Ponad 1200 firm transportowych zakończyło działalność w pierwszym kwartale tego roku. To niemal tyle samo, ile w całym 2025 r. Sprawdziliśmy, co wpływa na coraz gorszą kondycję tego sektora i jakie są powody malejącej opłacalności działalności polskich przewoźników.


Polska branża transportowa mierzy się z narastającymi trudnościami, które osłabiają kondycję firm i utrudniają im konkurowanie na rynku.
Jak twierdzi Jan Buczek, prezes Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce, rodzima branża transportu międzynarodowego mierzy się dziś z kilkoma poważnymi wyzwaniami, które nakładają się na siebie i coraz mocniej wpływają na kondycję przedsiębiorstw.
– Jednym z nich jest sytuacja konkurencyjna na europejskim rynku przewozów. Po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 r. Unia Europejska, kierując się zrozumiałymi względami humanitarnymi, stworzyła ukraińskim przewoźnikom szczególne warunki dostępu do europejskiego rynku transportowego. Rozwiązania te, choć uzasadnione w początkowej fazie, z czasem zaczęły funkcjonować również w obszarze czysto komercyjnym. W efekcie polscy przewoźnicy, działający według europejskich standardów i ponoszący związane z nimi koszty, znaleźli się w trudniejszej sytuacji konkurencyjnej – mówi Bankier.pl Jan Buczek.
– Kolejnym wyzwaniem jest forsowana przez urzędników UE transformacja energetyczna i dążenie do zeroemisyjności transportu. Nie kwestionujemy potrzeby rozwoju nowych technologii, ale trudno zaakceptować tempo narzucanych zmian, jeśli nie towarzyszy im odpowiednio rozwinięta infrastruktura i technologia umożliwiająca efektywne przewozy towarów na dalekich dystansach. Transport drogowy jest podstawą europejskich łańcuchów dostaw, a obecnie nie dysponujemy rozwiązaniem, które mogłoby w pełni zastąpić tradycyjne napędy w międzynarodowych przewozach – tłumaczy ekspert.
Coraz mniej chętnych do pracy w transporcie
Zdaniem prezesa ZMPD istotnym problemem jest również niedobór kierowców zawodowych.
– Młodzi ludzie coraz rzadziej wybierają ten zawód, co prowadzi do narastającego deficytu pracowników. Ten niedobór w naturalny sposób przekłada się na wzrost kosztów zatrudnienia. Kiedy popyt na kierowców przewyższa ich podaż, rosną ich oczekiwania finansowe. Jest to normalny mechanizm ekonomiczny. Problem polega jednak na tym, że wzrost kosztów pracy, podobnie jak wzrost cen paliwa i energii, ostatecznie przekłada się na ceny usług i produktów oferowanych konsumentom – twierdzi Jan Buczek.
– Dodatkowo polskie firmy odczuwają skutki spowolnienia gospodarczego w krajach będących naszymi głównymi partnerami handlowymi, szczególnie w Niemczech. Spadek konkurencyjności niemieckiego przemysłu i ograniczenie zamówień uderzają także w polskich producentów komponentów, a w konsekwencji w przewoźników obsługujących te przedsiębiorstwa.
Jego zdaniem bardzo poważnym problemem jest także funkcjonowanie na rynku transportowym całej rzeszy nic niewnoszących do procesu transportowego pośredników, którzy zmniejszają faktycznie realizującym usługę przewozową transportowcom należne im wynagrodzenie.
– Pośrednik nie musi spełniać rygorystycznych, a obowiązkowych dla przewoźników wymagań, a mimo to przejmuje część wynagrodzenia za usługę, nie wnosząc do procesu transportowego żadnej wartości dodanej. W rezultacie firma faktycznie wykonująca przewóz otrzymuje stawkę niewiele przekraczającą koszty bezpośrednie, a niekiedy nawet niższą od nich – twierdzi prezes ZMPD.
Trudno zweryfikować kontrahenta
Jak twierdzi Karol Wojtowski, lider obszaru windykacji w Paktus.eu, firmie zajmującej się windykacją w branży TSL, do najpoważniejszych problemów branży transportowej należą opóźnienia w płatnościach oraz trudności z weryfikacją kontrahentów, zwłaszcza zagranicznych.
– Transport jest biznesem transgranicznym, a polskim firmom często brakuje łatwego dostępu do wiarygodnych informacji o partnerach z innych krajów. Współpraca bywa jednorazowa, co stwarza pole do nadużyć. Zdarza się, że firmy spedycyjne powstają po to, by pozyskać zlecenia, a następnie znikają bez zapłaty. Jedna taka spółka może w krótkim czasie poszkodować setki przewoźników na kilka milionów złotych – mówi Bankier.pl Karol Wojtowski.
– Problemem są także długie terminy płatności i zapisy umowne, które mogą je dodatkowo wydłużać. Choć standardowo mówi się o 60 dniach, termin bywa uzależniony od dostarczenia dokumentów. W transporcie międzynarodowym ich szybkie przekazanie nie zawsze jest możliwe, więc przewoźnik może czekać na pieniądze dłużej. Do tego dochodzą rosnące koszty i coraz większe obciążenia regulacyjne. Wymogi dotyczące czasu pracy kierowców i tachografów obejmują kolejne pojazdy, a nowe normy emisji oznaczają droższe samochody i ich serwisowanie. Przewoźnicy mierzą się również z presją płacową, podczas gdy stawek za przewozy nie podnosi się proporcjonalnie, a ładunków jest mniej. W efekcie część firm rezygnuje z działalności. W pierwszym kwartale 2026 r. z rynku odeszły 1234 podmioty, czyli prawie tyle ile w całym 2025 r. – dodaje ekspert Paktus.eu.
Biznes, który coraz mniej się opłaca
Dużym problemem firm transportowych jest także niska opłacalność realizowanych zleceń oraz zatory płatnicze.
– Samo znalezienie zlecenia nie jest dziś jeszcze największym problemem. Problem polega na tym, że stawki oferowane przewoźnikom często nie pozwalają nawet na pełne pokrycie kosztów wykonania usługi. Przedsiębiorca musi przecież utrzymać flotę, zatrudniać kierowców, finansować paliwo, serwis, ubezpieczenia i pozostałe koszty prowadzenia działalności. Tymczasem jego możliwości negocjacyjne są coraz bardziej ograniczone – tłumaczy Jan Buczek.
– Z kolei z funkcjonowaniem na rynku transportowym rozbudowanych łańcuchów pośredników wiąże się też kwestia wydłużających się terminów płatności, dochodzących już do stu dni, a czasem jeszcze później. To bardzo niebezpieczna sytuacja dla firm, które muszą na bieżąco finansować zakup wciąż drogiego paliwa, wynagrodzenia kierowców i eksploatację pojazdów. Zdarza się, że samochody stoją na bazach nie dlatego, że brakuje zleceń, lecz dlatego, że przedsiębiorca nie ma środków, aby wysłać je w kolejną trasę.
Dodatkowo istnieje problem związany z rozliczaniem podatku VAT.
– Przewoźnik wystawia fakturę i ma obowiązek rozliczyć podatek, nawet jeśli nie otrzymał jeszcze zapłaty za usługę. Jednocześnie nierzetelny pośrednik może odzyskać podatek, mimo że nie wywiązał się ze swojego zobowiązania wobec przewoźnika. Uważamy, że przepisy powinny zostać zmienione tak, aby system podatkowy nie obciążał dodatkowo przedsiębiorcy, który wykonał usługę, ale nie otrzymał należnego wynagrodzenia. Natomiast pośrednik powinien odliczać VAT tylko wtedy, gdy zapłacił przewoźnikowi za usługę
Konieczne działania ze strony państwa
Zdaniem prezesa ZMPD potrzebna jest kompleksowa analiza sytuacji polskiej branży transportowej oraz rzeczywista reakcja ze strony administracji i polityków.
– Polscy międzynarodowi przewoźnicy drogowi przez lata wypracowali silną pozycję na rynku europejskim, przynosząc ogromne korzyści gospodarce i budżetowi państwa. Tymczasem ich sytuacja systematycznie się pogarsza, a skala problemów nie znajduje odpowiedniego odzwierciedlenia w działaniach legislacyjnych. Konieczna jest rewizja wielu obowiązujących przepisów, szczególnie dotyczących funkcjonowania pośredników, terminów płatności, rozliczeń podatkowych oraz zatrudniania cudzoziemców. Potrzebujemy również skuteczniejszych mechanizmów eliminowania nieuczciwych praktyk na rynku transportowym. Nie może być tak, że przedsiębiorca, który inwestuje ogromne środki, zatrudnia ludzi i faktycznie wykonuje usługę, ponosi największe ryzyko, a podmioty pośredniczące mogą czerpać korzyści bez porównywalnej odpowiedzialności – uważa Jan Buczek.
Problemy przewoźników mogą odbić się na całej gospodarce
Branża transportowa mierzy się z wieloma nakładającymi się problemami, które osłabiają kondycję firm i utrudniają im prowadzenie działalności. Dlatego przedstawiciele sektora wskazują na potrzebę działań, które pomogą poprawić sytuację przewoźników.
– Transport jest ważną częścią polskiej gospodarki, ale firmy działają pod coraz większą presją kosztów i regulacji, przy ograniczonym wsparciu. W tej sytuacji trudniej im konkurować z przewoźnikami spoza Unii Europejskiej, którzy mogą funkcjonować w odmiennych warunkach regulacyjnych. Jeśli te tendencje się utrzymają, polski transport może stopniowo tracić konkurencyjność – dodaje Karol Wojtowski.
Trzeba pamiętać, że transport nie funkcjonuje w oderwaniu od pozostałych sektorów. Jest niezbędnym elementem praktycznie każdego procesu produkcyjnego i handlowego. Jeżeli przewoźnicy nie będą w stanie odtwarzać swojego taboru, inwestować i utrzymywać odpowiedniego potencjału, konsekwencje odczuje cała gospodarka – podsumowuje Jan Buczek.






























































