Parlament Europejski w głosowaniu w Strasburgu poparł we wtorek klauzulę ochronną dla produktów rolnych w ramach umowy handlowej UE–Mercosur. Za było 483 europosłów, przeciwko - 102, wstrzymało się od głosu - 67.
Poparte rozporządzenie określa, w jaki sposób UE mogłaby tymczasowo zawiesić preferencje taryfowe przewidziane w umowie handlowej dotyczące importu określonych produktów rolnych z krajów Mercosuru (Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj), jeśli wzrost tego importu zaszkodzi europejskim producentom.
Zgodnie z klauzulą, Komisja Europejska rozpocznie dochodzenie i nałoży cła ochronne, gdy import drobiu, wołowiny, cytrusów, czy cukru wzrośnie o 5 proc. w ujęciu średniorocznym w ciągu trzech lat (KE proponowała 10 proc. rocznie) i jednocześnie ceny importowanych produktów będą o 5 proc. niższe od cen krajowych.
O wszczęcie dochodzenia może również wnioskować państwo członkowskie lub osoba fizyczna bądź prawna reprezentująca branżę albo stowarzyszenie działające w jej imieniu, w przypadku zagrożenia poważnymi szkodami dla danej branży.
Co najmniej raz na sześć miesięcy KE będzie musiała przedstawić europarlamentowi raport oceniający wpływ importu wrażliwych produktów na unijny rynek.
- Środki ochronne zapewnią, że umowie UE-Mercosur będzie towarzyszyć zrównoważony i wiarygodny mechanizm ochrony naszego sektora rolnego - powiedział po głosowaniu europoseł Gabriel Mato (EPL, Hiszpania), sprawozdawca projektu.
Po formalnym przyjęciu przez państwa UE w ramach Rady, rozporządzenie zostanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE. Będzie obowiązywać po wejściu w życie umowy.
Umowa musi jeszcze zostać ratyfikowane przez Parlament Europejski. Izba wcześniej zwróciła się o opinię do Trybunału Sprawiedliwości UE, czy jest zgodna z traktatami UE.
W międzyczasie PE nie może ratyfikować umów, ale Komisja Europejska może zdecydować o tymczasowym stosowaniu umowy, gdy co najmniej jeden kraj Mercosur zakończy proces ratyfikacji.
Umowa handlowa z Mercosurem wprowadzi preferencje celne dla eksporterów takich produktów jak wołowina, drób, nabiał, cukier czy etanol z Argentyny, Brazylii, Urugwaju i Paragwaju. Z kolei rynki tych krajów otworzą się na europejski przemysł.
Europosłowie KO i PSL: rolnicy zyskali konkretne zabezpieczenie
Jeśli Komisja Europejska zdecyduje się na tymczasowe stosowanie umowy handlowej z Mercosurem, to dzięki przegłosowanej klauzuli ochronnej rolnicy będą mieli konkretne zabezpieczenie - powiedział PAP europoseł PSL Krzysztof Hetman. Będziemy patrzeć Komisji na ręce - dodał Andrzej Halicki z KO.
Hetman powiedział PAP, że przyjęcie rozporządzenia o klauzuli ochronnej ma olbrzymie znaczenie dla rolników.
- Polscy, europejscy rolnicy będą mieli ochronę, jeśli Komisja Europejska zdecyduje się na tymczasowe stosowanie umowy. Bez tych klauzul ochronnych byliby jej całkowicie pozbawieni - podkreślił europoseł.
- Przyjęte dzisiaj rozporządzenie to konkretne zabezpieczenie wpisane wprost w prawo europejskie: procedury, liczby i zasady ochrony polskich producentów - komentował Halicki. Według niego Komisja Europejska dzięki nim nie będzie mogła nadużywać umowy handlowej UE z Mercosurem. - Będziemy patrzeć KE na ręce - dodał.
Jak podkreślił polityk PSL, klauzula będzie uruchamiana, jeśli ceny danego produktu w UE wskutek importu z Mercosuru spadną o 5 proc. - Jej uruchomienie będzie oznaczać podniesienie ceł na ten produkt lub nawet zakaz wwozu takiego produktu na teren Unii - zaznaczył.
Hetman zapowiedział także zabiegi o to, by przewidziany w kolejnym unijnym budżecie na lata 2028-2034 fundusz na rekompensaty dla rolników został przekierowany wyłącznie na pokrywanie strat poniesionych wskutek napływu produktów z Mercosuru. Chodzi o tzw. rezerwę kryzysową w wysokości 6,3 mld euro, która ma stać się częścią wspólnej polityki rolnej w przyszłym budżecie UE.
- Parlament Europejski będzie pracował nad całym budżetem, nad poszczególnymi jego elementami. Będzie więc mógł do tego budżetu wprowadzać swoje propozycje - powiedział Hetman.
Z Brukseli Łukasz Osiński, Magdalena Cedro (PAP)
luo/ ap/ mce/ jpn/
