Na te pytania nie ma, oczywiście, jednoznacznej odpowiedzi. Zbyt wiele zmiennych wpływa na obecną wysoką cenę, zbyt dużo jest możliwych przyczyn dalszego wzrostu. Spadkowi cen ropy nie sprzyja przede wszystkim napięta sytuacja polityczna w regionach, w których wydobycie surowca jest największe.
Chodzi tu głównie o ogarnięty wojną Irak, ale też o niestabilną sytuację w Nigerii, w której od lat trwają walki wewnętrzne. Problemy ze związkami zawodowymi w Wenezueli również nie stanowią gwarancji regularnych dostaw i stabilnych cen.
Na nasz rynek najbardziej wpłynie sytuacja w Rosji — państwie będącym głównym dostawcą ropy do naszego kraju. A w Rosji, wiadomo — zamieszanie wokół Jukosu może prowadzić do ograniczania produkcji ropy. Problem możliwego ograniczenia wydobycia dotyczy zresztą wszystkich powyższych, zaznaczmy — największych –– producentów, i to w największym stopniu powoduje panikę na rynku. Kolejną przyczyną obecnych wysokich cen jest niski stan zapasów paliw w USA. Szczególnie istotne jest to przed zimą, tak więc spadek cen w najbliższych miesiącach jest raczej wykluczony.
Przyczyną strukturalną wzrostu cen ropy jest brak alternatywnego źródła energii. Jak na razie ropa nie ma surowców sobie równych — nie tylko pod względem ceny, ale również pod względem bezpieczeństwa produkcji energii i użytkowania. Alternatywne źródła energii wymagają zbudowania kosztownych kanałów logistyki i dystrybucji.
Wszystko to w znacznym stopniu ułatwia aktywną grę spekulantów na rynku ropą, co jest kolejną przyczyną stałego wzrostu cen. Na wszystkie wymienione wyżej ograniczenia w podaży nakłada się duży i wciąż rosnący popyt na energię w państwach, które dynamicznie rozwijają i unowocześniają swoje gospodarki, czyli w Chinach oraz w Indiach. Aby ceny ropy zaczęły spadać, wymienione wyżej przyczyny muszą zniknąć. Szczęśliwie dla polskiej gospodarki, osłabienie dolara (wzmocnienie złotówki) łagodzi w pewnym stopniu skutki rosnących cen ropy. Ale i ten efekt nie będzie stały.
Jacek Wróblewski
Autor jest dyrektorem generalnym Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego
Źródło:
