każdego żywego organizmu.W czasie trwania głodu występują silne skurcze żołądka, które podrażniają receptory znajdujące się w jego Śluzówce. Uczucie głodu jest dodatkowo wywoływane przez obniżenie stężenia glukozy we krwi. Niski jej poziom wywołuje przyspieszenie aktywności bioelektrycznej neuronów ośrodka głodu znajdującego się w podwzgórzu. Również kora mózgowa i ośrodki podkorowe mogą działać pobudzająco na ten ośrodek.
Jak kontrolować głód?
Głód i sytość to dwa podstawowe odczucia regulujące przyjmowanie pokarmu. Kontrolę nad nimi sprawują dwa ośrodki znajdujące się w części mózgu zwanej podwzgórzem. Tam docierają sygnały motoryczne, metaboliczne, hormonalne i termiczne, które współtworzą podwzgórzowy mechanizm regulujący pobieranie pokarmu i powstawanie odczucia sytości i głodu. Mechanizmy regulacji ilości spożywanego pożywienia dotyczą zarówno pojedynczego posiłku (odnosząc się do jego momentu rozpoczęcia i zakończenia), jak i dłuższych okresów.
Kiedy zaczyna się głód?
Do ośrodków głodu i sytości przekazywane są informacje o aktualnym stanie organizmu i przewodu pokarmowego. Służą temu cztery różne rodzaje sygnałów: motoryczne, metaboliczne, hormonalne i termiczne. Warto wiedząc, że sygnały te pobudzają tylko jeden ośrodek, a na drugi wpływają (z reguły) hamująco.
Kiedy organizm wie, że jest syty?
Spożywanie pokarmu powoduje, że zawartość glukozy we krwi wzrasta i towarzyszy temu pojawienie się uczucia sytości. Z kolei spadek cukru we krwi ma miejsce kilka godzin po posiłku i zbiega się z wystąpieniem uczucia głodu. Podobne reakcje są pochodną zmian w poziomie kwasów tłuszczowych i aminokwasów w krwi człowieka. Sygnały hormonalne stanowią produkowane przez przewód pokarmowy i trzustkę substancje, które docierając z krwią do mózgu zdolne są oddziaływać na podwzgórze. Należą do nich m.in. insulina i cholecystokinina (CCK). Insulina wydzielana jest przez wysepki trzustki, w odpowiedzi na wzrost poziomu glukozy we krwi. Zwiększony poziom tego hormonu oddziałuje na ośrodek sytości i przyczynia się do ograniczenia konsumpcji. Sygnały termiczne przekazywane są przez termoreceptory znajdujące się na powierzchni i wewnątrz ciała. Mają swój udział w powstawaniu odczuć głodu i sytości, wspólnie z hormonem tarczycowym TSH. Dostosowują wielkość spożycia do potrzeb energetycznych organizmu, związanych z utrzymaniem stałej ciepłoty ciała. Kiedy jest nam zimno, zwykle odczuwamy głód, zaś w bardzo upalny dzień lub mając gorączkę tracimy ochotę na jedzenie.
Jak odczuwamy głód?
Organizm człowieka potrzebujący pokarmu odczuwa głód z intensywnością odpowiadającą długości czasu, w jakim potrzeba ta nie była zaspokajana. Głód uruchamia zachowania związane z poszukiwaniem pożywienia i jego spożywaniem. Podczas jedzenia pojawia się odczucie sytości, które stopniowo narastając, prowadzi do zaprzestania konsumpcji. Czas trwania tego uczucia zależy od ilości i jakości spożytego pokarmu.
Co oznacza apetyt?
To pojęcie dotyczy przede wszystkim Przyjemnościowych aspektów jedzenia. Głód i apetyt nie zawsze występują jednocześnie. Można Być głodnym i nie Mieć apetytu na określony pokarm i odwrotnie: można nie odczuwać głodu, ale mieć apetyt na jakiś szczególnie smakowity produkt i w konsekwencji go zjeść. Zwykle jemy to, co lubimy, a unikamy tego, czego nie lubimy. O wyborze decyduje indywidualny stosunek do smakowitości danego pokarmu.
Jak oszukać głód?
Na początku warto sobie uświadomić, czy faktycznie odczuwany przez nas głód jest prawdziwy. Jeżeli przed godziną skończyłaś posiłek, to znaczy, że organizm próbuje Cię terroryzować i musisz się mu za wszelką cenę oprzeć. W takiej sytuacji w celu oszukania głodu możesz wypić szklankę wody, soku lub zjeść owoc (np. jabłko). Dobrym sposobem jest szklanka płynu wypita tuż przed posiłkiem. To również powinno zmniejszyć łaknienie. Bardzo ważna jest umiejętność odróżnienia głodu fizycznego od głodu psychicznego.
Czym są tzw. specyficzne „głody”?
Niekiedy mechanizmy regulujące instynktowne zachowania związane z pobieraniem pokarmów zostają zaburzone. Tak dzieje się w przypadku chorób, określanych mianem zaburzeń odżywiania. Należą do nich m.in. anoreksja i bulimia psychiczna. Przy tych schorzeniach głód jest bardziej natury psychicznej aniżeli fizycznej. Także specyficzne zachwiania w regulacji głodu i sytości towarzyszą osobom chorym na cukrzycę, oraz kobietom w ciąży.
A. Czarnewicz-Kamińska
Źródło:Żyj zdrowo i aktywnie
