Auto a fiskus

Auto firmowe generuje konsekwencje podatkowe. Konieczność uregulowania należności na rzecz państwa pojawia się już w momencie zakupu pojazdu, a to dopiero początek.

Gdy przedsiębiorca kupuje samochód do firmy, rozpoczyna się jego samochodowa przygoda z fiskusem. Opodatkowane jest zarówno kupno auta, jak i jego sprzedaż, a także prywatne użytkowanie.

Kupno samochodu


Od początku tego roku do roku 2012 obowiązują przedsiębiorców przepisy ustawy o VAT, które obowiązywały przed wydaniem wyroku przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie Magoora z grudnia 2008 r. Tym samym nie ma możliwości odliczania VAT przy zakupie aut osobowych z tzw. kratką, czyli z homologacją ciężarową.

Ranking kredytów samochodowych
Aktualnie w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, kwotę podatku naliczonego stanowi 60% kwoty podatku określonej w fakturze. Może to być także kwota podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 6 tys. zł.

Ograniczenie to nie dotyczy jednak wszystkich rodzajów pojazdów. Jeśli kupione auto należy do którejś z poniższych grup, jego świeżo upieczony właściciel będzie mógł odliczyć sobie podatek VAT doliczony do sumy zakupu. Według ustawodawcy pojazdy pozwalające na takie odliczenie to:

  1. „pojazdy samochodowe mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowane na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van;
  2. pojazdy samochodowe mające więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, i u których długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę pomiędzy podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50% długości pojazdu; dla obliczenia proporcji, o której mowa w zdaniu poprzednim, długość pojazdu stanowi odległość pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków; 
  3. pojazdy samochodowe, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków; 
  4. pojazdy samochodowe, które posiadają kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu; 
  5. pojazdy samochodowe będące pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do niniejszej ustawy; 
  6. pojazdy samochodowe konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą - jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie”.

Możliwość odliczenia VAT istnieje także w przypadku, gdy przedmiotem działalności podatnika jest odprzedaż tych samochodów lub ich oddanie w odpłatne użytkowanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze. Te samochody są przez podatnika przeznaczone wyłącznie do wykorzystania na te cele przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy.



Spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych wyżej w pkt. 1-4 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów. Musi być ono potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez tę stację oraz dowodem rejestracyjnym pojazdu. Co istotne - zniknął obowiązek przekazywania kopii takiego zaświadczenia do urzędu skarbowego.

W przypadku gdy w pojeździe, dla którego wydano takie zaświadczenie, zostały wprowadzone zmiany, w wyniku których przestał on spełniać określone wymagania, podatnik jest obowiązany do skorygowania kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym dokonał jego odliczenia.

W innej sytuacji znajdują się także przedsiębiorcy użytkujący samochody osobowe na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze. Wówczas kwotę podatku naliczonego stanowi 60% kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą. Suma tych kwot od poszczególnych rat w całym okresie użytkowania samochodów i pojazdów nie może jednak przekroczyć kwoty 6 tys. zł.

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się natomiast do nabywanych przez podatnika paliw wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych. W nieco lepszej sytuacji podatkowej są przedsiębiorcy, którzy zawarli na auto z kratką umowę leasingu lub dzierżawy, ale tylko jeśli zrobili to przed końcem 2010 r. i umowa została zarejestrowana we właściwym urzędzie skarbowym do dnia 31 stycznia 2011 r. W takich wypadkach obowiązuje bowiem poprzednia regulacja, pozwalająca na odliczenie podatku VAT od pojazdów z homologacją ciężarową.

Sprzedaż auta


Skutki podatkowe dla przedsiębiorcy niesie ze sobą także sprzedaż samochodu znajdującego się w ewidencji środków trwałych, który był wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Sprzedaż takiego auta wymaga rozliczenia w podatku dochodowym oraz podatku od towarów i usług.

Sprzedaż pojazdu przez przedsiębiorcę, który zarejestrował się dla celów rozliczenia VAT, jest opodatkowana podstawową, 23-proc. stawką. Uzyskana ze sprzedaży auta cena jest również przychodem, który należy opodatkować zgodnie z przyjętymi przez przedsiębiorcę zasadami rozliczenia dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej.

Przy opodatkowaniu VAT przedsiębiorca rozliczy ten podatek w zależności od tego, jak długo używał samochodu oraz czy przy zakupie auta skorzystał z odliczenia podatku naliczonego.

Sprzedaż towarów używanych jest bowiem zwolniona od podatku, jeśli w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przez towary używane rozumie się takie ruchomości, czyli także auta, których okres używania przez podatnika wyniósł co najmniej pół roku.

Zwolnieni od konieczności opodatkowania VAT-em przy sprzedaży auta są także podatnicy, którym przy nabyciu tych samochodów i pojazdów przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości 50 lub 60% kwoty podatku określonej w fakturze.

Jeżeli natomiast podatnikowi przy nabyciu samochodu prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługiwało, a jedynie ze swojego uprawnienia nie skorzystał, wówczas sprzedaż auta musi opodatkować podstawową, 23-proc. stawką VAT.

Jeśli chodzi o rozliczenie podatku dochodowego, skutki podatkowe zależą od formy opodatkowania firmy podatnika. W przypadku rozliczenia PIT na zasadach ogólnych kosztem uzyskania przychodu jest wartość pojazdu pomniejszona o dokonane odpisy amortyzacyjne. Różnica między przychodem a kosztem uzyskania stanowi dochód, który należy opodatkować właściwą stawką. Natomiast w przypadku przedsiębiorcy rozliczającego się ryczałtowo przychód ze sprzedaży jest opodatkowany stawką 3-proc.

Strata pojazdu


Kradzież samochodu firmowego zaliczanego do środków trwałych oprócz dotkliwych konsekwencji praktycznych ma również określone skutki podatkowe. Zakładając, że kradzież auta spowodowała nieodwracalną jego utratę, podatnik może zaliczyć niezamortyzowaną wartość samochodu do kosztów uzyskania przychodów, warunkiem jest jednak, że wcześniej wykupił dobrowolne ubezpieczenie autocasco. Nie uważa się bowiem za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku utraty lub likwidacji samochodów oraz kosztów ich remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym.

Potrzebujesz więcej informacji
o podatkach?
Skorzystaj z naszego
Niezbędnika przedsiębiorcy i podatnika

Co oznacza jednak, że utrata samochodu jest definitywna? Istnieje przecież szansa, że może się on odnaleźć. W praktyce niezbędnym warunkiem minimalnym, aby utratę uznać za nieodwracalną, jest posiadanie policyjnego protokołu zgłoszenia popełniania przestępstwa.

Auto po godzinach


Urzędy skarbowe uznały, że jeżdżąc służbowym autem w prywatnych celach, pracownik uzyskuje korzyść, a więc przychód. Nawet wtedy, gdy sam kupuje paliwo i płaci za naprawy czy przeglądy. Przychód taki jest opodatkowany jako nieodpłatne świadczenie od pracodawcy. Obliczając zaliczkę na podatek, pracodawca musi zatem doliczyć do przychodu pracownika ze stosunku pracy przychód z tytułu używania firmowego samochodu.

Ustalając wartość przychodu pracownika z tytułu używania samochodu służbowego do celów prywatnych, należy wziąć pod uwagę markę samochodu, rok produkcji, jego stan techniczny, przebieg i wyposażenie. Wyceny powinno się dokonać na podstawie stawek obowiązujących na rynku, stosowanych przez firmy zajmujące się wynajmem samochodów. W praktyce pracodawcy stosują różne metody wyceny, także te, które nie gwarantują akceptacji ze strony organów podatkowych. Najczęściej popełnianym błędem jest stosowanie wyceny opartej na przemnożeniu założonej liczby kilometrów, które ewentualnie przejedzie pracownik, przez stawkę za 1 kilometr przebiegu pojazdu wynikającą z rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Niekiedy organy podatkowe akceptują, że przychodu pracownika nie stanowi udostępnienie samochodu w celu przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania pracy. Udostępnienie auta służbowego poza pracą może rodzić także zobowiązania po stronie pracodawcy. Zasadniczo nieodpłatne świadczenie usług nie podlega VAT. Jeżeli jednak nie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu usług i towarów związanych z tym świadczeniem, to takie świadczenie traktuje się na równi z odpłatnym i podlega opodatkowaniu VAT. Wykorzystanie przez pracownika samochodu służbowego prywatnie jest traktowane jako świadczenie usługi na rzecz pracownika, która nie ma związku z prowadzonym przedsiębiorstwem. Podstawą opodatkowania będzie koszt świadczenia tej usługi poniesiony przez podatnika. Koszt ten może, ale nie musi, równać się wycenie świadczenia nieodpłatnego w celu ustalenia przychodu dla pracownika. Dla jego udokumentowania należy wystawić fakturę wewnętrzną VAT. Obliczony VAT należny nie będzie kosztem podatkowym dla firmy.

Urzędom skarbowym z pewnością nie będzie łatwo sprawdzić, w jaki sposób pracownik korzysta z samochodu będącego własnością firmy. Ale kontrolerzy mają swoje sposoby. Mogą np. zakwestionować fakturę na paliwo wystawioną w dzień wolny od pracy albo w turystycznej miejscowości, w której firma nie prowadzi żadnych interesów. Podejrzliwie podejdą do kosztów eksploatacji auta z firmowej floty wykazywanych w tym samym czasie, gdy pracownik przebywał na urlopie. Wezmą pod uwagę również zakres obowiązków pracownika. Jeśli charakter jego pracy nie będzie uzasadniał wykazywanych w dokumentach kosztów eksploatacji, wyjazdów poza miejsce pracy itp., to wtedy urząd skarbowy naliczy przychód.

Zobowiązania podatkowe wynikające z posiadania aut firmowych nie są niczym niezwykłym i występują nie tylko w naszym kraju. Problemem polskich przedsiębiorców są jednak częste zmiany w prawie podatkowym, które wprowadzają dużo zamieszenia i wątpliwości, a także nieścisłości, a tym samym mogą skutkować popełnianiem przez przedsiębiorców niezamierzonych błędów w rozliczeniach. Podstawową zasadą, aby nie wpaść w podatkowe tarapaty, jest więc zachowanie czujności, aby zawsze działać zgodnie z aktualnymi przepisami. W przypadku wątpliwości warto wystąpić do Urzędu Skarbowego o odpowiednią interpretację nieścisłego przepisu. Zobowiązania podatkowe warto realizować też terminowo, bo uchylanie się od obowiązku podatkowego lub zwlekanie z nim skutkuje koniecznością zapłaty zaległości wraz z odsetkami.


Arkadiusz Czarkowski

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Kalendarium przedsiębiorcy

  • Termin zapłaty zaliczki na podatek dochodowy przez osoby prawne.

    Zapłata zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych.

  • Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.

    Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl