Sektor finansowy coraz mniej przypomina ten sprzed dekady. Dziś to branża, w której technologia i zmiana stały się codziennością, a kluczowe znaczenie ma nie tylko wiedza ekonomiczna, ale też umiejętność pracy w dynamicznym, cyfrowym środowisku. Zapytaliśmy ekspertów, jak zmieniły się tu potrzeby kadrowe i jakie kompetencje powinni mieć kandydaci do pracy.
Sektor finansowy obejmujący pracowników banków, instytucji finansowych czy księgowości, od lat należy do najbardziej wymagających gałęzi gospodarki pod względem kompetencji pracowników. Dynamiczne zmiany technologiczne, rosnące znaczenie regulacji oraz coraz większe oczekiwania klientów sprawiają, że od specjalistów finansowych oczekuje się dziś znacznie więcej niż jeszcze dekadę temu. W dodatku dyplom ekonomiczny przestał być wystarczającym wyróżnikiem
Najbardziej radykalna zmiana kadr w historii
Według Joanny Lipińskiej, Talent Acquisition Business Partner w ADP Polska, sektor finansowy przechodzi obecnie najbardziej radykalną zmianę profilu kadr w swojej historii.
– Wzmożone zapotrzebowanie na pracowników jest efektem szybko postępującej cyfrowej transformacji i automatyzacji, a także coraz bardziej skomplikowanego krajobrazu legislacyjnego. Przez to zmienia się też wizerunek typowego pracownika finansów. Dziś taka osoba musi posiadać kompetencje z różnych, dość odległych od siebie dziedzin – mówi Bankier.pl Joanna Lipińska. – I tak, prawnik musi potrafić porozumieć się ze specjalistą od projektowania technologii, a ten – ze specjalistą od księgowości. Specjalista ds. naliczania wynagrodzeń powinien radzić sobie z dokumentacją urzędową, być na bieżąco ze zmianami w kodeksie pracy, znać temat zaświadczeń wymaganych przez banki czy naliczeń komorniczych.
Zdaniem przedstawicielki ADP Polska, w ostatnich latach bardzo potrzebna jest też otwartość na nowinki technologiczne oraz uczenie się nowych systemów i aplikacji.
Potrzebni specjaliści fintech, analizy danych i IT
Jak twierdzi Jerzy Kachnowicz, prezes AvaFin, sektor finansowy pozostaje jednym z najbardziej aktywnych rekrutacyjnie obszarów rynku pracy.
– Widać utrzymujące się zapotrzebowanie zwłaszcza w obszarach fintech, analizy danych i IT. Najbardziej poszukiwani są specjaliści z kompetencjami cyfrowymi i analitycznymi. W praktyce są to nie tylko specjaliści technologiczni, ale również eksperci w obszarach zarządzania ryzykiem, compliance, audytu czy bezpieczeństwa procesów. Równolegle w firmach rozwijają się działy obsługi klienta oraz zespoły analityczne, które odpowiadają za przetwarzanie i interpretację danych wspierających decyzje biznesowe – mówi Bankier.pl Jerzy Kachnowicz.
Jego zdaniem kluczowe kompetencje w tej branży wyraźnie się zmieniły.
– Dziś nawet role operacyjne wymagają sprawnego poruszania się w systemach, pracy na danych i umiejętności szybkiego podejmowania decyzji. W przypadku stanowisk seniorskich szczególnie istotne są kompetencje strategiczne oraz doświadczenie projektowe. Jednocześnie niezmiennie istotne pozostają kompetencje miękkie. Komunikacja i umiejętność pracy zespołowej są warunkiem powodzenia w coraz bardziej złożonych i często międzynarodowych projektach.
Kluczowe kompetencje technologiczne i analityczne
Z kolei według Łukasza Pelikszy, Chief Employee Experience Officera w Erste Bank Polska, obecnie zapotrzebowanie na pracowników w sektorze finansowym pozostaje stabilne, choć jest bardziej selektywne niż kilka lat temu.
– Banki i instytucje finansowe intensywnie poszukują przede wszystkim kompetencji kluczowych dla transformacji technologicznej, regulacyjnej i biznesowej – mówi Bankier.pl Łukasz Peliksza. – Największy popyt dotyczy ról związanych z IT i danymi, zarządzaniem ryzykiem i zgodnością, a także ekspertów produktowych i procesowych. Rosną również potrzeby w obszarach zmiany, transformacji i zarządzania projektami. Dlatego dzisiaj ważniejsze niż sama „sztywna” rola jest zestaw kompetencji oraz wiedzy eksperckiej, które wnosi kandydat.
Zdaniem przedstawiciela Erste Bank Polska, poza wiedzą specjalistyczną coraz ważniejsze są kompetencje cyfrowe, analityczne i regulacyjne, ale też umiejętność adaptacji, uczenia się i współpracy w środowisku zmian.
– Dużego znaczenia nabierają też kompetencje miękkie: odpowiedzialność, odporność, komunikacja, myślenie krytyczne oraz systemowo-strategiczne – dodaje ekspert.
Natomiast, jak twierdzi Katarzyna Załuska-Głuszczyńska, dyrektor departamentu People and Culture w Credit Agricole zapotrzebowanie na pracowników w sektorze finansowym jest bardzo zróżnicowane.
– Poszukiwane są między innymi osoby zajmujące się rozwiązaniami technologicznymi, regulacjami i cyberbezpieczeństwem oraz analitycy. Z większą częstotliwością pojawiają się również stanowiska związane z bankowością korporacyjną i inwestycyjną – mówi Bankier.pl Katarzyna Załuska-Głuszczyńska. – My również obecnie rekrutujemy pracowników zarówno na stanowiska związane z bezpośrednią pracą z klientem, jak i osób, które zajmują się budowaniem rozwiązań dla naszych odbiorców i ich bezpieczeństwem.
Od tradycyjnego banku do cyfrowej organizacji
Według Jerzego Kachnowicza, jeszcze kilka lat temu sektor finansowy miał bardziej tradycyjny charakter i opierał się głównie na pracy manualnej oraz dokumentacji papierowej.
– Obecnie większość procesów jest już cyfrowa i zautomatyzowana. Zmieniła się także struktura zatrudnienia. Dawniej dominowały stanowiska administracyjne i sprzedażowe, dziś natomiast rośnie zapotrzebowanie na specjalistów w obszarach ryzyka, technologii oraz kontroli procesów – twierdzi prezes AvaFin. – Transformacji uległ również model pracy. Coraz większą rolę odgrywa praca hybrydowa, współpraca w międzynarodowych zespołach oraz szybkie wdrażanie nowych technologii.
Z kolei zdaniem Łukasza Pelikszy jeszcze dekadę temu liczyła się przede wszystkim wiedza finansowa i stabilność ról.
– Dziś sektor ewoluuje i musi się adaptować do zmieniających się potrzeb i otoczenia. Role szybciej się zmieniają, praca jest bardziej interdyscyplinarna, a oczekiwania wobec pracowników obejmują nie tylko „co robią”, ale „jak i po co”, z dużym nastawieniem na tzw. dostarczanie wartości. Wzrosła też rola technologii i doświadczeń – zarówno klientów, jak i pracowników – uważa przedstawiciel Erste Bank Polska.
– Kiedyś bank kojarzył się przede wszystkim z placówką bankową. Dziś dla wielu osób to aplikacja, którą mają w swoim telefonie – uważa Katarzyna Załuska-Głuszczyńska. – Sposób dostępu do usług bardzo się zmienił, a to nie pozostało bez wpływu na role, stanowiska oraz kompetencje, które są poszukiwane. Wzrost znaczenia cyfryzacji i technologii bez wątpienia jest jednym z elementów, który spowodował, że tradycyjne instytucje finansowe musiały stawić czoła fintechom i znacząco zainwestować w nowe technologie. W ostatnich latach sektor finansowy stał się bardziej złożony, technologiczny i globalny.
Automatyzacja, AI i nowe oczekiwania wobec pracowników
Według Łukasza Pelikszy w krótkim okresie kluczowe będą dalsza automatyzacja, cyberbezpieczeństwo, AI i zmiany regulacyjne.
– W dłuższej perspektywie wygrywać będą organizacje, które potrafią łączyć technologię z „ludzkim” podejściem – inwestować w rozwój kompetencji, sens pracy i elastyczne oraz zwinne modele. Zawody w finansach nie znikną, ale będą się dalej redefiniować – uważa ekspert Erste Bank Polska.
Natomiast zdaniem prezesa AvaFin, obecnie widoczny jest dalszy rozwój sektora w kierunku automatyzacji, wykorzystania sztucznej inteligencji oraz podejmowania decyzji biznesowych w oparciu o dane.
– W efekcie można spodziewać się rosnącego zapotrzebowania na specjalistów w obszarach cyberbezpieczeństwa, compliance oraz nowych technologii. Jednocześnie coraz większego znaczenia nabiera podejście zorientowane na klienta. Mimo postępującej automatyzacji nadal oczekuje on kontaktu z człowiekiem, który rozumie ich potrzeby i zapewnia wysoki poziom obsługi – mówi Jerzy Kachnowicz.
Młodsi pracownicy mają nowe atuty
Jak twierdzi Katarzyna Załuska-Głuszczyńska, w ciągu najbliższych kilku lat na sektor bankowy wpłynie także wchodzenie na rynek młodszych pracowników z pokolenia Z i Millenialsów, którzy mają inne oczekiwania wobec pracy, elastyczność i umiejętności techniczne, ale także młodszych pokoleń klientów.
– Duże znaczenie będzie mieć również wdrożenie narzędzi AI, które mają potencjał do znacznego usprawnienia wielu procesów. Automatyzacja pozwala również pracownikom poświęcić więcej czasu na bardziej skomplikowane zadania, innowacje i relacje z klientami Narzędzia AI mogą pomóc w skalowaniu operacji bankowych bez proporcjonalnego wzrostu zatrudnienia, co jest korzystne, biorąc pod uwagę złożone środowisko regulacyjne, wzrost liczby klientów lub złożoności procesów – dodaje ekspertka.
Sektor finansowy zmienia się dynamicznie, a wraz z nim rosną oczekiwania wobec pracowników. Jedno jest jednak pewne – przyszłość należy do tych, którzy potrafią łączyć wiedzę finansową z technologią, elastycznością i gotowością do ciągłego uczenia się.
