FOR: polskie umowy o pracę zbyt mało elastyczne

Polska zajmuje jedno z ostatnich miejsc, jeśli chodzi o elastyczność zatrudnienia na podstawie umów o pracę - wynika z raportu Forum Obywatelskiego Rozwoju. To z tego powodu w Polsce często stosuje się m.in. umowy na czas określony oraz umowy cywilnoprawne - uważają eksperci FOR.

(fot. Dominik Pisarek / FORUM)

Forum Obywatelskiego Rozwoju razem z partnerami z Bułgarii, Czech, Estonii i Słowacji uczestniczy w 3-letnim badaniu zainicjowanym przez litewski Lithuanian Free Market Institute na temat elastyczności umów o pracę.

Z raportu "Indeks Elastyczności Zatrudnienia 2018" wynika, że Polska zajmuje dopiero 30. miejsce na 41 krajów UE i OECD, jeśli chodzi o indeks elastyczności umów o pracę. "Tylko dwa kraje regionu: Chorwacja i Słowenia, wypadają gorzej niż Polska, podczas gdy Czechy i Bułgaria należą do liderów indeksu" - podkreślono. W czołówce tego rankingu znalazły się Wielka Brytania oraz Irlandia. "Czyli kraje, do których wielu Polaków emigruje w poszukiwaniu pracy" - zwrócono uwagę. Z kolei pod koniec listy sklasyfikowano Francję, Portugalię i Luksemburg.

Podczas tworzenia indeksu elastyczności zatrudnienia brano pod uwagę takie kwestie jak: przyjęcie do pracy, koszty wypowiedzeń, zasady wypowiedzeń oraz godziny pracy.

Zdaniem eksperta Konfederacji Lewiatan Jeremiego Mordasewicza brak elastyczności umów o pracę spowodował rozwinięcie się w Polsce rynku umów cywilnoprawnych. Podkreślił, że uelastycznienie umów nie oznacza, że stracą na tym pracownicy. Posłużył się przykładem takich krajów jak: Czechy i Dania, które mają wysoki indeks elastyczności zatrudnienia, a przy tym dobrze wypadają w badaniach mierzących indeks sprawiedliwości społecznej.

Duński rynek pracy charakteryzuje się dużą swobodą w zatrudnieniu oraz zwalnianiu pracowników. Obowiązują niskie odprawy, długi okres zatrudnienia próbnego, krótki okres wypowiedzenia i niska średnia długość zatrudnienia. Jak podaje na stronie "Elastyczne formy zatrudnienia" Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi, głównym powodem przyzwolenia społeczeństwa na tak wysoką elastyczność stosunków pracy jest hojny system socjalny. W Danii, osoba która staje się bezrobotna, może liczyć na świadczenie wypłacane bezzwłocznie w wysokości 90 proc. dotychczasowego wynagrodzenia, a zasiłek dla bezrobotnych może być pobierany nawet przez okres 4 lat. Duńskie podatki nakładane na pracę należą do najwyższych w Europie.

Zmiany w prawie pracy w 2018 roku

Nowa stawka minimalnego wynagrodzenia za pracę, zmiany dotyczące świadectwa pracy czy większa ochrona uprawnień rodzicielskich to zaledwie ułamek reform dotyczących pracowników, które zostaną wprowadzone w nadchodzącym roku.

Według Mordasewicza brak elastyczności umów zniechęca do inwestowania przedsiębiorców. "Jeżeli nie stworzymy klimatu do tych zmian, to nasza gospodarka będzie cierpiała, nasi inwestorzy będą cierpieć, będą szukać sposobów jak obejść prawo" - dodał Mordasewicz.

Jego zdaniem w celu uelastycznienia zatrudnienia należy się zastanowić m.in. nad wyrównaniem okresów wypowiedzenia umów terminowych oraz tych bezterminowych. "Przy takich warunkach zniknęłoby pojęcie umów terminowych. Nie byłyby potrzebne, ponieważ byłaby jedna forma umowy o pracę. Rozstanie się z pracownikiem na umowie okresowej i bezterminowej byłoby takie same" - powiedział.

Z kolei zdaniem wiceprezesa FOR dr Aleksandra Łaszka w Polsce należy uporządkować system składkowy i podatkowy. "Mamy duże różnice w opodatkowaniu i oskładkowaniu różnych rodzajów umów: cywilnoprawnych i umów o pracę" - zwrócił uwagę. Dodał, że należy m.in. też zmniejszyć opodatkowanie pracy osób najsłabiej wykształconych, z najmniejszym doświadczeniem zawodowym oraz tych, którzy dopiero wchodzą na rynek pracy. Według eksperta dzięki uelastycznieniu pracy pracownik łatwiej będzie mógł znaleźć pracę na umowę o pracę na czas nieokreślony.

Rafał Trzeciakowski z FOR zwrócił uwagę, że na skutek sztywności kodeksu pracy gospodarka wolniej dostosowuje się m.in. do postępu technologicznego. Zaznaczył, że trudniejsze zwalnianie powoduje, że pracodawcy boją się zatrudniać, a pracownikom trudniej jest zmieniać pracę. "Sztywny kodeks pracy powoduje, że zatrudnianie osób młodszych, bez doświadczenia zawodowego i słabiej wykształconych staje się ryzykowne dla pracodawcy. Dlatego takie osoby znacznie częściej pracują na podstawie umów o pracę na czas określony, cywilnoprawnych lub są samozatrudnione. Dzięki czemu pracodawca może bez dodatkowych kosztów rozwiązać z nimi umową w krótkim czasie" - napisano w analizie.

Ponadto z raportu FOR wynika, że sztywne regulacje szeroko rozumianego okresu próbnego i płacy minimalnej sprawiają, że pracodawcy są mniej chętni podejmować ryzyko związanego z zatrudnieniem osób słabiej wykształconych i z krótszym doświadczeniem zawodowym. FOR zwróciło uwagę, że Polskę negatywnie wyróżniają na tle innych państw ponadprzeciętnie wysokie ustawowe premie za pracę weekendową.

W analizie zwrócono uwagę także na wysokie koszty wypowiedzeń w Polsce. "Wysokie ustawowe odprawy i okresy wypowiedzenia sprawiają, że pracodawcy ostrożniej zatrudniają nowych pracowników. Polska negatywnie wyróżnia się zarówno dłuższym ustawowym okresem wypowiedzenia, jak i wyższą ustawową odprawą w razie wypowiedzenia" - zaznaczono.

autor: Paweł Żebrowski

pż/ jw/

Źródło: PAP

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
1 5 silvio_gesell

„Polska zajmuje jedno z ostatnich miejsc, jeśli chodzi o elastyczność zatrudnienia na podstawie umów o pracę - wynika z raportu Forum Obywatelskiego Rozwoju.„

Nie, zajmujemy pierwsze miejsce jeśli chodzi o stopień porównywania się do innych.

! Odpowiedz
3 15 gregaldinio

Autorowi marzy robienie z Polski Batustanu!! Widze ze najchetniej widzial by ludzi pracujacych za miske ryzu.

! Odpowiedz
1 9 iwonka50

W Polsce przede wszystkim brak jest umów na mniej niż cały etat. Takich umów można ze świeczką szukać. A są to umowy potrzebne np. matkom, które chcą pogodzić pracę z życiem rodzinnym.

! Odpowiedz
0 4 janusz26904029

Nie tyle brakuje umów, co brakuje takiej pracy.

! Odpowiedz

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.