Europejski Bank Centralny na październikowym posiedzeniu nie zdecydował się na trzecią podwyżkę stóp procentowych w tym roku. Rynek zakłada jednak, że do końca roku stopy w eurolandzie jeszcze pójdą w górę.


- Rada Prezesów podjęła dzisiaj decyzję o utrzymaniu trzech podstawowych stóp procentowych EBC bez zmian. Ceny energii wciąż rosną, generując ryzyko dla perspektyw inflacyjnych oraz negatywne ryzyko dla perspektyw wzrostu – czytamy w październikowym komunikacie Europejskiego Banku Centralnego.
Stopa depozytowa – która od pewnego czasu jest podstawową stopą procentową w EBC – została utrzymana na poziomie 2,50%. Stopa operacji refinansowych nadal wynosić będzie 2,65%, zaś stopa kredytu w banku centralnym pozostanie na poziomie 2,90%.
Październikowa decyzja Rady Prezesów nie była zaskoczeniem ani dla ekonomistów, ani dla uczestników rynku. Panował w zasadzie powszechny konsensus, że na tym posiedzeniu stopy EBC pozostaną bez zmian. Rynek terminowy na zaledwie 3% wyceniał szanse 25-punktowej podwyżki – wynika z obliczeń narzędzia ECB Watch.
Europejski Bank Centralny pozostaje w trybie monetarnego zaostrzenia
We wrześniu EBC zdecydował się na już drugą w tym roku podwyżkę stóp procentowych o 25 pb. Pierwsza z nich miała miejsce w czerwcu, gdy koszty kredytu poszły w górę również o 25 pb. Zaostrzenie polityki monetarnej zostało wmuszone przez nasilającą się presje inflacyjną wynikającą m.in. z silnego wzrostu cen paliw i energii. Gdy wydawało się, że inflacyjna fala już nieco opadła, w lipcu EBC zdecydował się pozostawić stopy procentowe bez zmian. Ale wznowienie działań zbrojnych na Bliskim Wschodzie i ponowny skok cen energii sprawił, że we wrześniu inflacja HICP w strefie euro sięgnęła 3,8% i była najwyższa od trzech lat.
- Powszechnie oczekiwane jest utrzymanie stóp na dotychczasowym poziomie (stopa depozytowa 2,50%). Decydenci EBC coraz bardziej akcentują ostrożność w zacieśnianiu polityki pieniężne i zwracają uwagę, że przed kolejnym ruchem należy ocenić wpływ dotychczasowych podwyżek na gospodarkę oraz skalę przenoszenia szoku energetycznego na inflację bazową i płace – napisali jeszcze o poranku analitycy PKO BP.
- Rady Prezesów jest zobowiązana do ustalania polityki monetarnej tak, aby zapewnić, że inflacja ustabilizuje się na poziomie 2-procentowego celu w średnim terminie - napisano w październikowym komunikacie EBC.
Nadal jednak stopa depozytowa na poziomie 2,50% wydaje się być za niska w zestawieniu z blisko 4-procentową inflacją HICP i równie wysokimi oczekiwaniami inflacyjnymi gospodarstw domowych. Wprawdzie podręczniki polityki pieniężnej nie zalecają podwyższania stóp procentowych w obliczu szoku podażowego (a z takim obecnie mamy do czynienia na rynkach paliwowych), ale bierność EBC może się zemścić utratą zaufania ze strony opinii publicznej i odkotwiczeniem się oczekiwań inflacyjnych mieszkańców eurolandu.
EBC podtrzymuje ilościowe zacieśnienie polityki monetarnej
EBC w dalszym ciągu prowadzi politykę „ilościowego zacieśniania” (QT) warunków monetarnych. W ramach QT portfel programu APP jest zmniejszany w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych. Od lipca 2023 Rada Prezesów zaprzestała reinwestycji w ramach programu APP.
Następne decyzyjne posiedzenie Rady Prezesów zaplanowane jest dopiero na 16-17 grudnia. Rynek spodziewa się po nim podwyżki stóp procentowych o 25 pb. Szanse takiego scenariusza jeszcze dziś w południe były wyceniane na prawie 85%.
Lagarde: Rada Prezesów EBC dyskutowała czy podwyżka stóp proc. byłaby właściwa
Rada Prezesów EBC dyskutowała czy podwyżka stóp proc. byłaby właściwa - poinformowała w czwartek prezeska EBC Christine Lagarde na konferencji po posiedzeniu EBC. Lagarde dodała, że kierunek zmian polityki monetarnej jest oczywisty, jeśli nie będzie niespodzianek.
"Ceny energii, na które składają się ceny ropy, benzyny, diesla, gazu i marże rafineryjne, wzrosły znacząco, co znajduje odzwierciedlenie w odczytach inflacji. Zaobserwowaliśmy również wzrost kosztów długoterminowego finansowania, który od września wzrósł o ok. 35 pb." - powiedziała prezeska EBC.
"Rada Prezesów EBC dyskutowała czy podwyżka stóp proc. byłaby właściwa, jeśli weźmiemy pod uwagę te dwa czynniki. Jednakże, jeśli weźmiemy pod uwagę niepewność, która się nawarstwia i rośnie, a inflacja zasadnicza pozostała bez zmian, Rada Prezesów podjęła jednogłośną decyzję, że obecne nastawienie w polityce monetarnej pozostaje właściwe" - dodała.
Lagarde wskazywała, że kierunek zmian polityki monetarnej jest oczywisty, jeśli nie będzie niespodzianek.
"Jeśli nie wydarzy się nic niespodziewanego, to kierunek zmian jest całkiem jasny dla wszystkich" - powiedziała.
"Jeśli rozwój sytuacji rynkowej zakłóciłby transmisję polityki pieniężnej, wliczając w to niepożądane ruchy rynkowe, mamy do dyspozycji narzędzia, za pomocą których możemy odpowiedzieć" - dodała.
Według prezeski EBC wzrost cen energii prawdopodobnie przyczyni się do dalszego wzrostu inflacji.
"Ceny energii wzrosły bardziej niż przewidywano w scenariuszu bazowym wrześniowych projekcji ekspertów EBC. Prawdopodobnie przyczyni się to do dalszego wzrostu inflacji w krótkim okresie i sprawi, że wskaźnik inflacji ogółem utrzyma się w nadchodzących kwartałach wyraźnie powyżej celu. W dalszej perspektywie spadek inflacji cen energii oraz skutki wyższych stóp proc. powinny sprzyjać powrotowi inflacji do poziomu docelowego" - powiedziała.
"Wskaźniki inflacji bazowej pozostały zasadniczo stabilne, choć wczesne etapy łańcucha kształtowania cen wskazują na presję wzrostową. Presja płacowa utrzymuje się na umiarkowanym poziomie. (...) Oczekiwania inflacyjne w krótszym horyzoncie czasowym wzrosły, jednak większość miar długoterminowych oczekiwań inflacyjnych kształtuje się na poziomie około 2 proc., co sprzyja stabilizacji inflacji wokół celu w średnim okresie" - dodała.
Lagarde wskazała, że obecnie EBC nie obserwuje ryzyka wystąpienia efektów drugiej rundy ponadto, co zostało uwzględnione w projekcjach makro.
Przewodnicząca Rady Prezesów EBC oceniła, że ryzyka dla wzrostu PKB przeważają.
"Zagrożenia dla perspektyw wzrostu gosp. przeważają w bilansie ryzyk. Wynika to w szczególności z konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz ostatnich wydarzeń związanych z nieuzasadnioną wojną Rosji przeciwko Ukrainie. Utrzymujące się zakłócenia w dostawach energii mogłyby doprowadzić do dalszego wzrostu cen energii, który mógłby potrwać dłużej, niż obecnie oczekiwano" - powiedziała Lagarde.
Według niej wywarłoby to presję na dochody realne, wydatki oraz inwestycje.
"Pogorszenie nastrojów na globalnych rynkach finansowych lub nasilenie negatywnych efektów zewnętrznych na światowych rynkach obligacji mogłoby zaostrzyć warunki finansowania, a tym samym ograniczyć popyt. Niepewność w sferze fiskalnej może również przyczynić się do zaostrzenia warunków finansowania i osłabienia zaufania, co przełożyłoby się na spadek konsumpcji oraz inwestycji. Ponowne zaostrzenie napięć handlowych między głównymi gospodarkami mogłoby dodatkowo zakłócić łańcuchy dostaw, ograniczyć eksport oraz osłabić konsumpcję i inwestycje" - powiedziała prezeska EBC.
"Z drugiej strony, wzrost PKB mógłby okazać się wyższy, gdyby gospodarka i rynki energii przystosowały się do zakłóceń wywołanych trwającymi konfliktami szybciej, niż przewidywano, lub gdyby konflikty te zostały trwale rozwiązane. Ponadto, wdrażanie nowych technologii przez przedsiębiorstwa w strefie euro, wydatki rządowe na infrastrukturę i obronność, a także reformy mające na celu zwiększenie produktywności oraz dokończenie budowy jednolitego rynku UE, mogą przyczynić się do silniejszego od oczekiwanego wzrostu gospodarczego" - dodała.
W ocenie prezeski EBC w bilansie ryzyka dla inflacji przeważają ryzyka wzrostowe.
"Ryzyko dla perspektyw inflacyjnych jest wzrostowe. Wynika to w szczególności z konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz ostatnich wydarzeń związanych z nieuzasadnioną wojną Rosji przeciwko Ukrainie. Szok energetyczny może ulec dalszemu nasileniu, a jego wpływ na pozostałe ceny i płace może okazać się silniejszy, niż obecnie zakładano. W szczególności ceny gazu mogłyby wzrosnąć w przypadku dalszych zakłóceń w dostawach lub wystąpienia wyjątkowo mroźnej zimy przy niskim poziomie zapasów. Im dłużej ceny energii pozostaną na wysokim poziomie, tym większe prawdopodobieństwo, że przełożą się one na ogólny wzrost inflacji poprzez efekty pośrednie oraz efekty drugiej rundy" - powiedziała.
Dodała, że ponowne napięcia handlowe mogłyby doprowadzić do większej fragmentacji globalnych łańcuchów dostaw, ograniczyć podaż kluczowych surowców oraz pogłębić ograniczenia podażowe w gospodarce strefy euro.
"Ekstremalne zjawiska pogodowe – potencjalnie wzmocnione przez nasilające się zjawisko El Nino, a także szerzej rozumiane kryzysy klimatyczne i środowiskowe, mogą doprowadzić do wzrostu cen żywności w stopniu większym, niż przewidywano" - powiedziała.
"Z drugiej strony, inflacja mogłaby okazać się niższa, gdyby trwające konflikty geopolityczne zostały trwale rozwiązane lub gdyby efekty pośrednie i efekty drugiej rundy, wynikające z wyższych cen energii, okazały się słabsze, niż oczekiwano. Większa zmienność i większa awersja do ryzyka na rynkach finansowych, w połączeniu z wyższymi długoterminowymi stopami procentowymi, mogłyby ograniczyć popyt, a tym samym przyczynić się również do spadku inflacji" - dodała.
Przewodnicząca Rady Prezesów EBC oceniła, iż wzrost cen energii wpływa negatywnie na zaufanie konsumentów.
"Napływające dane sugerują, że gospodarka strefy euro nadal rozwija się w III kw. Sektor usług odbija po osłabieniu po rozpoczęciu wojny na Bliskim Wschodzie. Przemysł, usługi cyfrowe i eksport notują wzrosty dzięki inwestycjom związanym z AI" - powiedziała Lagarde.
"Wydatki budżetowe na obronność i infrastrukturę również wspomagają aktywność gospodarczą. Ostatni wzrost cen energii podkopuje zaufanie konsumentów, a wyższe koszty finansowania mogą zaciążyć na wzroście PKB" - dodała.
Lagarde odniosła się również do oficjalnej informacji o swoim odejściu 7 lutego, ponad pół roku przed upływem swojej kadencji.
"Nie istnieje dobry moment, aby odejść. (…) Powodem, dla którego zdecydowałam się odejść wcześniej, niż w październiku 2027 r., jest chęć posiadania wolności wypowiadania się i angażowania się w sprawy, które nie dotyczą polityki monetarnej” – powiedziała.
"W obecnej sytuacji, w odniesieniu do wielu zakątków świata, nie tylko Europy, mój głos i moje działania mogą pomóc w sprawach i wartościach, które są mi bliskie. Nie wydaje mi się, abym mogła pozostać neutralna w obecnym czasie, ponieważ prawda jest podważona przez przeinaczenia” – dodała. (PAP Biznes)
kek/ osz/

































































