Society of Construction Law Poland chce zmieniać rynek budowlany. Wiemy, co nie działa i jak to zmienić

2026-11-16 14:43
publikacja
2026-11-16 14:43
Dodaj Bankier.pl w Google

Przeciągające się latami spory i rosnące koszty inwestycji wystawiają na próbę relacje między zamawiającymi a wykonawcami. Jak szybciej rozwiązywać konflikty i przekładać doświadczenia branży na konkretne zmiany? To jedne z wyzwań, którymi zajmuje się Society of Construction Law Poland, stowarzyszenie działające od zeszłego roku na rzecz dobrych praktyk na rynku budowlanym.

Partnerem publikacji jest Society of Construction Law Poland

Society of Construction Law Poland działa już drugi rok i ma za sobą kolejną dużą konferencję. Jakie wnioski płyną z ostatniego spotkania i które problemy branży wymagają dziś szczególnej uwagi?

Jakub Żelazny, członek zarządu Society of Construction Law Poland: Podczas konferencji skoncentrowaliśmy się na dwóch obszarach: energetyce i infrastrukturze. W pierwszym panelu rozmawialiśmy o sporach związanych z inwestycjami budowlanymi w energetyce konwencjonalnej, jądrowej i odnawialnej. Przy skali planowanych przedsięwzięć kluczowe jest właściwe ukształtowanie relacji kontraktowych między wykonawcą, zamawiającym i kluczowymi dostawcami, a także ograniczanie ryzyka konfliktów i skuteczne rozwiązywanie sporów.

Drugi blok dotyczył infrastruktury i rosnących kosztów inwestycji infrastrukturalnych. Od 2019 r. znacząco wzrosły one m.in. pod wpływem pandemii COVID-19, wojny w Ukrainie i napiętej sytuacji geopolitycznej. To pokazuje, jak mocno realizacja kontraktów zależy od czynników, na które ich strony nie mają wpływu (lub ich wpływ jest ograniczony).

W obu panelach wzięli udział doświadczeni praktycy z różnych stron rynku budowlanego, którzy podzielili się swoim bogatym doświadczeniem, ciekawymi case studies oraz różnorodnymi spostrzeżeniami. To jest właśnie nasz cel – gromadzenie przedstawicieli różnych stron rynku: zamawiających publicznych i prywatnych, wykonawców, inżynierów, ekspertów, biegłych oraz prawników. Ich interesy bywają odmienne, dlatego stawiamy na dłuższe panele, które pozwalają pogłębić dyskusję, skonfrontować argumenty i wypracować wnioski na przyszłość.

Integrujemy osoby zainteresowane prawem budowlanym, kontraktami i sporami w budownictwie. Obecnie mamy 63 członków, a w nadchodzącym roku chcemy przekroczyć liczbę stu. Zbudowaliśmy już grupę osób gotowych angażować się w nasze inicjatywy. Chcemy dalej rozwijać organizację i zachęcać kolejnych przedstawicieli branży do współpracy – mówi Jakub Żelazny, członek zarządu Society of Construction Law Poland. Na zdjęciu zarząd SCL Poland w składzie: Robert Moj, radca prawny, Stanisław Koziarski inżynier budownictwa lądowego i prezes stowarzyszenia SCL, Maciej Skory, doktor nauk prawnych i Jakub Żelazny, adwokat. ()

Czyli konferencja nie kończy się na dyskusji. Chodzi również o przełożenie jej efektów na konkretne działania?

Zdecydowanie. Chcemy podsumowywać spotkania, porządkować wnioski i wskazywać rozwiązania problemów dostrzeganych przez uczestników rynku. Budownictwo ma ogromne znaczenie dla polskiej gospodarki, a otwarty dialog może pomóc w wypracowaniu lepszych rozwiązań.

Society of Construction Law Poland nie jest wyłącznie organizatorem konferencji. Jak wygląda codzienna działalność stowarzyszenia i ilu członków udało się zgromadzić?

Integrujemy osoby zainteresowane prawem budowlanym, kontraktami i sporami w budownictwie. Obecnie mamy 63 członków, a w nadchodzącym roku chcemy przekroczyć liczbę stu. W pierwszym roku działalności zbudowaliśmy grupę osób gotowych angażować się w nasze inicjatywy. Chcemy dalej rozwijać organizację i zachęcać kolejnych przedstawicieli branży do współpracy, nie tworząc niepotrzebnych barier w dostępie do wydarzeń. Oprócz konferencji organizujemy regularne spotkania członków. Rozmawiamy podczas nich o zagadnieniach istotnych dla branży, które mogą stać się punktem wyjścia do kolejnych wydarzeń, publikacji i inicjatyw. Angażujemy się również w działalność szkoleniową.

Co udało się osiągnąć do tej pory? Jakie inicjatywy, poza konferencjami, są dla Państwa szczególnie ważne?

Istotna jest współpraca międzynarodowa. Uczestniczymy w wydarzeniach organizowanych w innych krajach, m.in. w Belgradzie, poznając rozwiązania stosowane na różnych rynkach i sprawdzając, które można wykorzystać w Polsce. Przykładowo w 2028 r. będziemy organizować The European Society of Construction Law Annual Conference & Workshop we Wrocławiu. To dwudniowa międzynarodowa konferencja, która przyciągnie setki praktyków rynku budowlanego do Polski.

Dużym przedsięwzięciem jest przygotowanie aktualnego tłumaczenia Delay and Disruption Protocol, a więc dokumentu naszej organizacji macierzystej z Wielkiej Brytanii – Society of Construction Law UK (która działa od kilkudziesięciu lat i zrzesza przeszło 3000 członków), poświęconego roszczeniom związanym z opóźnieniami i zakłóceniami w realizacji prac (Delay and Disruption Protocol 2nd edition). Dokument ten jest powszechnie wykorzystywany w praktyce budowlanej na całym świecie, zarówno podczas realizacji inwestycji, jak i na etapie ewentualnego sporu. Chcemy uzupełnić go komentarzem uwzględniającym różnice między prawem angielskim a polskim, tak aby publikacja stała się praktycznym narzędziem dla osób zaangażowanych w inwestycje i spory budowlane również w Polsce.

Planujemy również rozpocząć działalność naukową i ekspercką. Ważny jest dla nas dialog z dużymi zamawiającymi publicznymi, w tym Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad oraz PKP PLK S.A. Przykładowo uczestniczyliśmy w konsultacjach z PKP PLK S.A. na temat możliwości wykorzystania komisji rozjemczych w prowadzonych inwestycjach.

Jak w praktyce można dołączyć do Society of Construction Law Poland? Kto może zostać członkiem i co daje członkostwo?

Wystarczy wypełnić formularz członkowski, uiścić opłatę wpisową (200 złotych) oraz opłacać składkę roczną (w wysokości 200 złotych). Członkowie mają bezpłatny dostęp do naszych konferencji. Możliwe jest również członkostwo łączone, obejmujące nasze stowarzyszenie i organizację angielską, które zapewnia dostęp do materiałów udostępnianych przez organizację macierzystą.

Zapraszamy wszystkie osoby zainteresowane rynkiem budowlanym i rozwiązywaniem sporów budowlanych, które chcą dzielić się doświadczeniami i współtworzyć program naszej działalności.

Jakie zagadnienia mogą zdominować kolejne spotkania? W jaki sposób wybierają Państwo tematy konferencji?

Chcemy rozmawiać o aktualnych problemach branży, które bardzo dynamicznie się zmieniają.

Przykładowo jednym z zagadnień, na które zwrócili uwagę uczestnicy konferencji, jest utrudniony zwrot kosztów zarządu przedsiębiorstwa budowlanego w przypadku przedłużenia okresu realizacji inwestycji. Gdy inwestycja się wydłuża, wykonawca nadal ponosi wiele kosztów budowy, które nie są bezpośrednio związane z prowadzonymi robotami budowlanymi, w tym koszty utrzymania placu budowy, wynagrodzeń pracowników, obsługi geodezyjnej czy też właśnie koszty zarządu. Koszty zarządu to, ogólnie rzecz biorąc, wydatki związane z obsługą, administracją, utrzymaniem i kierowaniem firmą budowlaną jako przedsiębiorstwem, ponoszone na poziomie centrali firmy. W związku z tym trudno przypisać te koszty do konkretnego kontraktu. Jeśli firma realizuje dziesięć inwestycji, a jedna się przedłuża, nie oznacza to, że można automatycznie przypisać do niej jedną dziesiątą wszystkich kosztów administracyjnych przedsiębiorstwa budowlanego. Podobnie trudno dokładnie ustalić, jaką część czasu zarząd czy dział prawny firmy w praktyce poświęciły właśnie tej konkretnej inwestycji.

Podejście zamawiających do zwrotów takich kosztów zmieniało się na przestrzeni czasu. Ostatnio jednak często zamawiający odmawiają zwrotu takich kosztów, powołując się w szczególności na to, że wykonawcy nie są w stanie wykazać ich poniesienia. W związku z liczbą prowadzonych inwestycji to istotny problem dla branży wymagający pogłębionej analizy. Jest to temat idealnie wpisujący się w naszą działalność. Jest to jeden z wielu tematów, o których obecnie myślimy.

Z podobnymi problemami mierzą się także inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej. Jak sobie z nimi radzą i czego Polska może się od nich nauczyć?

Każdy rynek ma swoją specyfikę, ale w mojej ocenie w Polsce szczególnie zwraca uwagę podejście do arbitrażu. Zamawiający, w szczególności publiczni, ale również prywatni, stosunkowo niechętnie korzystają z tej metody rozwiązywania sporów budowlanych, podczas gdy postępowania sądowe obejmujące spory budowlane mogą trwać nawet od 10 do 15 lat. To trudna sytuacja zarówno dla wykonawców dochodzących roszczeń, jak i dla podmiotów czekających na rozstrzygnięcie, ponieważ ponoszą one ciężar zapłaty narosłych odsetek.

Oczywiście podejście do arbitrażu jest różne w każdym kraju, ale moje doświadczenie pokazuje, że w regionie Europy Środkowo-Wschodniej oraz na Bałkanach arbitraż jest popularniejszą metodą rozstrzygania sporów niż w Polsce. Również większą rolę odgrywają w regionie komisje rozjemcze, których wykorzystanie w Polsce pozostaje ograniczone.

W naszej ocenie warto szerzej korzystać z tych narzędzi. Mogłyby przyspieszyć rozwiązywanie konfliktów i odciążyć sądy. Polski ustawodawca w odniesieniu do sporów budowlanych postawił ostatnio na mediację – co jest krokiem w dobrą stronę, ale jednak niewystarczającym. Nie wszystkie bowiem spory da się rozstrzygnąć w ramach mediacji.

Jakie są najważniejsze cele Society of Construction Law Poland na najbliższe 12 miesięcy? Czego mogą spodziewać się członkowie i pozostali przedstawiciele branży?

Chcemy kontynuować konferencje i docierać do kolejnych regionów Polski. Warszawa jest dużym rynkiem, ale wiele ważnych inwestycji realizuje się poza stolicą. Rozważamy organizację wydarzeń w innych miastach, choć na razie nie chcę zdradzać ich lokalizacji.

Drugim celem jest ukończenie polskiego tłumaczenia Delay and Disruption Protocol wraz z komentarzem uwzględniającym różnice między prawem angielskim a polskim.

Planujemy również uruchomić podcast SCL Poland Talks, w którym chcielibyśmy regularnie rozmawiać z przedstawicielami rynku o aktualnych problemach branży. Chcemy ponadto pogłębiać współpracę z dużymi zamawiającymi, w tym z PKP i GDDKiA, oraz aktywniej uczestniczyć w dyskusjach o problemach inwestycyjnych. Wszystkie nasze plany służą jednemu celowi: wypracowywaniu rozwiązań, które odpowiadają na realne potrzeby rynku budowlanego. Konferencje są ważną częścią tej działalności, ale zależy nam przede wszystkim na tym, by płynące z nich wnioski przekładały się na konkretne rekomendacje i działania. Wierzymy, że dzięki konsekwentnemu dialogowi i współpracy różnych środowisk możemy stopniowo usprawniać funkcjonowanie branży. Właśnie tak rozumiemy rolę Society of Construction Law Poland.

Partnerem publikacji jest Society of Construction Law Poland

Źródło:Materiał partnera
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję

Powiązane:

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki