REKLAMA

Historia ziemniaka

2008-07-03 11:24
publikacja
2008-07-03 11:24
Ziemniaki, wbrew obiegowej opinii, wcale nie są warzywem ordynarnym. Inkowie cenili je na równi ze złotem, w Starym Świecie sadzono je jako rośliny ozdobne, a w XIX wieku wielu uratowały od śmierci głodowej. Ziemniaki, zaraz po zbożach i ryżu, są jednymi z najważniejszych roślin jadalnych. Badania genetyczne wskazują, że wszystkie ziemniaki na świecie pochodzą od wspólnego przodka, który pierwotnie rósł na obszarze południowego Peru. Najstarszego, liczącego sobie 2,5 tys. lat ziemniaka archeologowie odkryli w ruinach cywilizacji Inków, którzy cenili je na równie ze złotem: oddawali im cześć, chowali ze zmarłymi, a nawet ukrywali ich duże ilości na wypadek wojny, głodu lub suszy. Dlatego też kiedy konkwistador hiszpański Francisco Pizarro podbijał kraj Inków, król Atahualpa pytał czy Hiszpanie jedzą ten żółty metal, skoro potrzebują go w takiej ilości.



Podejrzana bulwa

Pierwszymi admiratorami tej okrągłej bulwy byli marynarze powracających do Hiszpani karawel, którym bogate w skrobie ziemniaki pozwalały na uniknięcie szkorbutu. Jednakże w Europie zwyczaj spożywania gotowanych lub pieczonych w ogniu ziemniaków nie przyjął się tak szybko. Początkowo darzono je niechęcią, ponieważ należały do rodziny często trujących roślin psiankowatych. Dlatego na wsiach przerabiano je na paszę, a w królewskich i magnackich ogrodach uchodziły za egzotyczną roślinę ozdobną. Na szerszą skalę ziemniaki zaczęto uprawiać w Anglii, dokąd przywiózł je admirał sir Francis Drake, lecz największe zasługi w rozpowszechnianiu tego warzywa miał Francuz Antoine Parmentier, twórca nowych odmian i wielu oryginalnych przepisów kulinarnych.

Pyry w Pyrlandii

Do Polski ziemniaki trafiły za pośrednictwem Jana III Sobieskiego, który otrzymał je w podarunku od cesarza austriackiego Leopolda I, a następnie wysłał swojej ukochanej królowej Marysieńce. Ona jednak potraktowała je jedynie jako roślinę ozdobną, egzotyczny akcent w pałacowym ogrodzie, nie domyślając się wcale ich kulinarnej i gospodarczej wartości. Podczas obiadu w Wilanowie, na którym po raz pierwszy w Polsce podano ziemniaki, szlachta sarmacka krzywiła się i z pewnością sarkała na te ‘nowinki’ z Zachodu. Dopiero za panowania Augusta II ziemniaki zostały rozpowszechnione w całym kraju, choć wciąż jako roślina ozdobna lub baza dla medykamentów.



Ziemniaki Fryderyka

Czas dominacji ziemniaków na kuchennym stole nadszedł w XVIII wieku. Okazało się, że jedynym remedium na nękające Europę klęski głodowe jest właśnie uprawa ziemniaków. Taką strategię przyjął król pruski Fryderyk II, który zapoczątkował stałą i powszechną uprawę tego warzywa. W XIX wieku jego rola w gospodarce żywieniowej europejskich narodów była tak duża, że remedium, jakim były ziemniaki, zaczęło działać z zupełnie odwrotnym skutkiem. Spowodowany przez zarazę ziemniaczaną wielki Głód w Irlandii w 1846 roku, doprowadził do wyludnienia całych wsi, ponieważ zdesperowani mieszkańcy zjadali przegniłe produkty, chorując w efekcie na tyfus i cholerę.

Ziemniak jest prawdopodobnie najbardziej wszechstronnie wykorzystywanym warzywem w polskiej kuchni. Obok zwykłych gotowanych ziemniaków jemy ziemniaki pieczone czy zasmażane, możemy je podawać w postaci puree lub chrupiących frytek. Wśród oszałamiająco wielu dań z ziemniakiem znajdują się zupy i gulasze, z warzyw tych przyrządza się placki ziemniaczane czy też knedle, można ich również używać jako składnika pożywnych sałatek.

więcej na czytelnia.foody.pl
Źródło:
Tematy
Nawet 6 miesięcy za 0 zł. Skorzystaj z wyjątkowej oferty dla firm!
Nawet 6 miesięcy za 0 zł. Skorzystaj z wyjątkowej oferty dla firm!
Advertisement

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane:

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki