Sejm przyjął w piątek poprawkę doprecyzowującą Senatu do noweli ustawy o małych szkołach. Przepisy mają być alternatywą dla likwidacji małych szkół podstawowych w obliczu zmian demograficznych. Teraz nowela trafi do podpisu prezydenta Karola Nawrockiego.
Przepisy nowelizacji ustawy o Prawie oświatowym oraz niektórych innych ustaw przewidują m.in. możliwość tworzenia filii szkół podstawowych i umożliwienie samorządom wykorzystania wolnych pomieszczeń w szkołach, przedszkolach i innych placówkach edukacyjnych na potrzeby lokalnej społeczności. Zapisy pozwolą dostosować edukację na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych, chroniąc przy tym – tam, gdzie jest to możliwe – usytuowane blisko domu rodzinnego – szkoły podstawowe.
Sejmowe Komisje: Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej po rozpatrzeniu poprawki Senatu zarekomendowały jej przyjęcie, czyli głosowanie przeciwko jej odrzuceniu.
Przeciw było 435 posłów, za odrzuceniem - dwóch, nikt nie wstrzymał się od głosu, wobec czego została ona przyjęta przez Sejm.
Poprawka doprecyzowująca dotyczy możliwości realizowania innych zadań w budynku szkoły po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Senat zauważył jednak, że nadzór pedagogiczny nad publicznym i niepublicznymi szkołami i placówkami artystycznymi sprawuje specjalistyczna jednostka nadzoru - a nie kurator. Dlatego poprawka wprowadza wymóg pozytywnej opinii Centrum Edukacji Artystycznej. Uzupełnia też przepis o kwestie, które będą przedmiotem oceny organu sprawującego nadzór pedagogiczny.
Wprowadza również możliwość zaskarżenia opinii wydanej przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny do sądu administracyjnego analogicznie, jak to zostało przewidziane w przypadku opinii dotyczącej likwidacji szkoły, czy łączenia w zespół określonych typów szkół.
Ustawa trafi teraz do podpisu prezydenta.
Zatrważające prognozy GUS dla polskich szkół
MEN argumentuje, że według aktualnej prognozy ludności Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce do 2029 r. liczba dzieci w wieku 7–14 lat spadnie o ok. 5 proc. Do 2034 r. GUS przewiduje spadek o około 19,5 proc. w tej grupie wiekowej, a do 2060 r. - o ok. 30 proc. (według skrajnego scenariusza demograficznego - o 48,3 proc.).
Obecnie na terenie szkół podstawowych mogą działać tylko przedszkola. Zgodnie z nowelą zadania, jakie samorząd będzie mógł realizować, będą związane m.in. z opieką nad dziećmi w wieku do lat trzech, polityką senioralną, uczeniem się przez całe życie (np. kursy edukacyjne dla dorosłych), ochroną zdrowia i kulturą - pod warunkiem, że nie wpłynie to niekorzystnie na działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.
Zgodnie z nowelą, w przypadkach uzasadnionych trudnymi warunkami demograficznymi lub geograficznymi można tworzyć szkoły podstawowe obejmujące strukturą organizacyjną: klasy I–III, klasy I–IV albo klasy IV–VIII; szkoły podstawowe filialne z klasami I–III albo I–IV. Szkoły filialne będą podporządkowane organizacyjnie szkole podstawowej obejmującej strukturą organizacyjną klasy I–VIII albo klasy IV–VIII. Szkole podstawowej będzie mogła być podporządkowana więcej niż jedna szkoła filialna.
Samorząd będzie mógł w jednej uchwale i po zasięgnięciu tylko jednej opinii kuratora oświaty przekształcić dotychczasową szkołę podstawową w szkołę podstawową filialną, a także połączyć w zespół szkół prowadzone przez siebie szkoły podstawowe. System oświaty dopuszcza obecnie łączenie jednostek tego samego typu w jeden zespół, tylko jeśli są to przedszkola oraz łączyć licea ogólnokształcące dla dzieci i młodzieży z liceami ogólnokształcącymi dla dorosłych.
W małych szkołach (do 70 uczniów) będzie można organizować opiekę świetlicową dla dzieci, które chodzą tam do oddziału przedszkolnego. Zajęcia będą organizowane na wniosek rodziców lub ze względu na organizację dojazdu do szkoły czy inne okoliczności wymagające zapewnienia opieki w szkole. Przedszkolaki uczęszczające na świetlicę będą mogły dostać w szkole ciepły posiłek i podwieczorek. Skorzystanie z nich będzie dobrowolne i odpłatne.
Przepisy wzmacniają też rolę kuratora w sytuacji zmiany obwodu szkoły lub jej likwidacji albo przekształcenia.
Ich celem jest również uspołecznienie procedury likwidacji szkoły, tj. obowiązkowe będą konsultacje społeczne, a zasady informowania mieszkańców będą jasne. Skargi na opinię kuratora w sprawie likwidacji szkoły trafią bezpośrednio do właściwego sądu administracyjnego, co przyspieszy postępowanie. (PAP)
pak/ agz/
