REKLAMA
OKI W BANKIER.PL

Państwo bierze artystów pod opiekę. Rząd przyjął ustawę o dopłatach do ZUS i chorobowego

2026-05-26 15:39, akt.2026-05-26 16:36
publikacja
2026-05-26 15:39
aktualizacja
2026-05-26 16:36
Dodaj Bankier.pl w Google

Artysta z niewielkim dochodem otrzyma dopłaty do składek ZUS; będzie mógł korzystać ze świadczeń chorobowych oraz urlopów macierzyńskich, a także z pomocy przy zmianie zawodu – zakłada przyjęty we wtorek przez rząd projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny.

Państwo bierze artystów pod opiekę. Rząd przyjął ustawę o dopłatach do ZUS i chorobowego
Państwo bierze artystów pod opiekę. Rząd przyjął ustawę o dopłatach do ZUS i chorobowego
fot. Siam Stock / / Shutterstock

Projekt przygotowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma na celu włączenie artystów do systemu ubezpieczeń społecznych w sposób adekwatny do ich pracy. Przepisy mają przede wszystkim charakter socjalny – ich głównym beneficjentami są artyści o najniższych i nieregularnych dochodach.

Wprowadzenie ustawy o zawodzie artysty znalazło się w przedwyborczym programie Koalicji Obywatelskiej „100 konkretów na 100 dni”.

Wprowadzimy ustawę o statusie artysty gwarantującą artystom i artystkom minimum zabezpieczenia socjalnego, dostęp do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych uwzględniający specyfikę pracy. Pandemia obnażyła wady obecnego systemu, w którym praca twórcza nie ma odpowiedniego zabezpieczenia. Wsparcie dla systemu zapewnią środki, trafiające wcześniej m.in. na Fundusz Kościelny - zapowiadano wówczas.

Koniec ubezpieczeniowej próżni w kulturze

Realizacją obietnicy zajęła się ministra kultury Hanna Wróblewska. W rozmowie z PAP w maju 2024 r. powiedziała, że „środowisku zależy przede wszystkim na tym, żeby”. - To pokazuje sedno problemu - nie oceniajmy, kto jest artystą, a kto nie, powiedzmy, kto może korzystać z ubezpieczeń społecznych. Bardzo nam zależy, żeby ustawa została wprowadzona do końca tego roku - mówiła wówczas.

21 października 2024 r. poinformowała o złożeniu wniosku o rozpoczęci to była ustawa nie tyle o statusie artysty zawodowego, co o włączeniu artystów w system ubezpieczeń społecznyche prac legislacyjnych nad ustawą. - Ustawa włącza artystów zarabiających najmniej, w system ubezpieczeń społecznych. Jej beneficjenci nabędą prawo do dopłaty do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne - powiedziała w listopadzie 2024 r. w wywiadzie dla PAP Wróblewska.

W styczniu 2026 r. kolejna szefowa resortu kultury Marta Cienkowska przedstawiła w Sejmie główne założenia do projektu, który - jak podkreślono - jest pierwszą w historii realną propozycją systemowego uregulowania sytuacji artystów, których specyfika pracy i związane z nią niestabilne i nieregularne dochody pozbawiają możliwości regularnego płacenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

- Przytłaczająca większość artystów nie osiąga dochodów, które dają realne poczucie bezpieczeństwa społecznego czy finansowego. Co więcej, co dziesiąty artysta w ogóle nie ma ubezpieczenia społecznego ani zdrowotnego. Bez niego nie ma dostępu do publicznych świadczeń zdrowotnych, zasiłków chorobowych czy ochrony macierzyńskiej, a luki w składkach przekładają się później na niższe emerytury lub ich brak. (...) Odpowiedzią na wieloletnie zaniedbania jest przygotowany przez obecny rząd projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny. Projekt, który po raz pierwszy proponuje rozwiązanie systemowe, a nie doraźne czy tymczasowe. Nie jest to wyłącznie rozwiązanie techniczne. To jest decyzja państwa, które mówi: rozumiemy specyfikę pracy twórczej i uznajemy ją za pełnoprawną formę pracy, wymagającą adekwatnych narzędzi ochrony – podkreśliła w Sejmie Cienkowska.

Ustawa o statusie artysty zawodowego przyjęta

Temat systemowego uregulowania statusu i zabezpieczenia socjalnego artystów w Polsce sięga jeszcze postulatów zgłaszanych przez środowiska twórcze podczas Ogólnopolskiej Konferencji Kultury (OKK) w latach 2017-2018. W maju 2021 r. MKiDN pod kierownictwem Piotra Glińskiego przedstawiło i skierowało do konsultacji publicznych rządowy projekt ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego. - Chcemy ucywilizować opłakane warunki pracy artystów i włączyć ich w system ubezpieczeń społecznych - powiedziała wówczas PAP wiceminister kultury, dziedzictwa narodowego i sportu Wanda Zwinogrodzka.

Pod koniec listopada 2023 r. do Sejmu wpłynął projekt ustawy o artystach zawodowych, który skierował były premier Mateusz Morawiecki. W projekcie podkreślono, że „chodzi o włączenie artystów do powszechnego systemu ubezpieczeń emerytalnych, rentowych i zdrowotnych z jednoczesnym zapewnieniem im mechanizmu wsparcia przy opłacaniu składek”. Projekt spotkał się jednak z wieloma zastrzeżeniami – zarówno co do samej metodologii liczenia skutków finansowych, jak i proponowanych rozwiązań prawnych – i nie przeszedł etapu uzgodnień.

Dopłaty do składek i łatwiejsze przekwalifikowanie, czyli szczegóły

Środowisko artystyczne w Polsce liczy szacunkowo między 60-64 tys. osób wykonujących zawodowo działalność artystyczną m.in. w obszarach muzyki, sztuk wizualnych, performatywnych, teatru, filmu, literatury, tańca oraz twórczości audiowizualnej i ludowej. Charakter pracy artysty wiąże się z nieregularnością dochodów.

Około 69 proc. artystów osiąga przychody poniżej średniej krajowej, a 30 proc. poniżej minimalnego wynagrodzenia. Jedynie ok. 11 proc. pracuje na umowę o pracę, ponad połowa utrzymuje się z umów cywilnoprawnych. Konsekwencją jest realne wykluczenie socjalne części środowiska – ok. 15 proc. artystów wykonuje pracę bez żadnej umowy, a 10,4 proc. nie posiada żadnej formy ubezpieczenia – ani zdrowotnego, ani społecznego. Oznacza to brak dostępu do publicznej opieki zdrowotnej, świadczeń chorobowych czy zabezpieczenia emerytalnego.

Przyjęty we wtorek przez rząd projekt wprowadza status artysty zawodowego – będzie on przyznawany na wniosek osobom, które zawodowo zajmują się działalnością artystyczną i posiadają udokumentowany dorobek twórczy. Status będzie przyznawany na 5 lat, z możliwością przedłużenia do 8 lat. Zadania związane z przyznawaniem statusu artysty zawodowego ma przejąć Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej, które powstanie po przekształceniu obecnego Centrum Edukacji Artystycznej.

Najważniejszym elementem projektu ustawy jest mechanizm dopłat do składek, który jest skierowany do artystów o dochodach poniżej określonego progu. Mają one objąć tych artystów, których średnie miesięczne przychody w ciągu ostatnich trzech lat nie były wyższe niż 125 proc. minimalnego wynagrodzenia; tj. ok. 68 tys. zł rocznie brutto.

Artysta z niewielkim dochodem dostanie od państwa dopłatę do składek do poziomu minimalnego wynagrodzenia. Środki będą ewidencjonowane na kontach w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i przekazywane automatycznie. Dopłata będzie przysługiwać do czasu osiągnięcia przyjętego progu dochodowego, który pozwoli na samodzielne opłacanie składek. Prawo do dopłaty nie będzie przyznawane bezterminowo. Będzie ustalane na dany rok i regularnie weryfikowane tak, aby wsparcie trafiało do osób spełniających warunki określone w ustawie.

Artyści objęci systemem uzyskają także dostęp do świadczeń społecznych i zdrowotnych. Oznacza to możliwość korzystania z publicznej ochrony zdrowia, świadczeń chorobowych oraz urlopów macierzyńskich.

Projekt obejmuje także rozwiązania dla artystów zawodowych, którzy kończą działalność artystyczną wcześniej i potrzebują wsparcia w zmianie zawodu. Ustawa stworzy podstawę do uruchamiania programów rządowych lub resortowych pomagających w przekwalifikowaniu.

Nowe przepisy mają wejść w życie po 9 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. (PAP)

ksi/ aszw/

Najlepsze produkty finansowe znajdziesz w naszej porównywarce - SPRAWDŹ
Źródło:PAP
Przeczytaj w Pulsie Biznesu
Milion Polaków z 240 tys. zł. Kto jest zamożny, kto bogaty, a kto miliarderem?
Tematy
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję

Komentarze (19)

dodaj komentarz
ministerprawdy
Zwykły człowiek tyrający za minimalną 4,8 tys ma zabierany z tych groszy ZUS i składkę zdrowotną zostaje mu z 3,5 tys na rękę. "Artysta" zarabiający 6 tys dostanie na ZUS i składkę zdrowotną a jego dochód jest objęty "kosztami uzyskania" 50% (nie wiem czy te 6 tys to po kosztach dochód? Bo ty wyszło ze 12 tys Zwykły człowiek tyrający za minimalną 4,8 tys ma zabierany z tych groszy ZUS i składkę zdrowotną zostaje mu z 3,5 tys na rękę. "Artysta" zarabiający 6 tys dostanie na ZUS i składkę zdrowotną a jego dochód jest objęty "kosztami uzyskania" 50% (nie wiem czy te 6 tys to po kosztach dochód? Bo ty wyszło ze 12 tys na miesiąc jest ok)
bha
Czyli co Tzw. Rynek latami i Dekadami Wyciśnie jak Cytrynki tzw.. SOKI , a po ten Państwo musi do pomagać wielu i to chyba nie tylko w tej branży zawodzie i sektorze???.
formatc
Zapomnieliście dodać że podatników będzie to kosztować 350mln!!! To jest skandal! Ludzie zrzucają się na chore dzieci, zamykane są porodówki, ograniczany dostęp do lekarzy a rząd lekką ręką rozwala 350 baniek!!!
kkk1111
juz Janda dostała na arty stow 200 baniek wiec razes to juz 570
inwestor.pl
Jaka jest definicja artysty?
pilsener
W szkole Pani mówiła, że niezły ze mnie artysta - to pewnie na ten socjal się nie łapię bo to tylko dla słabych artystów?
niepejsiaty_polak
Jestem Artystą. Lubię grać na fujarce. No i na nerwach moim bliskim też. Proszę o objęcie mnie programem. Mam chwle przestojów w swej twórczości, które spędzam na Cyprze i na Malcie, w swoich rezydencjach. Trochę też śpiewam, ale to tak na razie amatorsko, bo sponsora z tv muszę znaleźć. Żeby z playbacku się podpierać.
zzibi2
moje prace z przedszkola się nie sprzedały - czy jestem dostatecznie słabym artystom aby dostawać pieniążki za darmo?
lolkoniecziutka
"Wybitni" artyści pokroju Jasia Kapeli są szczęśliwi. Teraz czekać na jakieś artystyczne epitafium w/w o asystolii pieniędzy z budżetu państwa na takiego histriona. P.S. czekam na informację, kiedy ministerstwo klimatu da takie przywileje aktywiszczom ekologicznym jak np. San Kocoń. Przecież klej, którym wiążą się z warstwą "Wybitni" artyści pokroju Jasia Kapeli są szczęśliwi. Teraz czekać na jakieś artystyczne epitafium w/w o asystolii pieniędzy z budżetu państwa na takiego histriona. P.S. czekam na informację, kiedy ministerstwo klimatu da takie przywileje aktywiszczom ekologicznym jak np. San Kocoń. Przecież klej, którym wiążą się z warstwą bitumiczną zawiera szkodliwe substancje, a farba, czy gorąca zupa może zachlapać nie tylko dzieła sztuki, ale i... oczy.

Powiązane: Kultura i sztuka - kina, teatry, muzea, galerie

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki