Senat z poprawkami przyjął w piątek nowelizację przepisów o ustroju sądów zakładającą zmianę procedury pełnienia przez sędziego służby po 65. roku życia i porządkującą kwestie delegacji sędziów do zadań pozaorzeczniczych. Teraz ustawa wróci do Sejmu.
Za przyjęciem nowelizacji przepisów o ustroju sądów wraz z poprawkami było 63 senatorów, przeciw głosowało 32, nikt nie wstrzymał się od głosu.
Wcześniej, podczas prac w Senacie Krzysztof Kwiatkowski (KO) zaproponował do nowelizacji pięć poprawek. Poprawki te zostały zarekomendowane przez senackie komisje - ustawodawczą oraz praw człowieka i praworządności.
Przyjęte w piątek przez senatorów poprawki dotyczą m.in. wypełnienia „luki konstrukcyjnej” w zakresie warunków dotyczących wykonywania czynnej służby sędziowskiej po ukończeniu 65. roku życia przez sędziego, który wyrazi wolę powrotu na stanowisko zajmowane przed przejściem w stan spoczynku, a niepóźniej niż w dniu ukończenia 69. roku życia. Poprawka uszczegółowia procedurę takiego powrotu. Spotkała się ona z pozytywną opinią resortu sprawiedliwości.
Inna przyjęta poprawka dotyczy wykreślenia przepisu dodanego na końcowym etapie prac sejmowych i w związku z tym - w ocenie senackiego Biura Legislacyjnego – z naruszeniem zasady trzech czytań. Chodzi o przepis dotyczący zmniejszania przydziału spraw m.in. sędzi będącej w ciąży lub sprawującej osobistą opiekę nad dzieckiem.
Nowelizacja ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw została przygotowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Sejm uchwalił ustawę 22 października.
Jednym z głównych założeń noweli jest wyłączenie decyzyjności Krajowej Rady Sądownictwa w procedurze wydłużenia orzekania przez sędziego po 65. roku życia.
Obecnie sędzia, który chce nadal orzekać, powinien nie później niż na sześć miesięcy przed ukończeniem 65 lat, oświadczyć KRS wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawić odpowiednie zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego.
Wówczas KRS „może wyrazić zgodę” na dalsze orzekanie przez tego sędziego. Nowelizacja zakłada zaś, że taką wolę i oświadczenie lekarskie sędzia ma składać prezesowi właściwego sądu apelacyjnego, ten zaś ma niezwłocznie powiadomić o tym fakcie szefa MS i KRS. Z kolei prezes sądu apelacyjnego, który chciałby skorzystać z takiego uprawnienia, ma składać odpowiednie dokumenty bezpośrednio ministrowi sprawiedliwości, zawiadamiając o tym KRS.
W nowelizacji przewidziano też, że w przypadku decyzji o dalszym pełnieniu służby po 65. roku życia, sędzia mógłby zawnioskować o zmniejszenie mu przydziału spraw o 50 proc.
Nowelizacja przewiduje też zmianę w sędziowskich delegacji pozaorzeczniczych, administracyjnych. Zakłada ona, że „następujące bezpośrednio po sobie okresy delegowania” (z wyjątkiem delegowań do innego sądu) nie mogą przekraczać łącznie 4 lat. W związku z tym - jak wskazywał resort sprawiedliwości - „odpadnie (...) możliwość takich delegowań na czas nieokreślony”.
„Ponadto każda delegacja poza orzekanie będzie musiała być uzasadniona. Decyzja o skierowaniu sędziego do innych zadań będzie musiała uwzględniać rzeczywistą potrzebę takiego rozwiązania oraz wpływ delegacji na funkcjonowanie sądu, w którym sędzia na co dzień orzeka” - przewidziano.
W przyjętej ustawie zawarto także „wyeliminowanie prawnej możliwości delegowania sędziego do Kancelarii Prezydenta RP i urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zagranicznych”.
„W ocenie projektodawcy całkowicie zbędne jest – z punktu widzenia właściwego funkcjonowania powyższych organów – posiadanie przez nie w strukturze organizacyjnej delegowanych sędziów, a ich zadania mogą i powinny być z powodzeniem wykonywane przez pracowników tych organów” - uzasadniono.
Przewidziano, że nowelizacja wejdzie w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 21 dni od dnia jej ogłoszenia. (PAP)
mja/ nl/ par/
