W systemie kaucyjnym mogą się znaleźć nowe rodzaje opakowań. Obecnie trwają dyskusje na ten temat. W grę wchodzą m.in. szklane butelki po alkoholach. Już w czerwcu Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma podjąć decyzję w sprawie rozszerzenia systemu kaucji.
System kaucyjny zaczął w Polsce obowiązywać 1 października ubiegłego roku. Przypomnijmy, obecnie obejmuje trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra (kaucja w ich przypadku wynosi 50 gr) oraz szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra (kaucja to 1 zł).Obecnie trwają dyskusje dotyczące tego, jakie inne nowe opakowania mogłyby znaleźć się w systemie kaucji. Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa różne możliwości.
System poszerzony o szkło jednorazowego użytku
Anita Sowińska, wiceministra klimatu i środowiska, w rozmowie z Polskim Radiem 24 przyznała, że jej resort kolejne "kierunkowe decyzje dotyczące poszerzenia systemu" chce podjąć w czerwcu.
Wskazała, że chodzić ma przede wszystkim właśnie o szkło jednorazowego użytku: małpki i standardowe butelki po wódce czy winie. Anita Sowińska zaznaczyła, że takie butelki bardzo często są znajdowane m.in. w lasach.
Duże wyzwanie logistyczne
Wiceministra zaznaczyła jednocześnie, że dołączenie szklanych butelek do systemu kaucyjnego jest dużym wyzwaniem logistycznym, gdyż szkło jest ciężkie, przez co wymaga innej obsługi w butelkomatach.
— Ochrona środowiska musi iść w parze z ekonomią. Jeżeli nie idzie w parze z ekonomią, to po prostu nie działa. Musimy zaprojektować to tak, żeby biznesowo miało to sens — dodała Anita Sowińska.
Docelowo ministerstwo chce wzmocnić gałąź opakowań wielorazowych, tak jak zrobiły to np. Niemcy. Chodzi o to, aby standardowa butelka mogła krążyć na rynku nawet kilkadziesiąt razy.
Wielomateriałowe kartony w systemie kaucyjnym?
Ostatnio w kontekście systemu kaucyjnego rozgorzała dyskusja dotycząca wielomateriałowych kartonów. Poseł Grzegorz Matusiak w swojej interpelacji zwrócił uwagę na trend rynkowy polegający na zastępowaniu opakowań objętych systemem kaucyjnym takimi kartonami. W ich składzie jest papier, plastik i aluminium, w związku z czym ich recykling jest utrudniony. Producenci coraz częściej decydują się na nie, aby nie być związanymi systemem zwrotu i ominąć kaucję.
Nie „trend”, tylko zjawisko marginalne
Co na to ministerstwo? Resort wspomniany przez posła „trend” uważa za zjawisko marginalne.
— Wprowadzanie przez producentów napojów w opakowaniach wielomateriałowych jako swojego rodzaju „protest” przeciw systemowi kaucyjnemu odbywa się na marginalną skalę. Na podstawie statystyk funkcjonowania systemu kaucyjnego z połowy marca 2026 r. do obrotu wprowadzono 1,2 mld opakowań kaucyjnych, a dane te nie obejmują jeszcze okresu wakacyjnego, kiedy to wprowadzający mają najwyższe statystyki wprowadzeń — odpowiedziało Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Ministerstwo podkreśla, że kwestia ewentualnego rozszerzenia systemu na kolejne rodzaje opakowań - w tym wielomateriałowe kartony - jest przedmiotem analiz i konsultacji z branżą. Zwraca jednak uwagę, że taka decyzja oznaczałaby konieczność poniesienia istotnych kosztów, dodatkowych obciążeń dla handlu oraz rozbudowy infrastruktury. Nowe decyzje dotyczące systemu kaucyjnego mogą zapaść w czerwcu.
System budzi kontrowersje
Mechanizm kaucyjny od samego początku sprawia problemy i budzi kontrowersje. Konsumenci są poirytowani tym, że punkty zwrotu są „zapychane” przez zawodowych zbieraczy, którzy przynoszą całe worki opakowań. Butelkomaty są wypełnione, a wiele osób chcących otrzymać kaucję jest odprawianych z kwitkiem.
Konsumenci wynajdują coraz to nowe sposoby dotyczące tego, jak można oszukać system kaucyjny i wyłudzić zwrot. Jak wiadomo, gdy pojawia się okazja do zarobienia, kreatywność Polaków wchodzi na niespotykany poziom. Niestety, jej efektem czasem są metody niezgodne z prawem. Z takimi mamy do czynienia w systemie kaucyjnym. Polacy mają metody na jego obchodzenie i wyłudzanie pieniędzy. W jaki sposób oszukują system kaucyjny?
Nowy fach i wykreślenie aptek
Co ciekawe, system kaucyjny przyczynia się do powstawania nowych fachów i specjalizacji zawodowych. Jak się okazuje, coraz więcej firm poszukuje kierowców tylko do odbioru butelek kaucyjnych. Ile można zarobić za taką pracę?
Po niedawnej zmianie w przepisach nie będzie on już obejmował aptek i punktów aptecznych. Ministerstwo Klimatu i Środowiska uwzględniło postulaty farmaceutów, którzy apelowali o wyłączenie aptek z systemu, argumentując, że staną się one „skupem butelek po piwie”.
Druga strona systemu kaucyjnego: Polacy mogą korzystać z coraz bardziej wygodnych rozwiązań dotyczących nowego mechanizmu. Nie chcesz wozić butelek i puszek do sklepu, aby odzyskać za nie kaucję? Możesz zdecydować się na usługę, w ramach której dostaniesz zwrot za te opakowania, nie wychodząc nawet z domu. Butelki i puszki spod drzwi odbierze… kurier.
