Zarówno różnorodność rozwiązań, jak i bogata oferta produktów dostępnych na rynku, daje możliwość uzyskania ciekawych i często nietypowych rozwiązań. Aby widoczne efekty były takie, jak zamierzone i zaplanowane, na wybór elewacji trzeba zdecydować się już na etapie projektowania domu. To bardzo istotne, bowiem to właśnie w momencie pracy nad projektem, zapadają najważniejsze decyzje, które potem nie zawsze są możliwe do zmiany. W trakcie prac można jedynie dokonywać pewnych korekt i niewielkich przeróbek.
Wiele możliwości
Na wybór elewacji ma wpływ kilka istotnych czynników. Po pierwsze – gusta i pragnienia inwestorów. W tym przypadku, oprócz fantazji w projektowaniu, ważna jest także zasobność portfela. Materiały do wykończenia mają dość sporą rozpiętość cenową. Po drugie – materiał, a raczej rodzaj materiału, z którego dom został zbudowany. W tym przypadku ważne jest czy decydujemy się na dom murowany, stawiany w tradycyjnej technologii, czy na przykład wybieramy dom w technologii szkieletowej. Dobrym przykładem, obrazującym możliwe do wystąpienia ograniczenia, jest zastosowanie jako elementu elewacyjnego cegły. W konstrukcjach szkieletowych cegła elewacyjna powinna zdobić budynek tylko do pewnej, określonej wysokości. Nie może być układana zbyt wysoko, nie będzie bowiem niczym usztywniona. W domach murowanych ten problem nie występuje i cegłę można układać praktycznie bez żadnych ograniczeń.
Fot. Incana
I na koniec – otoczenie. W tym przypadku ważne jest miejsce, w którym dom zostanie postawiony. W środowisku miejskim budowa domu wykończonego drewnem będzie lekkim „zgrzytem” sytuacyjnym. Wówczas raczej wykonuje się elewacje bardziej pasujące do tego typu krajobrazu, np. z cegły, tynku lub kamienia. Podobnie sytuacja wygląda, jeśli chodzi o stawianie domu w środowisku wiejskim. W tej sytuacji wykończenie domu w sposób bardzo nowoczesny niezbyt pozytywnie wpisze się w otoczenie. Jeśli chodzi o elementy nowoczesne zastosowane na elewacji to mowa tu o szkle, czy metalu. Wybór elewacji, bez względu na zastosowany materiał, jest też ściśle związany z wyborem pokrycia dachowego oraz pozostałych elementów, które tworzą całość.
Kamienna wytrzymałość
Kamień, jako materiał elewacyjny, jest niezwykle trwały i nadaje budynkowi wyjątkowy „charakter”. Mimo, iż cena tego produktu jest dość wysoka, niewątpliwie cieszy się on popularnością wśród inwestorów. Kamień może być stosowany: na cokole przyziemia budynku – do poziomu posadzki parteru, na obramowania okienne, tzw. glify oraz na opaski poszczególnych pięter budynku, jako gzymsy. Materiał ten można oczywiście stosować również na całej elewacji. W tym przypadku trzeba jednak pamiętać, że kamień potrzebuje przestrzeni i użycie go w zbyt dużych ilościach może „przytłoczyć” budynek. Decydując się na tego typu elewację warto także uwzględnić zastosowanie kamienia na innych elementach zewnętrznych, a więc na ogrodzeniu i elementach małej architektury. W niektórych sytuacjach, zarówno sposób, jak i ilość wykorzystanego na elewacji kamienia ograniczona jest jedynie wyobraźnią i przestrzenią budynku.
Jednym z najchętniej wykorzystywanych kamieni jest kamień naturalny, czyli piaskowiec. Daje on możliwość uzyskania ładnej faktury: łupanej, groszkowanej, szpicowanej czy dłutowanej. Oprócz atrakcyjnej faktury duże znaczenie przy wyborze piaskowca ma jego kolorystyka, która zapewnia odczucie ciepła na elewacji. Poza piaskowcem na elewacjach stosuje się też krzemień, wapienie czy łupek. Bardzo rzadko zaś w budownictwie mieszkalnym stosowany jest marmur oraz granit, głównie ze względu na wysoką cenę.
Przyjemne drewno
Drewno zastosowane na elewacji kojarzy się z ciepłem i bezpieczeństwem, urzeka formą i wywołuje wrażenie budynków nieodłącznie związanych z naturą. Najczęściej na elewacjach zewnętrznych wykorzystywany jest świerk i sosna, które są wytrzymałe na obciążenia. Rzadziej stosuje się dąb i modrzew – ze względu na wysoką cenę. Jeśli elementy drewniane mają długo podkreślać estetykę domu, trzeba o nie odpowiednio zadbać. Nie powinno to stanowić większego problemu. Na rynku dostępny jest bowiem szeroki asortyment środków do impregnacji. W tej chwili można spotkać także gatunki, które praktycznie w ogóle nie wymagają używania środków impregnacyjnych. Dobrym przykładem może być tu modrzew syberyjski.
To, co w przypadku elewacji drewnianych jest bardzo ważne, a co ma istotny wpływ na wygląd, to proces starzenia się drewna. Odpowiednie wykorzystanie tego elementu może dodać domowi wiele uroku i wdzięku. Aby jednak efekt starzenia zapewnił budynkowi piękny wygląd, bez względu na wiek, przewidzenie tego procesu najlepiej powierzyć architektowi.
Popularne tynki
Jednym z najczęściej stosowanych narzędzi zapewniających elewacji indywidualizm jest kolor. Zastosowanie odpowiednio dobranej kolorystyki tynków i farb elewacyjnych daje możliwość wkomponowania budynku w otoczenie, jednocześnie podkreśla ciekawe cechy obiektu. W naszym klimacie najbardziej popularne są raczej tynki stonowane: białe, odcienie beżu, ecri, żółte czy też barwy zbliżone do kolorów ziemi. Jeśli już, to kontrast wprowadzany jest poprzez kolorystykę pokrycia dachowego. Tynki elewacyjne dostępne są w szerokiej gamie kolorów. Także wybór faktury nie powinien stanowić problemu. Możemy przebierać w formach: szorstka, bardzo gładka, nakrapiana, kornikowa lub typu baranek.
Urozmaicenie elewacji mogą stanowić bonie, czyli rowki w tynku, które wykonuje się bardzo często na narożach ścian (budynku), cokołach, wokół okien lub drzwi. Tradycyjne bonie robi się na ścianach jedno- lub trójwarstwowych. Boniowanie pozwala na wprowadzenie ciekawego elementu dekoracyjnego, który podkreśli estetykę całej konstrukcji domu.
Klinkier w różnych postaciach
Klinkier jest bardzo trwały, dzięki czemu trudno go uszkodzić i zarysować. Cegła klinkierowa to produkt całkowicie naturalny – powstaje z gliny i piasku wypalanych w temperaturze 1.100°C. Jest ona w pełni odporna na działanie czynników atmosferycznych. Ze względu na bogactwo faktur, kolorów i formatów daje niezliczone możliwości komponowania elewacji oraz wykonywania detali architektonicznych. Płytki klinkierowe dostępne są nie tylko w kolorze czerwonym, ale w białym, czarnym, brązowym czy niebieskim. Do wyboru inwestorzy mają też płytki cieniowane. Warto wiedzieć, że materiał ten nie zmienia koloru pod wpływem światła. Elewację z klinkieru można stosować praktycznie na wszystkich rodzajach ścian – bloczki, cegły, pustaki ceramiczne, beton. Płytki elewacyjne są stosunkowo lekkie.
Wielokolorowy beton
Płytki betonowe, dzięki nowoczesnej technologii produkcji, w doskonały sposób imitują kamień. Produkowane są z wysokiej jakości betonu wibracyjnego lub też ceramicznego, zabarwionego na odpowiedni kolor. Z wyborem kolorystyki nie powinno być większych problemów. Płytki dostępne są w szerokiej palecie barw: żółte, brązowe, popielate czy też czerwone. Poza wielobarwną kolorystyką, posiadają także zróżnicowaną rzeźbę oraz różną grubość. Dzięki bogatym formom powierzchnia wyłożona tym materiałem sprawia wrażenie naturalnej. Charakteryzują się one wysoką wytrzymałością, mrozoodpornością i niską nasiąkliwością. Płytki betonowe są materiałem o uniwersalnym zastosowaniu. Przy ich wykorzystaniu można zaprojektować nie tylko interesującą elewację, ale także mogą one posłużyć do aranżacji wnętrza domu mieszkalnego oraz do wykończenia detali architektonicznych. Z płytek betonowych można też wykonać elementy architektury ogrodowej oraz ogrodzenie.
Produkty, dzięki którym elewacja zewnętrzna może być nie tylko trwała, ale i estetyczna, oferowane są przez producentów w wielu kolorach, kształtach i wymiarach. Wybór jest naprawdę bardzo szeroki. Różne elementy można ze sobą łączyć, co niewątpliwie także stanowi dodatkowy element pozwalający na fantazjowanie. Wybór odpowiedniego rozwiązania zależy od charakteru budowli, otoczenia, gustu inwestora i posiadanych środków finansowych. Trzeba jednak pamiętać, aby z ilością ozdób nie przesadzić. Zbyt duża ilość dodatków może bowiem wywołać efekt odwrotny od zamierzonego.
Fot. Stone Master
