REKLAMA
Weekend z Bankier.pl

Fundusze bezpieczne

2008-10-28 14:21
publikacja
2008-10-28 14:21
Niechętnie widziane podczas hossy na giełdzie, kiedy drożeją akcje. Inwestorzy przypominają sobie o nich, kiedy na dobre zagości dekoniunktura. Wtedy zaczyna się gorączkowe poszukiwanie inwestycji bezpiecznych. Niejednokrotnie jest już za późno – lepiej wcześniej przygotować się na taką okoliczność.

Rodzaje funduszy bezpiecznych

W praktyce dają one możliwość osiągnięcia stopy zwrotu zbliżonej do rentowności rocznej lokaty bankowej przy zachowaniu wysokiej płynności. Dzielą się one na:
· fundusze obligacji,
· fundusze gotówkowe,
· fundusze rynku pieniężnego.

Każdy z tych funduszy, mimo że posiada ulokowane środki w podobnych aktywach, posiada odrębną specyfikę i ryzyko inwestycyjne, które jest traktowane niejednokrotnie za bliskie zeru. Rzeczywistość pokazuje jednak, że również tego rodzaju inwestycje nie są pozbawione ryzyka.

Fundusze obligacji

Fundusze obligacji inwestują przede wszystkim w obligacje o stałym oprocentowaniu oraz zerokuponowe, a także krótkoterminowe papiery dłużne W szczególności mogą być to dłużne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa (obligacje, bony skarbowe), Narodowy Bank Polski, banki, przedsiębiorstwa, jednostki samorządu terytorialnego oraz listy zastawne. Udział tych papierów nie może być niższy niż 2/3 wartości portfela funduszu. Fundusz może nabywać akcje jedynie w przypadku konwersji długu lub zamiany. Nabywanie instrumentów pochodnych może służyć jedynie w celu zabezpieczenia przed ryzykiem.

Fundusze obligacji posiadają swój benchmark, który określa poziom zakładanej minimalnej stopy zwrotu z inwestycji. Jest on zazwyczaj powiązany z popularnymi miarami wielkości ekonomicznych, jak na przykład: wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych (inflacja), WIBOR, indeks dłużnych papierów wartościowych czy rentowność bonów skarbowych. Z punktu widzenia funduszu najkorzystniejszym sposobem nabywania obligacji bądź bonów skarbowych jest uczestnictwo w przetargach organizowanych przez Ministerstwo Finansów. Podmioty te są również aktywnymi uczestnikami rynku międzybankowego. Popularne wśród zarządzających funduszami są transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży (buy-sell-back oraz sell-buy-back).

Każda z kategorii lokat funduszu posiada ściśle określone w statucie funduszu limity inwestycyjne, co determinuje rentowność i poziom ryzyka inwestycyjnego. Zazwyczaj papiery wartościowe emitowane przez podmioty inne, niż Skarb Państwa posiadają wyższą rentowność, niż instrumenty skarbowe. Jednak w tym przypadku wzrasta ryzyko inwestycyjne, ze względu na niższą wiarygodność takich emitentów.

Kolejny czynnik ryzyka ma źródło w poziomie stóp procentowych. Wartość jednostek uczestnictwa może podlegać znacznym wahaniom w przypadku zmian cen dłużnych papierów wartościowych o stałym dochodzie, do których należą obligacje o stałym oprocentowaniu, obligacje zerokuponowe oraz bony skarbowe. Głównym czynnikiem mającym wpływ na kursy tych instrumentów, a zatem na wyniki funduszy, jest poziom stóp procentowych. Jego zmiany mają przełożenie na krajowy rynek długu.

Obecnie wiele Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych oferuje więcej, niż jeden fundusz obligacji. Są to na pozór podobne wehikuły inwestycyjne. Różnica między tymi funduszami dotyczy terminów zapadalności instrumentów dłużnych, znajdujących się w portfelach funduszy. Ma to wpływ na ryzyko inwestycyjne wynikające ze zmian stóp procentowych obligacji o stałym oprocentowaniu, a to bezpośrednio przekłada się na wyniki takiego funduszu. Efekt zmian stóp procentowych może być inny dla każdego funduszu obligacji i zależy od średnio ważonego czasu trwania obligacji – duration.

Im dłuższy średni termin do wykupu obligacji, tym większa jej wrażliwość na zmiany stóp procentowych. W przypadku obniżki stóp procentowych inwestorzy posiadający jednostki funduszy z „najdłuższymi” obligacjami o stałym oprocentowaniu zyskują najwięcej. Niestety - w przypadku wzrostu stóp procentowych to oni poniosą większe straty, niż inwestujący w fundusze z „krótkimi obligacjami”.

Jak więc rozpoznać wśród wielu funduszy obligacji ten, który cechuje najmniejsze ryzyko? Należy dokładnie zapoznać się ze strategią inwestycyjną określoną w prospekcie emisyjnym.

Stąd spodziewając się wzrostu stóp procentowych należy unikać inwestowania w fundusze obligacji inwestujące w obligacje o długim terminie wykupu, gdyż można ponieść znaczące straty w takiej sytuacji.

Rentowności inwestycji w fundusze obligacji jest pomniejszana przez obciążenia pobierane przez Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych, niejednokrotnie wysokie w stosunku do dochodów funduszy.

Fundusze pieniężne (gotówkowe) i rynku pieniężnego

Fundusze gotówkowe inwestują w instrumenty rynku pieniężnego, jak bony skarbowe, komercyjne papiery dłużne, bony pieniężne, certyfikaty depozytowe, depozyty bankowe. Przedmiotem lokat są również inne dłużne papiery wartościowe, jak obligacje z kuponami odsetkowymi wypłacanymi nie rzadziej, niż rok lub zerokuponowe, którym do wykupu pozostał termin krótszy, niż rok. Wolne środki są lokowane na depozytach nie przekraczających roku. Emitentami aktywów, w które są lokowane środki funduszy gotówkowych są: Skarb Państwa, NBP, banki, przedsiębiorstwa i jednostki komunalne.

Fundusze te charakteryzują się niższym w stosunku do obligacji poziomem ryzyka. Niższa jest również oczekiwana stopa zwrotu z inwestycji w te fundusze.

Fundusze rynku pieniężnego

Odrębna grupa funduszy – fundusze rynku pieniężnego - podlega szczególnym regulacjom w zakresie inwestowania. Określają one szczegółowo:
· warunki, jakie muszą spełniać lokaty funduszu,
· wymogi dotyczące doboru emitentów, poręczycieli lub gwarantów instrumentów rynku pieniężnego,
· kryteria oceny bezpieczeństwa lokat przez określenie minimalnego poziomu oceny inwestycyjnej (ratingu),
· sytuacje, w których fundusz jest obowiązany zbyć instrumenty rynku pieniężnego,
· metodykę obliczania średniego, ważonego terminu do wykupu lokat wchodzących w skład portfela inwestycyjnego funduszu.

Przedmiotem lokat tego rodzaju funduszy mogą być instrumenty rynku pieniężnego posiadające rating krótkoterminowy na poziomie co najmniej A3 wg Standard&Poor’s lub P3 wg Moody’s; lub F3 wg Fitch Ratings. Średni ważony czas zapadalności wszystkich instrumentów znajdujących się w portfelu funduszu nie może przekraczać 90 dni. Te obostrzenia mają na celu minimalizację ryzyka inwestycji wynikającego ze zmian rynkowych stóp procentowych oraz sytuacji ekonomicznej emitenta. Fundusze rynku pieniężnego charakteryzują się najniższym ryzykiem wśród funduszy inwestycyjnych.

Każdy fundusz, który spełnia te wymogi ma wyłączne prawo używania w swej nazwie określenia „fundusz rynku pieniężnego”. Szczegółowy opis wymogów powinien być zamieszczony w statucie funduszu.

Szczególne zasady inwestowania dla funduszy rynku pieniężnego zostały opracowane w związku z zamiarem utworzenia warunków bezpiecznego inwestowania przez jednostki sektora finansów publicznych na rynku kapitałowym.

Fundusze te mogą być również odpowiednie dla każdego, kto ceni sobie bezpieczeństwo oraz wysoką płynności inwestycji, np. przedsiębiorców.

Fundusze, które inwestują na rynku pieniężnym, lecz ich polityka inwestycyjna nie uwzględnia powyższych wymogów prawnych, noszą nazwę funduszy gotówkowych i inaczej pieniężnych. Korzystają one z większej swobody w zakresie doboru lokat, więc kupują instrumenty finansowe o dłuższych terminach zapadalności, lecz nie dłuższych niż rok. Nie muszą dobierać lokat pod kątem ratingu emitenta. Mogą również lokować pewną część aktywów w zagraniczne dłużne papiery wartościowe.

Większa swoboda w inwestowaniu za granicą skutkuje powstaniem ryzyka walutowego, co wymaga zawierania transakcji zabezpieczających na instrumentach pochodnych.

Reasumując należy stwierdzić, iż ryzyko inwestycyjne funduszy gotówkowych jest nieco wyższe, niż funduszy rynku pieniężnego. Jednak inwestycje takie mają wyższy potencjał zarabiania, niż w przypadku funduszy rynku pieniężnego. Należy zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy znaczeniem określenia „Fundusz rynku pieniężnego” oraz często używanym określeniem „Fundusz pieniężny”. Ten drugi to faktycznie fundusz gotówkowy.

Przyjazne inwestycje

Wyniki inwestycyjne funduszy rynku pieniężnego i gotówkowych zależą w szczególności od poziomu rynkowych stóp procentowych. Mamy tu do czynienia ze stabilnym i systematycznym wzrostem wartości jednostek uczestnictwa. Ich rentowność nieznacznie przewyższa poziom inflacji w Polsce. Pozwala to zapomnieć o problemie niekorzystnych zmian wartości inwestycji.

Większą zmienność wykazują fundusze obligacji, chociaż również te można uznać za przyjazne inwestorom posiadającym awersję do ryzyka.

Warto zwrócić uwagę, że odmiennie, niż jest to w przypadku lokat, inwestor nie jest zmuszony do określania czasu trwania inwestycji w momencie jej dokonywania – umorzy jednostki wtedy, kiedy uzna to za konieczne. Ponadto, w momencie umorzenia klient otrzymuje cały zysk wypracowany w okresie swojej inwestycji przez zainwestowaną kwotę – nie ma więc mowy o obciążeniu karą, jak to się dzieje w przypadku wcześniejszego zerwania lokat bankowych.

Jak widać inwestycje w fundusze obligacji, gotówkowe oraz rynku pieniężnego stanowią dobre zabezpieczenie na złe czasy na rynku akcji. Nie powinny być one lekceważone i należy je uwzględnić jako jeden ze składników zdywersyfikowanego portfela. Można je polecać szczególnie osobom w starszym wieku, kiedy eksperymenty z funduszami akcji mogą okazać się ryzykowne.

Jan Mazurek

Źródło:
Tematy
Zyskaj aż 360 zł premii z kontem Millennium 360°

Zyskaj aż 360 zł premii z kontem Millennium 360°

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki