Wrzesień był trzecim z rzędu miesiącem pogorszenia nastrojów wśród niemieckich menedżerów – wynika z ankiety Ifo. Choć skala spadku indeksu Ifo pozostaje niewielka, jest to już kolejny wskaźnik sygnalizujący w najlepszym razie schłodzenie koniunktury w największej gospodarce Europy.
We wrześniu indeks Ifo mierzący nastroje wśród liczącej ok. 9 000 osób próby niemieckich menedżerów spadł do 98,8 pkt. wobec 99,4 pkt. odnotowanych w sierpniu. Był to trzeci z rzędu spadek tego wskaźnika po tym, jak w czerwcu osiągnął on najwyższą wartość od jesieni 2018 roku.
Wiosną pisaliśmy więc o „odrodzeniu niemieckiego biznesu” po ciężkiej recesji wywołanej długim lockdownem jesienią i zimą 2020/21. Latem Niemcy podobnie jak cała Europa doświadczyły postcovidowego boomu gospodarczego. Coraz więcej wskazuje jednak na to, że ten popytowy szok powoli się kończy.
- Przedsiębiorstwa są mniej usatysfakcjonowane z ich obecnej sytuacji. Są także bardziej sceptyczne względem nadchodzących miesięcy. Problemy z nabywaniem surowców i komponentów hamują wzrost niemieckiej gospodarki. Przemysł doświadcza recesji wąskich gardeł – tak wrześniowe dane skomentował Clemens Fuest, prezydent Instytutu Ifo.
Po raz pierwszy od stycznia obniżyła się ocena bieżącej sytuacji, która spadła ze 101,4 pkt. do 100,4 pkt., powracając do poziomu z lipca. Od trzech miesięcy pogarsza się ocena oczekiwań, która we wrześniu znalazła się na najniższym poziomie od lutego. Szczególnie szybko pogarszają się nastroje w niemieckim przemyśle, czemu towarzyszy względna stabilizacja w usługach i handlu oraz wyraźna poprawa w budownictwie.
Nie jest to pierwszy sygnał ostrzegawczy nadchodzący z niemieckiej gospodarki. Schłodzenie koniunktury pokazały też wrześniowe, wstępne odczyty PMI. Już w lipcu oraz w sierpniu zdecydowanie pogorszył się sentyment wśród niemieckich analityków finansowych ilustrowany przez indeks ZEW. Potwierdziły się więc zależności z poprzednich cykli koniunkturalnych, kiedy to ZEW zwykle o kilka miesięcy wyprzedzał zmiany innych „miękkich” danych z niemieckiej gospodarki (np. odczytów Ifo czy PMI).
KK
