Sztuczna inteligencja może wspierać wzrost wartości spółek notowanych na GPW. Zdaniem BM PKO BP, przy odpowiednio szybkiej adaptacji nowych technologii korzyści wynikające ze wzrostu produktywności mogą w znacznym stopniu zneutralizować negatywne skutki starzenia się społeczeństwa, które są największymi wyzwaniami dla Polski.
W najnowszym raporcie dotyczącym wpływu sztucznej inteligencji na rynek kapitałowy w Polsce analitycy BM PKO BP zwracają uwagę, że inwestorzy coraz częściej oceniają perspektywy gospodarek nie tylko przez pryzmat bieżącego wzrostu czy polityki monetarnej, ale także zmian strukturalnych. W przypadku Polski najważniejszym z długoterminowych wyzwań pozostaje demografia.
„Nasz raport był inspirowany niedawną analizą Banku Światowego, który pokusił się o scenariusz, jak AI może wpłynąć na polską gospodarkę. My skupiliśmy się bardziej na polskim rynku kapitałowym” - powiedział dziennikarzom Piotr Zybała, dyrektor Biura Analiz Rynkowych PKO BP.
Bank Światowy szacuje, że do 2035 r. AI może podnieść realny PKB Polski o 1,3–12,1 proc. względem scenariusza niezmienionej adopcji, przy wzroście o 2–3 proc. w ciągu trzech lat. Centralny scenariusz zgodny z polityką gospodarczą oznacza wzrost o 10,9 proc. Wymaga to szybkiej adopcji, z 8,4 proc. do prawie 45 proc. w 2035 r., dużej mobilności pracowników, większych oszczędności i inwestycji krajowych oraz utrzymania dodatkowego napływu BIZ.
„Te założenia są mocno rozstrzelone, co wynika z różnych oczekiwań odnośnie tego, jak szybko będzie technologia wdrażana, jak szybko uda się polskie przedsiębiorstwa i społeczeństwo do tej technologii przyzwyczaić” - powiedział Piotr Zybała.
Według przywoływanych w opracowaniu prognoz Banku Światowego do 2035 r. liczba osób w wieku produkcyjnym w Polsce może zmniejszyć się o około 3 mln. jednocześnie liczba seniorów wzrośnie o 0,7 mln, a liczba dzieci poniżej 14 lat spadnie o 1,4 mln. Kurcząca się podaż siły roboczej może obniżać roczne tempo wzrostu PKB o ok. 0,6 p.p.
W opinii BM PKO BP oznacza to nie tylko ograniczenie podaży pracy, ale również niższy potencjał wzrostu gospodarczego, mniejszą konsumpcję części dóbr oraz rosnącą presję na przedsiębiorstwa poszukujące pracowników.
Zdaniem analityka, wzrost produktywności wynikający z wykorzystania sztucznej inteligencji może znaczną część tego efektu skompensować. Dla rynku kapitałowego ma to szczególne znaczenie, ponieważ inwestorzy od lat wskazują demografię jako jedno z najważniejszych zagrożeń dla długoterminowych perspektyw Polski.
BM PKO BP ocenia, że najważniejsze pytanie dla inwestorów nie dotyczy samego tempa rozwoju technologii, lecz tego, czy AI będzie w stanie ograniczyć negatywny wpływ procesów demograficznych na polską gospodarkę.
„Jeśli demografia - zakładając, że trendy, które dzisiaj są prognozowane się nie zmienią - oznacza ubytek około 3 mln osób w wieku produkcyjnym, to AI poprzez zwiększenie produktywności może pomóc odpowiedzieć na to wyzwanie” - powiedział Piotr Zybała.
Analitycy podkreślają jednocześnie, że nie należy utożsamiać rozwoju AI z masowym wzrostem bezrobocia. Bazowy scenariusz wykorzystywany przez Bank Światowy zakłada neutralny wpływ netto na poziom zatrudnienia. Zmieniać może się natomiast struktura rynku pracy. Pod największą presją znajdą się zawody biurowe wykonujące powtarzalne zadania, podczas gdy część zawodów wymagających pracy fizycznej lub bezpośredniego kontaktu z klientem może zyskać na znaczeniu.
Według autorów raportu głównym beneficjentem wzrostu produktywności będą przedsiębiorstwa i właściciele kapitału, a nie pracownicy. Oznacza to możliwość wzrostu marż, rentowności i zysków notowanych spółek.
„Głównym beneficjentem są przedsiębiorstwa, właściciele kapitału. Dla rozwoju rynku kapitałowego, giełdy przedsiębiorstw i budowy wartości w nich AI jest szansą” - ocenił Piotr Zybała.
Według szacunków analityków wpływ AI na wyniki spółek z Europy Środkowo-Wschodniej może być zauważalny już w ciągu kilku najbliższych lat. W scenariuszu bazowym dodatkowy wzrost zysków przedsiębiorstw wynikający z wdrażania sztucznej inteligencji może przewyższyć negatywne skutki demografii. Źródłem poprawy mają być zarówno oszczędności kosztowe, jak i wzrost przychodów związany z nowymi modelami biznesowymi i automatyzacją procesów.
"W głównych analizowanych przez nas rynkach CEE szacujemy, że AI może do 2029 r. podnieść zagregowany zysk netto realnie o 4,0 proc.: 1,5 proc. dzięki przychodom i 2,5 proc. dzięki oszczędnościom kosztowym. Z nadwyżką rekompensuje to szacowane obciążenie demograficzne na poziomie 1,3 proc." - powiedział dyrektor Biura Analiz Rynkowych BM PKO BP.
Autorzy raportu zwracają uwagę, że struktura warszawskiej giełdy może okazać się pod tym względem korzystniejsza niż w wielu innych krajach rozwijających się. W indeksach notowanych na GPW relatywnie duży udział mają branże, które są naturalnymi odbiorcami technologii AI, w tym sektor finansowy, informatyczny i usługi biznesowe.
Największego wpływu sztucznej inteligencji analitycy spodziewają się właśnie w sektorze finansowym. Banki już dziś wykorzystują rozwiązania oparte na AI do automatyzacji obsługi klienta, analizy ryzyka kredytowego, wykrywania nadużyć czy personalizacji oferty. W kolejnych latach zastosowanie tych narzędzi może rozszerzać się na następne obszary działalności.
Według szacunków zawartych w raporcie efektem mogą być zarówno niższe koszty operacyjne, jak i wyższe przychody. Z tego powodu sektor bankowy został wskazany jako jeden z głównych beneficjentów zmian technologicznych.
Wśród spółek, które mogą szczególnie skorzystać na popularyzacji AI, analitycy wymieniają m.in. Asseco, PZU, RBI oraz Medicover. Firmy te działają w segmentach, gdzie automatyzacja procesów, analiza danych oraz wykorzystanie rozwiązań opartych na generatywnej sztucznej inteligencji mogą relatywnie szybko przełożyć się na poprawę efektywności operacyjnej.
Pozytywnie oceniane są także perspektywy spółek technologicznych dostarczających oprogramowanie lub usługi wspierające cyfrową transformację przedsiębiorstw. Wraz ze wzrostem wydatków na AI powinien rosnąć popyt na rozwiązania integracyjne, usługi chmurowe, cyberbezpieczeństwo i systemy zarządzania danymi.
Beneficjentem zmian może być również budownictwo. Rozwój infrastruktury związanej z AI wymaga inwestycji w centra danych, sieci energetyczne i nowoczesne obiekty technologiczne. Według autorów raportu może to oznaczać dodatkowy impuls dla sektora budowlanego już w drugiej połowie obecnej dekady.
Do sektorów, które mogą skorzystać na zmianach technologicznych, autorzy raportu zaliczają też m.in. energetykę (m.in. popyt na energię ze strony centrów danych), telekomunikację, górnictwo (wzrost popytu zwłaszcza na miedź) oraz przemysł (niedobór siły roboczej wywiera presję na marże i wzmacnia popyt na automatyzację).
Znacznie ostrożniej analitycy oceniają natomiast perspektywy branż silnie uzależnionych od zmian demograficznych. Dotyczy to przede wszystkim części sektora odzieżowego oraz producentów dóbr konsumpcyjnych, których rozwój jest bezpośrednio związany z liczbą młodszych konsumentów. Wśród spółek wskazywanych jako bardziej narażone na ryzyka demograficzne znajdują się m.in. LPP, Pepco i Modivo. Do przegranych może też należeć sektor nieruchomości oraz ropa i gaz.
W ocenie autorów raportu najbliższych kilka lat będzie okresem, w którym inwestorzy coraz wyraźniej zaczną różnicować spółki pod kątem ich zdolności do wykorzystania nowych technologii. Korzystne perspektywy dla całego rynku nie oznaczają bowiem, że wszystkie przedsiębiorstwa będą beneficjentami zmian w takim samym stopniu.
Dlatego kluczowe znaczenie będzie miała nie sama dostępność rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, lecz zdolność firm do ich wdrażania, budowania przewag konkurencyjnych i zwiększania efektywności. Zdaniem analityków właśnie ten czynnik może w najbliższej dekadzie stać się jednym z głównych elementów decydujących o wycenach spółek na GPW. (PAP Biznes)
pr/ gor/

































































