Podstawy opodatkowania, podatki, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat, wynagrodzenie płatników i inkasentów należy zaokrąglać do pełnych złotych. Od początku tego roku obowiązują nowe zasady zaokrągleń. Mają one ujednolicić praktykę zaokrąglania kwot występujących w rozliczeniach podatkowych, a przez to ułatwić podatnikom i płatnikom wypełnianie deklaracji. Okazuje się jednak, że nowe zasady zaokrąglania należy sobie przyswoić, ale o starych warto pamiętać.
Zasada z wyjątkami
Przed 1 stycznia tego roku podstawy opodatkowania zaokrąglało się do pełnych złotych w ten sposób, że kwoty wynoszące mniej niż 50 groszy pomijało się, a wynoszące 50 groszy i więcej - podwyższało do pełnych złotych. Kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat, wynagrodzenie przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrąglało się natomiast do pełnych dziesiątek groszy. Kwoty wynoszące mniej niż 5 groszy należało pominąć, a wynoszące 5 groszy i więcej - podwyższyć do pełnych dziesiątek groszy. Od tych zasad były jednak wyjątki.
Odmiennie była uregulowana kwestia zaokrąglania podstaw opodatkowania i kwot podatku w przypadku VAT, akcyzy i CIT. Wynikało to z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. nr 240, poz. 2063). Akt ten co prawda stracił moc obowiązującą z dniem 1 września 2005 r. - za sprawą rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. nr 165 poz. 1373), ale określone w nim zasady zaokrągleń obowiązywały jeszcze do 31 grudnia 2005 r. Tak więc do końca zeszłego roku podstawy opodatkowania i kwoty podatku VAT oraz akcyzy, niepobieranych przez płatników, a także podatku dochodowego od osób prawnych należało zaokrąglać do pełnych złotych poprzez odrzucenie groszy.
W kierunku ujednolicenia
Zobacz także
Przy okazji ostatniej nowelizacji Ordynacji podatkowej postanowiono ujednolicić sposób zaokrąglania podstaw opodatkowania, kwot podatków, odsetek za zwłokę, oprocentowania nadpłat, opłaty prolongacyjnej oraz wynagrodzenia przysługującego płatnikom i inkasentom. Od 1 stycznia 2006 r. obowiązuje zasada zaokrąglania ich do pełnych złotych. Końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy należy pominąć, a końcówki kwot wynoszące 50 groszy i więcej trzeba podwyższyć do pełnych złotych.
Co to oznacza w praktyce? Załóżmy, że kwota podatku przed zaokrągleniem wynosi 567,23 zł. Po zaokrągleniu wynosi ona 567 zł. Jeśli przed zaokrągleniem kwota podatku wynosi 567,50 zł, po zaokrągleniu jest to 568 zł. Mając do czynienia z kwotą podatku 567,67 zł, trzeba ją również zaokrąglić do 568 zł.
Z zakresu stosowania powyższych zasad zaokrąglania wyłączone są dwie grupy opłat. Do pierwszej grupy należy opłata skarbowa. Drugą stanowią opłaty, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych - opłata targowa, opłata miejscowa, opłata administracyjna. Do tych grup opłat nie stosuje się nowych zasad zaokrąglania podstawy opodatkowania i kwoty podatku.
Poza tym nowy sposób zaokrąglania należy przyjąć w przypadku opłat i należności, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej o zobowiązaniach podatkowych, chyba że odrębne przepisy ustanowiły szczególne zasady zaokrągleń.
Nowe zasady na przełomie roku
Nowe zasady zaokrąglania są proste i przejrzyste. Przede wszystkim są jednak jednolite. Brak przepisów przejściowych spowodował jednak, że powstały problemy interpretacyjne na styku stosowania starych i nowych zasad zaokrąglania. Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 7 października 2005 r., nr SP1/694/8012-132/2334/05/AA wskazało co prawda, że nowe zasady zaokrąglania należy stosować do deklaracji i korekt deklaracji składanych po 1 stycznia 2006 r., dotyczących zobowiązań, których termin płatności upływa po tym dniu. Nie pozwoliło to jednak uniknąć zamieszania wokół deklaracji PIT-4 za grudzień 2005 r. W konsekwencji zaliczki na podatek od wynagrodzeń za grudzień 2005 r. pobrane w grudniu 2005 r. zaokrąglało się do dziesiątek groszy, a pobrane w styczniu 2006 r. - do pełnych złotych.
Kłopoty z zaokrąglaniem mogą pojawić się również z innego powodu. Jak wynika ze wspomnianego wcześniej pisma, dotychczas obowiązujące zasady powinny być stosowane w przypadku korygowania deklaracji za 2005 r. i lata wcześniejsze.
Urzędnicy poprawią
Pomyłki w zaokrągleniach nie należą i przez pewien czas z pewnością nie będą należeć do rzadkości. Nie powinno to jednak spędzać snu z powiek podatnikom i płatnikom. Tego typu błędy w deklaracjach należy zaliczyć do oczywistych pomyłek. Powinny więc być one eliminowane przez urzędników skarbowych na etapie czynności sprawdzających. Mało tego. Podatnicy i płatnicy nie powinni nawet fatygować się do urzędu skarbowego, aby naprawić błąd.
Urzędnicy zajmują się bowiem korygowaniem błędów rachunkowych, oczywistych omyłek i drobnych uchybień, których poprawienie lub uzupełnienie nie prowadzi do zmiany wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, zwrotu podatku lub straty przekraczającej kwotę 1 tys. zł. W takim przypadku podatnik (płatnik) powinien spodziewać się otrzymania skorygowanej przez urzędnika deklaracji do akceptacji. Wraz z nią otrzyma informację o skutkach dokonanej korekty - albo o zmianie wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, zwrotu podatku lub straty albo o braku takich zmian. Jeśli nie zgadza się z korektą, może w ciągu 14 dni wnieść sprzeciw. Wniesienie sprzeciwu automatycznie anuluje korektę. Brak sprzeciwu wywołuje natomiast takie skutki, jakby korekta została złożona przez podatnika (płatnika).
Podstawa prawna: art. 63, 274 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.).
Gazeta Podatkowa Nr 214 z dnia 2006-01-26
