REKLAMA

Wiemy, czym grozi spirala zadłużenia. W starciu z długami liczymy na siebie [Wyniki badania]

Michał Kisiel2021-11-26 06:00analityk Bankier.pl
publikacja
2021-11-26 06:00
Wiemy, czym grozi spirala zadłużenia. W starciu z długami liczymy na siebie [Wyniki badania]
Wiemy, czym grozi spirala zadłużenia. W starciu z długami liczymy na siebie [Wyniki badania]
fot. Mikhail Leonov / / Shutterstock

Prawie 60 proc. uczestników badania „Jak złapać długi za rogi?” optymistycznie patrzy w najbliższą przyszłość i nie przewiduje problemów ze spłatą zadłużenia. W razie kłopotów liczymy, że najlepszą bronią okaże się ścisła kontrola domowego budżetu.

Potencjalne problemy ze spłatą zobowiązań zamierzamy rozwiązać własnymi siłami – tak można podsumować najważniejszy wniosek z badania, które przeprowadziliśmy na łamach Bankier.pl w minionym tygodniu. W ramach akcji „Tydzień bez zadłużenia”, której partnerem był Provident, zapytaliśmy czytelników o to, jak radzą sobie ze swoimi zobowiązaniami.

Kwestionariusz badania wypełniło 337 respondentów. Zapytani o strategię w obliczu krótkotrwałego problemu ze spłatą długu ponad 50 proc. z nich wskazało, że wybrałoby środki zaradcze, które nie wymagają sięgnięcia po zewnętrzne wsparcie. Najwięcej wskazań uzyskała opcja ograniczenia bieżących wydatków, a zaraz po niej – wykorzystania zgromadzonych wcześniej oszczędności.

Bankier.pl

Co piąty badany wybrał pożyczkę od rodziny lub znajomych, a 18 proc. wykorzystanie wakacji kredytowych. Najmniej wskazań zyskały opcje ryzykowne dla domowych finansów – opóźnienie spłat (11 proc.) oraz wykorzystanie do ratowania płynności innego kredytu (6 proc.).

Samodzielne zmierzenie się z problemem zyskało najwięcej wskazań także w pytaniu o działania w obliczu dłuższego epizodu „kryzysowego” w osobistych finansach. „Załóżmy, że Twoje dochody spadły i wiesz, że będziesz miała/miał w kolejnych miesiącach kłopot ze spłatą rat swoich zobowiązań kredytowych. Jak najprawdopodobniej poradziłabyś/poradziłbyś sobie z tym problemem?” – zapytaliśmy respondentów.

66 proc. wskazało na rekonstrukcję domowego budżetu – mocne ograniczenie wydatków i poszukiwanie nowych źródeł dochodów. Wszystkie pozostałe opcje uzyskały poniżej 10 proc. wyborów. Kontakt z kredytodawcami i obniżenie raty wybrało 8 proc. badanych, a użycie kredytu konsolidacyjnego preferowałoby 7 proc. Zaledwie 2 proc. respondentów twierdziło, że zaciągnęłoby kolejny kredyt, korzystając z ostatnich chwil posiadania odpowiedniej zdolności. 5 proc. wybrałoby postawę „na przeczekanie” i nie podjęłoby żadnych działań.

Terminowi z finansową rezerwą pod ręką

Co piąty spośród respondentów nie spłaca obecnie żadnych zobowiązań kredytowych. 65 proc. deklaruje, że długi spłaca terminowo i bez problemów. Grupa zmagających się w mniejszym lub większym stopniu z regularnym opłacaniem należności była stosunkowo wąska. 10 proc. respondentów wskazało, że miewa drobne problemy, ale spłaca raty. Do utraty kontroli nad zadłużeniem przyznało się 3 proc., tyle samo ile uznaje, że ma poważniejsze problemy z bieżącymi spłatami.

Prawie połowa obciążonych obecnie spłatami deklaruje, że na raty przeznacza pomiędzy 10 a 30 proc. dochodów gospodarstwa domowego. 23 proc. przeznacza na spłatę zobowiązań mniej niż 10 proc., a dla 18 proc. wskaźnik ten mieści się w przedziale 31-50 proc. 7 proc. respondentów deklarowało, że ich raty odpowiadają ponad 60 procentom dochodów.

Badani zapytani o swoją historię kredytową również w większości deklarowali, że zawsze regularnie opłacali należności (77 proc.). Poważne opóźnienia odnotowało 7 proc. respondentów, a epizod niewypłacalności 4 proc.

Znacząca część respondentów dysponuje oszczędnościami, które mogą być w razie konieczności źródłem spłaty zobowiązań kredytowych. Spośród badanych spłacających obecnie raty 41 proc. deklaruje, że posiada rezerwy wystarczające do uregulowania całości zadłużenia poza kredytem hipotecznym. 21 proc. wskazało, że oszczędności wystarczyłyby na mniej niż połowę długu, a 11 proc. na więcej niż połowę salda kredytów. Co czwarty spłacający kredyty i pożyczki nie ma jednak żadnych oszczędności.

Respondenci z optymizmem patrzą na najbliższą przyszłość. 58 proc. uważa, że w ich przypadku prawdopodobieństwo wystąpienia kłopotów ze spłatą zadłużenia w najbliższym roku jest bardzo małe. Kolejne 26 proc. deklarowało nieco ostrożniej, że szanse trudności są małe.

Nieracjonalne zachowania? To się zdarza

Interesujące wyniki przyniosły pytania dotyczące wykorzystania długu w sposób, który można uznać za nie do końca racjonalny. 30 proc. badanych wykorzystało pożyczkę, kartę kredytową lub linię kredytową do spłaty innego zobowiązania. 18 proc. deklarowało, że wielokrotnie zastosowało taki manewr, a 12 proc., że ma z sobą taki jednorazowy epizod.

Jednocześnie aż 89 proc. respondentów trafnie wskazało, że spirala zadłużenia polega na takim właśnie zachowaniu – spłacaniu poprzednich zobowiązań nowymi długami. Wśród niepoprawnych odpowiedzi najczęściej wymieniana (6 proc.) była opcja utożsamienia spirali ze zbyt wysokim zadłużeniem.

Bankier.pl

Uczestników badania zapytaliśmy także o to, czy kiedykolwiek wykorzystali dług, chociaż posiadali odpowiednie oszczędności do zaspokojenia danej potrzeby. 30 proc. respondentów wielokrotnie sięgało po kredyt lub pożyczkę mimo posiadania wystarczających finansowych rezerw. 20 proc. przyznało się do jednorazowego „niepotrzebnego kredytu”.

Warto jednak zauważyć, że nie zawsze takie zachowanie jest nieracjonalne. Przykładem mogą być zakupy na raty „zero procent”, które pozwalają budować historię kredytową, a jednocześnie nie niosą ze sobą dodatkowych kosztów.

Zapytani o finansowe plany na najbliższe 12 miesięcy badani w większości deklarowali, że nie zamierzają zaciągać wkrótce zobowiązań kredytowych (61 proc. wskazań). 17 proc. nie miało jeszcze pewności co do najbliższych kroków, a 11 proc. deklarowało zainteresowanie kredytem hipotecznym.

Partnerem akcji "Tydzień bez zadłużenia" był Provident. 17 listopada obchodziliśmy Dzień bez Długów, którego pomysłodawcą i inicjatorem jest firma windykacyjna KRUK SA.

Źródło:
Michał Kisiel
Michał Kisiel
analityk Bankier.pl

Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z psychologią finansów, analizuje jak płacą i zadłużają się Polacy. Doktor nauk ekonomicznych, zwolennik idei społeczeństwa bez gotówki. Pomysłodawca finansowego eksperymentu "2 tygodnie bez portfela", w ramach którego banknoty i karty płatnicze zamienił na smartfona.

Tematy
Kupuj taniej wszystko, czego potrzebujesz z pożyczką bez prowizji. RRSO 12,08%

Kupuj taniej wszystko, czego potrzebujesz z pożyczką bez prowizji. RRSO 12,08%

Powiązane: Budżet rodziny

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki