Podczas wtorkowego posiedzenia rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania.
Rząd realizuje program „Mieszkanie dla młodych” od 2014 r., kiedy to zastąpił on program „Rodzina na swoim”. Program wspiera młodych w nabyciu pierwszego mieszkania finansowanego kredytem z dopłatą do wkładu własnego. Od początku jego funkcjonowania do 20 lutego 2015 r. udzielono 16 242 kredytów objętych dofinansowaniem wkładu własnego na 372,4 mln zł, z czego wypłacono 251,8 mln zł. Po przeanalizowaniu efektów programu zdecydowano, że wymaga on zmian, tak aby zaczął lepiej spełniał swój podstawy cel – większej dostępności mieszkań dla rodzin wielodzietnych.
Komentarz eksperta
Michał Kisielanalityk Bankier.plKorekta błędnego kursu
Główne zmiany:
Zwiększenie w programie udziału osób, które chcą skorzystać z pośrednictwa spółdzielni mieszkaniowych w nabyciu mieszkania.
Gorący temat
Życie z frankiem...Z możliwości dofinansowania wkładu własnego będą mogli skorzystać członkowie spółdzielni mieszkaniowej, którzy podpiszą z nią umowę na budowę mieszkania, i na tej podstawie wniosą wkład budowlany do spółdzielni w celu uzyskania prawa własności mieszkania. Obecnie obowiązujące przepisy umożliwiają uzyskanie wsparcia finansowego nabywcom, którzy kupują od spółdzielni mieszkania powstające na zasadach deweloperskich oraz mieszkania budowane na rzecz członków spółdzielni, których budowa została już zakończona i rozliczona.
Dodatkowe zwiększenie powierzchni mieszkaniowej, od której byłaby liczona wysokość wsparcia dla rodzin wychowujących co najmniej troje dzieci.
Przewidziano zwiększenie z 50 do 65 m kw. powierzchni mieszkaniowej, od której byłaby liczona dopłata do wkładu własnego dla rodzin wychowujących co najmniej trójkę dzieci (zwiększy to wysokość dofinansowania o 30 proc.).
Ustalenie wyższych parametrów procentowych wyznaczających wysokość dofinansowania wkładu własnego dla rodzin i osób mających więcej niż jedno dziecko.
Osoby i rodziny z dwójką dzieci będą mogły otrzymywać dofinansowanie wkładu własnego w wysokości 20 proc. (obecnie jest 15 proc.), natomiast w przypadku trójki dzieci i więcej – dopłata wyniosłaby 30 proc. (obecnie jest 15 proc.). Dla rodzin z trojgiem dzieci, w połączeniu ze zwiększeniem podstawy wymiaru wsparcia, oznacza to wzrost wysokości dofinansowania wkładu własnego o 160 proc.
Rezygnacja z warunku „pierwszego mieszkania” i limitu wieku w przypadku rodzin i osób wychowujących co najmniej troje dzieci w dniu składania wniosku o dofinansowanie wkładu własnego.
Oznacza to, że z programu będą mogły skorzystać osoby i rodziny z trójką dzieci (lub większą ich liczbą), które wprawdzie mają mieszkanie, ale chcą kupić większy lokal, i w ten sposób poprawić swoje warunki bytowe. Takich rodziców i osób nie będzie dotyczył limit wieku. Obecnie przynajmniej jeden z kupujących nie może mieć ukończonych 35 lat.
Zwiększenie w programie udziału osób nie mających zdolności kredytowej.
Obecnie, jeśli nabywca – mimo dofinansowania wkładu własnego – nie ma zdolności kredytowej, to do umowy kredytu razem z nim może przystąpić najbliższa rodzina, np. rodzice, rodzeństwo, ojczym, macocha lub teściowie.
Zmiany zakładają zniesienie zamkniętego katalogu osób mogących przystąpić do umowy kredytu w charakterze „dodatkowego kredytobiorcy”. Kredytobiorców będą mogły wesprzeć dowolne osoby. Jednak możliwość przystąpienia do umowy kredytu dodatkowych osób, wraz z beneficjentem programu, będzie mogła dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy bank stwierdzi, że nabywca nie ma zdolności kredytowej.
Dofinansowanie wkładu własnego do nabycia mieszkania, które powstało w wyniku przebudowy lub adaptacji, a nie tylko w wyniku budowy obiektu budowlanego.
Rozwiązanie to umożliwi objęcie programem przebudowanych lub zaadaptowanych budynków niemieszkalnych, strychów i starych kamienic.
Sankcje za dokonanie w ciągu 5 lat od dnia nabycia mieszkania wcześniejszej spłaty całości lub części kredytu.
Jeśli kredytobiorca w okresie 5 lat od dnia ustanowienia lub przeniesienia własności mieszkania, spłaci całość lub część kredytu – w wysokości większej niż przyznane mu wsparcie – będzie musiał zwrócić część dofinansowania wkładu własnego. Taka spłata sugeruje, że wsparcie trafiło do osoby, która go nie potrzebowała. Nowe rozwiązanie ma wyeliminować przypadki, kiedy kredytobiorca zaciągał kredyt tylko po to, żeby skorzystać z programu.
Komentarz Bankier.pl: MdM już nie tylko dla młodych
Ktoś złośliwy mógłby powiedzieć, że po "Rodzinie na swoim" (pieszczotliwie nazywanej "Bankiem na swoim" a później "Deweloperem na Swoim"), "Mieszkanie dla młodych" to kolejny program zbliżający coraz bardziej politykę mieszkaniową w Polsce do realiów greckich.
Warto sobie przypomnieć, że przed kryzysem właśnie w Grecji rozdawano za darmo mieszkania rodzinom wielodzietnym, ale jak się później okazało, przy okazji również np. córkom wojskowych z uwagi na ich trudne położenie życiowe ze względu na utrudnione zamążpójście.
W polskiej polityce mieszkaniowej póki co nie zmienia się jednak jedno - program, tak jak RnS, jest znów przeznaczony dla tych nielicznych, których już nie tylko, że stać na własne mieszkanie, ale teraz nawet dla tych mających już jakieś własne M.
Nowe regulacje mają obowiązywać po 14 dniach od daty ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Katarzyna Lubaś z firmy doradczej EY przypomina, że zainteresowanie programem "Mieszkanie dla młodych" jest mniejsze, niż spodziewali się jego twórcy. Proponowane zmiany mają szanse podnieść popularność tego programu, szczególnie wśród wielodzietnych rodzin.
Według Lubaś trudno ocenić wpływ tej zmiany na rynek mieszkaniowy w Polsce. Program może wpłynąć jedynie na segment najbardziej popularnych mieszkań, ale nie da się oszacować jego skali. Do tej pory ponad połowa umów na zakup mieszkania w tym programie była realizowana przez tak zwanych singli.
Rok temu na prawie 14 tysięcy umów kredytowych ze wsparciem finansowym państwa tylko 37 dotyczyło małżeństw z co najmniej trójką dzieci. Resort infrastruktury zakłada, że nowe przepisy zaczną funkcjonować od połowy roku.
