Zbliżający się koniec roku i tworzenie postanowień noworocznych może zachęcić niektórych do uporządkowania kwestii związanych z posiadanym majątkiem. Spisanie testamentu pozwoli na zarządzenie swoją własnością na wypadek śmierci.
Ci, którzy jeszcze za życia chcą zadysponować zgromadzonym majątkiem na wypadek swojej śmierci, powinni sporządzić testament lub skorzystać z innych, bardziej zaawansowanych narzędzi planowania spadkowego. W przeciwnym wypadku po śmierci spadkodawcy dojdzie do dziedziczenia ustawowego, które często ciągnie się latami.
Testament – rozwiązanie dla każdego
W testamencie spadkodawca określa swoją ostatnią wolę, czyli rozporządza swoim majątkiem (częścią lub całością) na wypadek śmierci, jednocześnie porządkując wiele spraw. Testament daje możliwość uniknięcia w przyszłości – po śmierci spadkodawcy - sporów między spadkobiercami, pozwala odwdzięczyć się za pomoc i opiekę świadczoną za życia, zapewnia też nieprzerwane funkcjonowanie przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego czy też umożliwia utworzenie fundacji.
Testament może być sporządzony przez każdego, kto ma pełną zdolność do czynności prawnych. Są to osoby, które nie zostały ubezwłasnowolnione częściowo lub całościowo decyzją sądu, które ukończyły 18. rok życia lub – jeżeli zawarły związek małżeński – 16. rok życia. Co ważne – testament może być sporządzany, zmieniany i odwoływany tylko przez testatora. Nie dopuszcza się testamentów wspólnych – przykładowo małżonkowie będą musieli napisać dwa osobne testamenty.
Przeczytaj także
Napisać samemu czy z notariuszem?
Prawo spadkowe wyróżnia różne formy sporządzenia testamentu – zwykłe, do których zalicza się testamenty: własnoręczny, notarialny i allograficzny (oświadczenie ostatniej woli złożone w obecności 2 świadków) oraz szczególne (sporządzane w sytuacji zagrożenia rychłej śmierci spadkodawcy, kiedy niemożliwe jest już spisanie przez niego tego dokumentu samodzielnie, pisemnie i odręcznie), do których zalicza się testamenty: ustny, podróżny i wojskowy.
Najczęściej sporządzamy testamenty zwykłe: własnoręczny lub notarialny. Ten
pierwszy musi być w całości spisany własnoręcznie przez testatora, z datą i podpisem autora. Nie może być to wydruk komputerowy tylko opatrzony podpisem. Sporządzenie testamentu własnoręcznego nic nie kosztuje. Jednak ta forma oświadczenia ostatniej woli obarczona jest ryzykiem podważania jej treści i formy, autentyczności oraz możliwości zagubienia lub zniszczenia – chyba że dokument zostanie wpisany do Notarialnego Rejestru Testamentów i złożony w depozycie notarialnym.
Jeżeli zdecydujemy się na sporządzenie testamentu u notariusza, w formie aktu notarialnego, możemy być pewni co do poprawności jego sporządzenia, zgodności z prawem oraz bezpieczeństwa przechowywania. Oryginał dokumentu przechowywany jest w kancelarii przez 10 lat, a po tym okresie lub po likwidacji kancelarii przekazywany jest do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego.
Przed wizytą u notariusza warto zadzwonić i zapytać o dokumenty, jakie będą niezbędne do sporządzenia testamentu, poinformować mniej więcej co będzie wchodziło w skład masy spadkowej (np. nieruchomość) oraz umówić się na konkretny termin. Spisanie testamentu przez notariusza może zająć więcej czasu niż własnoręczne spisanie testamentu, być może konieczne będzie kilka wizyt. Za sporządzenie i każdorazową zmianę dokumentów pobiera się opłaty:
- 50 zł netto + 23% VAT - za sporządzenie testamentu,
- 150 zł netto + 23% VAT - za sporządzenie testamentu zawierającego zapis, polecenie lub pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku,
- 30 zł netto + 23% VAT - za odwołanie testamentu.
Do tego należy doliczyć opłatę za wypisy (maksymalnie 6 zł za każdą stronę wypisu lub odpisu) – urzędowo poświadczone kopie testamentu mające moc oryginału, wręczane testatorowi i osobom przez niego upoważnionym.
Na testament nigdy nie jest za wcześnie, zwłaszcza, że jego zapisy można w każdej chwili zmienić lub odwołać. O istniejącym testamencie warto poinformować zaufane osoby, aby po śmierci testatora przyspieszyć proces dziedziczenia.
