Państwa UE zgodziły się w poniedziałek na przedłużenie tylko o tydzień tzw. czarnej listy, na którą do tej pory w związku z agresją Rosji na Ukrainę trafiło blisko 3 tys. osób i podmiotów. Według unijnych źródeł Słowacja i Francja domagają się usunięcia z niej rosyjskiego oligarchy Aliszera Usmanowa.
Jak podały źródła unijne, Paryż ma zabiegać o zniesienie sankcji na Usmanowa, powołując się na kwestie związane z bezpieczeństwem narodowym i odpowiedź na prośbę partnerów narodowych.
Francja dołączyła więc do Słowacji, która zabiega także o usunięcie z unijnej czarnej listy Michaiła Fridmana.
Unijne sankcje są nakładane, a potem przedłużane za zgodą wszystkich państw członkowskich. Termin na przedłużenie sankcji indywidualnych, które oznaczają zakaz wjazdu do UE i zamrożenie aktywów, mijał we wtorek. Ze względu na to, że pomysł Słowacji i Francji, wzbudził opór części stolic, ambasadorowie państw UE w poniedziałek zdecydowali się przedłużyć sankcje o tydzień, do 22 września. Ma to im dać więcej czasu na uzgodnienia.
Bratysława upominała się o obu oligarchów także w marcu, gdy podejmowana była decyzja o przedłużeniu sankcji indywidualnych o kolejne pół roku.
Usmanow jest jednym z najbogatszych Rosjan, blisko związanym z Władimirem Putinem. Swój ogromny majątek zawdzięcza konsolidacji rosyjskiego przemysłu ciężkiego po upadku ZSRR. Po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 r. UE zamroziła jego aktywa, w tym luksusowy jacht Dilbar. Powodem były właśnie bliskie relacje z rosyjskim przywódcą.
Portal EU Observer zwrócił uwagę, że już wcześniej o usunięcie Usmanowa z czarnej listy zabiegały Turcja, Azerbejdżan i Uzbekistan (gdzie oligarcha się urodził). Ujął się za nim sam turecki prezydent Recep Tayyip Erdogan, który w liście do unijnych stolic miał nazwać rosyjskiego oligarchę „filantropem”, który „promował otwarcie krajów Azji Środkowej na Zachód, a jednocześnie wniósł istotny wkład w zacieśnianie więzi międzyludzkich w świecie tureckim”. Portal spekuluje, że w zamian za zniesienie sankcji na Usmanowa Paryż może negocjować z Azerbejdżanem zwolnienie z więzienia francuskiego biznesmena Martina Ryana, aresztowanego w tym kraju pod zarzutem szpiegostwa.
Unijne sankcje indywidualne miały być tym razem przedłużone o 12 zamiast sześciu miesięcy. Udało się to w przypadku sankcji gospodarczych, które w czerwcu zostały przedłużone o kolejny rok. Zabiegi o wprowadzenie dłuższego okresu obowiązywania unijnych obostrzeń trwały od dawna, a wśród stolic postulujących takie zaostrzenie była Warszawa. Wcześniej taką zmianę blokował węgierski rząd Viktora Orbana, ale Budapeszt wycofał sprzeciw po porażce Orbana w wyborach parlamentarnych w kwietniu i objęciu stanowiska premiera przez Petera Magyara.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ kar/
