagwarantowania sobie odpowiedniego kursu wymiany walut, inwestorzy giełdowi, w celu zabezpieczenia wartości portfela akcji, kredytodawcy i kredytobiorcy, aby zapewnić sobie ustalony poziom oprocentowania depozytów lub zobowiązań.

W trakcie ważności instrumentu finansowego jego cena ulega zmianom, stąd trudno jest precyzyjnie określić wynik zabezpieczenia. Najlepiej więc stosować instrumenty pochodne, których terminy zapadalności są zbieżne z terminami realizacji płatności za nabywane lub sprzedawane aktywa, wymieniane waluty czy rozliczane umowy kredytowe. W dniu wygasania opcji jej cena jest równa wartości wewnętrznej a w przypadku kontraktu terminowego jego kurs jest równy cenie aktywa bazowego, inaczej kursowi kasowemu.

Wyniki zabezpieczeń przedstawione w niniejszym opracowaniu dotyczą dnia wygaśnięcia instrumentów pochodnych.

Zabezpieczenie opcjami

Zabezpieczenie pozycji długiej w aktywach bazowych. Przykładem takiej pozycji jest sytuacja eksportera, który w spodziewa się otrzymania w przyszłości określonej ilości waluty obcej (aktywo bazowe) za wyeksportowany towar.

Transakcja zabezpieczająca polega na zakupie opcji sprzedaży (long put). W przypadku spadku ceny aktywa bazowego inwestycja w nie przynosi straty, które są rekompensowane zyskiem z pozycji w opcji put lub wykorzystanie możliwości sprzedaży tych aktywów po cenie wykonania – wyższej od aktualnej ich ceny rynkowej. W przypadku wzrostu ceny aktywa bazowego powyżej ceny wykonania strategia przynosi dodatkowy zysk, analogicznie jak w długiej pozycji opcji kupna. Kosztem tej strategii jest premia zapłacona wystawcy opcji sprzedaży.



Wykres 1. Zabezpieczenie pozycji długiej w aktywach bazowych


Zabezpieczenie pozycji krótkiej w aktywach bazowych. Przykładem takiej pozycji jest sytuacja importera, który za planowana w przyszłości dostawę zza granicy będzie musiał zapłacić określoną ilość obcej waluty (aktywo bazowe).

Transakcja zabezpieczająca polega na zakupie opcji kupna (long call). W przypadku wzrostu ceny aktywa bazowego pozycja w nim przynosi straty, które są rekompensowane zyskiem z rozliczenia opcji call lub wykorzystaniem możliwości kupna tych aktywów po cenie wykonania – niższej od aktualnej ich ceny rynkowej. W przypadku spadku ceny aktywa bazowego poniżej ceny wykonania strategia przynosi dodatkowy zysk, analogicznie, jak w długiej pozycji opcji sprzedaży. Kosztem tej strategii jest premia zapłacona wystawcy opcji kupna.



Wykres 2. Zabezpieczenie pozycji krótkiej w aktywach bazowych

Zabezpieczenie opcji

Wystawienie opcji wiąże się z ryzykiem, nieograniczonym w przypadku opcji kupna oraz ograniczonym do ceny wykonania w przypadku opcji sprzedaży. Wystawić opcję może inwestor giełdowy lub bank, który świadczy usługi dla swych klientów. Prześledźmy na przykładach jak można taką opcję zabezpieczyć. Tak zabezpieczona pozycja nazywa się pozycją pokrytą.

Zabezpieczenie pozycji krótkiej w opcji kupna (short call). W przypadku wzrostu ceny aktywa bazowego poniesie on stratę, która w tym przypadku jest teoretycznie nieograniczona.

Transakcja zabezpieczająca polega na zakupie aktywów bazowych (long underlying). W przypadku wzrostu ceny aktywa bazowego pozycja w opcji call przynosi straty, które są rekompensowane zyskiem ze wzrostu ceny aktywów bazowych. W przypadku spadku ceny aktywa bazowego poniżej ceny wykonania strategia przynosi stratę, analogicznie, jak w krótkiej pozycji opcji sprzedaży.



Wykres 3. Zabezpieczenie pozycji krótkiej w opcji kupna


Poprzez zajęcie długiej pozycji w aktywie bazowym krótka pozycja w opcji kupna została zabezpieczona przed ryzykiem wzrostu ceny aktywa bazowego – pozycja pokryta.

Zabezpieczenie pozycji krótkiej w opcji sprzedaży (short put). W przypadku spadku ceny aktywa bazowego poniesie on stratę, która w tym przypadku jest ograniczona do ceny wykonania opcji pomniejszonej o wartość otrzymanej premii.

Transakcja zabezpieczająca polega na krótkiej sprzedaży aktywów bazowych (short underlying). W przypadku spadku ceny aktywa bazowego pozycja w opcji put przynosi straty, które są rekompensowane zyskiem wynikającym z pozycji krótkiej w aktywach bazowych, czyli możliwości ich nabycia po cenie niższej od ceny wykonania opcji. W przypadku wzrostu ceny aktywa bazowego powyżej ceny wykonania opcji strategia przynosi stratę, analogicznie, jak w długiej pozycji opcji sprzedaży.

Poprzez zajęcie krótkiej pozycji w aktywie bazowym krótka pozycja w opcji sprzedaży została zabezpieczona przed ryzykiem spadku ceny aktywa bazowego – pozycja pokryta.



Wykres 4. Zabezpieczenie pozycji krótkiej w opcji sprzedaży

Zabezpieczenie kontraktami terminowymi

Istotą przedstawionych w niniejszym rozdziale transakcji zabezpieczających zajęcie przeciwstawnej pozycji w kontrakcie terminowym do pozycji w aktywach bazowych. Jeżeli podmiot posiada w danych aktywach długą pozycję to winien zająć krótką pozycję w kontrakcie terminowym na ta aktywa. Przykładem długiej pozycji w aktywie bazowym są przyszłe przychody. Jeżeli ulegną zmniejszeniu, spadnie również marża oraz zysk.



Wykres. 5. Zabezpieczenie pozycji długiej w aktywie bazowym


Zabezpieczeniem krótkiej pozycji w aktywach bazowych jest pozycja długa w kontrakcie terminowym. Krótka pozycja oznaczać może przyszłą płatność, której przyszła wartość może ulec zmianie. Jej wzrost płynie na zwiększenie kosztów, a zatem spadek marży oraz zysku.

Dzięki silnej korelacji ujemnej pomiędzy zmianami ceny aktywa bazowego oraz kontraktu terminowego na to aktywo zmniejszone przychody z pozycji w aktywach są w wysokim stopniu rekompensowane przychodami z pozycji w kontrakcie terminowym.



Wykres. 6. Zabezpieczenie pozycji krótkiej w aktywie bazowym


Zabezpieczenie pozycji długiej w aktywach bazowych. Przykładem takiej pozycji jest sytuacja producenta miedzi, której ceny zależą od sytuacji na rynkach światowych. Spadek cen spowoduje zmniejszenie przychodów i w konsekwencji marży ze sprzedaży.

Transakcja zabezpieczająca polega na sprzedaży kontraktu terminowego (zajęciu krótkiej pozycji). Spadek ceny miedzi da producentowi przychód z kontraktu terminowego, który zniweluje poniesioną stratę na sprzedaży miedzi.

W przypadku wzrostu ceny miedzi producent osiągnie wyższe przychody ze sprzedaży miedzi, co zwiększy jego marżę. Jednak w tym przypadku poniesie także stratę na pozycji w kontrakcie terminowym. aktywa bazowego powyżej ceny wykonania strategia przynosi dodatkowy zysk, analogicznie jak w długiej pozycji opcji kupna. Kosztem tej strategii jest premia zapłacona wystawcy opcji sprzedaży.

Zabezpieczenie pozycji krótkiej w aktywach bazowych. Przykładem takiej pozycji jest sytuacja producenta kabli, który wykorzystuje miedź jako główny komponent. Jego sytuacja i oczekiwania rynkowe są przeciwne do preferowanych przez producenta miedzi. Wzrost ceny złotego metalu spowoduje aprecjację kosztów produkcji i w efekcie spadku marży i zysku. Transakcja zabezpieczająca polega na kupnie kontraktu terminowego (zajęciu długie pozycji). Wzrost ceny miedzi da producentowi kabli przychód z kontraktu terminowego, który zrekompensuje podwyższone koszty zakupu miedzi.

W przypadku spadku ceny miedzi ulegną zmniejszeniu koszty zakupu miedzi, co zwiększy marżę producenta kabli. Jednak pozycja w kontrakcie terminowym przyniesie jednocześnie stratę, zbliżoną nominalnie do osiągniętego zysku. W efekcie wynik takie strategii będzie bliski zera.

Coś za coś

Niestety każda pozycja w kontrakcie terminowym może przynieść straty, które zabiorą nadzwyczajne zyski z aktywa bazowego. Stąd podejmujący decyzję o stosowaniu strategii zabezpieczających winien zdawać sobie sprawę, że strategie hedgingowe na kontraktach terminowych nie przyniosą nadzwyczajnych zysków przy żadnym scenariuszu rynkowym. Zaletą tego rodzaju strategii jest brak kosztów, z wyjątkiem kosztów transakcyjnych czy prowadzenia rachunku. Depozyt wpłacany przy otwarciu pozycji nie jest kosztem.

Inaczej jest w przypadku opcji. Tam ruch ceny aktywa bazowego w kierunku zgodnym do oczekiwanego był źródłem zysków nadzwyczajnych. Strata z takiej strategii hedgingowej ograniczała się do wysokości zapłaconej premii. Niestety opcje, szczególnie będące w pieniądzu, dające najlepsze rezultaty są drogie. Takie strategie są niejednokrotnie kosztowne. Pewnym rozwiązaniem jest stosowanie strategii złożonych typu collar, które mogą wyeliminować koszty zabezpieczenia, lecz ograniczają możliwość osiągnięcia nadzwyczajnych zysków. Są one określane mianem strategii zerokosztowych.

Jan Mazurek

Źródło:
Tematy

Otwórz konto w promocjach: 300 zł premii za otwarcie i polecenie konta

Advertisement

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki