REKLAMA

Słownik Inwestora: Orlen i Lotos

2020-10-29 06:40
publikacja
2020-10-29 06:40
FORUM

W związku z publikacją wyników przez czołowe polskie spółki paliwowe publikujemy zestaw wybranych istotnych pojęć z obszaru ich działalności. Słownik Inwestora pomoże interpretować wiadomości, które płyną ze spółek.

Orlen i Lotos to spółki, którym inwestorzy bacznie przyglądają się w trakcie każdego sezonu wyników na GPW. Ich raporty pełne są specyficznych pojęć, które nie zawsze i nie dla wszystkich są jasne. Dlatego też postanowiliśmy stworzyć słownik, w którym gromadzić będziemy związane z branża paliwową terminy, które wymagają dokładniejszego wyjaśnienia.

Poniższe pojęcia w praktyce wykorzystane zostały w artykule "Jak się produkuje paliwo?", który powstał w ramach projektu "Tour de spółki".

Upstream – segment działalności na rynku naftowym, który obejmuje poszukiwanie, wydobycie i dostarczenie ropy do terminala eksportowego. Inaczej w skrócie nazywany wydobyciem.

Downstream – segment działalności obejmujący dalsze losy ropy. Obejmuje działalność pomiędzy odbiorem ropy naftowej z terminala eksportowego a dostarczeniem produktu do odbiorcy końcowego (transport, przerób ropy, logistykę produktową, sprzedaż hurtowa i detaliczna). Inaczej w skrócie nazywany produkcją.

Midstrem – wydzielany czasem etap, który obejmuje transport, magazynowanie i wstępny przerób ropy naftowej i gazu na odcinku między odwiertem a rafinerią

W ramach Upstreamu wydzielamy:

Zasoby perspektywiczne (ang. prospective resources) – zasoby, które nie zostały ostatecznie potwierdzone.

Zasoby warunkowe (ang. contingent resources) – zasoby, które zostały potwierdzone, ale obecnie nie są uznawane za możliwe do eksploatacji w skali komercyjnej.

Zasoby eksploatacyjne (ang. reserves) – zasoby odkryte, potwierdzone i możliwe do komercyjnego wydobycia.

W ramach Downstreamu wydzielamy:

Przemysł rafineryjny – przerób ropy naftowej, służący przede wszystkim do wytwarzania paliw, olejów, smarów, asfaltów

Przemysł petrochemiczny – przerób półproduktów uzyskanych w rafineriach. Produkuje głównie benzynę i inne paliwa ropopochodne, surowce dla ciężkiej syntezy organicznej (m.in. etylen, tlenek etylenu, propylen, toluen, fenol, aceton) oraz tworzywa sztuczne: polietylen, polipropylen i inne.

Spółki naftowe regularnie prezentują dane dotyczące efektywności przerobu. Trzy podstawowe współczynniki to:

Modelowa marża petrochemiczna – marża uzyskana w części petrochemicznej

Modelowa marża rafineryjna – marża uzyskana w części rafineryjnej

Modelowa marża downstream – marża biorąca pod uwagę cały proces przerobu, a więc i część petrochemiczną i część rafineryjną. Dla wszystkich trzech współczynników wyższa wartość to lepsza wartość. Na stronach internetowych naftowych spółek dostępna jest dość obszerna historia tychże wskaźników i analizując ją można lepiej zrozumieć trendy panujące w poszczególnych obszarach.

Crack - to różnica pomiędzy ceną konkretnego paliwa a ceną ropy naftowej. Można się spotkać np. z crackami dieslowymi, czy crackami benzynowymi. Tutaj także wyższe wartości są bardziej pożądane przez rafinerie, zwiększają bowiem stosunek przychodów do kosztów.

Ropa ropie nierówna, co ma swoje konsekwencje. Różne gęstości i zawartości innych pierwiastków sprawiają, że na rynkach ropy obserwujemy różne ceny za baryłkę poszczególnych gatunków, a przetwórcy muszą dostosowywać swoje technologie do cech charakterystycznych dla najbardziej przystępnych sobie. Najpopularniejsze gatunki ropy  to:

Brent – złoże z Morza Północnego, które z powodu swojej jakości i popularności dało nazwę całej rodzinie ropy o podobnej charakterystyce. W ten sposób Brent stało się jednym z benchmarków dla światowego rynku ropy, który notowany jest na giełdzie w Londynie. Charakteryzuje się względnie średnią gęstością i niską zawartością siarki.

WTI – to z kolei benchmark z rynku nowojorskiego. Skrót rozwijamy jako West Texas Intermediate, lecz czasem bywa spotykane i określenie Texas light sweet, czyli teksańska, lekka, słodka. Teksas odnosi się do stanu w Ameryce, gdzie produkowana jest ropa WTI. Przymiotnik lekki odnosi się do niewielkiej gęstości, słodki zaś oznacza niską zawartość siarki.

Ural – gatunek bardzo ważny dla Polski odnosi się bowiem do ropy rosyjskiej, na którym w dużej mierze opiera się nasz przemysł naftowy. Oficjalna nazwa ropy typu Ural to Russian Export Blend Crude Oil (w skrócie: REBCO), powszechną nazwę zawdzięcza z kolei górom, przy których jest wydobywana. Ropa ta charakteryzuje się podwyższoną zawartością siarki.

Dyferencjał Brent/Ural - różnica pomiędzy ceną 1 baryłki ropy Brent (notowanej w Londynie) i ceną 1 baryłki ropy Ural (z reguły tańszej ze względu na zasiarczenie). Polskie rafinerie bazują głównie na ropie naftowej sprowadzanej z Rosji, dlatego wzrost dyferencjału Ural/Brent wpływa na zwiększenie marż rafineryjnych w Polsce.

Kluczowe jednostki do zrozumienia naftowego biznesu to:

Bbl – skrót od angielskiego barrel, czyli baryłka. Inaczej 42 galony lub 159 litrów.

mbd – tysiąc baryłek na dzień. M pochodzi od łacińskiego oznaczenia liczby 1000, bd zaś od angielskiego barrel per day, czyli baryłka na dzień. Jednostka stosowana do zaprezentowania popytu, bądź podaży ropy.

Toe - tona ekwiwalentu ropy naftowej. To znormalizowany jednostka określona na podstawie jednej tony ropy naftowej o wartości opałowej netto 41,868 gigadżuli.

boe/d – baryłka ekwiwalentu ropy na dzień. Również stosowana do prezentowania popytu i podaży produktów naftowych.

BTU – od ang. British Thermal Unit. 1 BTU to energia potrzebna do ogrzania jednego funta wody o 1 stopień Fahrenheita. Stosowana głównie do określenia wartości przesyłanego gazu ziemnego i oleju opałowego.

Mt – miliony ton. Jednostka stosowana głównie do obrazowania przerobu ropy.

To niejedyne ważne skróty. Kolejną grupę stanowią te geopolityczne. Wśród nich najważniejsze to:

OPEC - z ang. Organization of the Petroleum Exporting Countries, czyli Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową. W OPEC zjednoczone jest 13 krajów: Algieria, Angola, Gwinea Równikowa, Gabon, Iran, Irak, Kuwejt, Libia, Nigeria, Republika Kongo, Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty oraz Wenezuela. Jawny kartel, którego celem jest kontrolowanie ceny ropy naftowej, tak by nie zbić jej ceny zbyt mocno.

OPEC+ - rozszerzenie OPEC o 10 kolejnych państw, w tym Rosję, Kazachstan, czy Meksyk. Powstało w 2016, by większa liczba producentów ropy stosowała się do rygorów kartelu. Tarcia w OPEC+ zaowocowały jednak np. gwałtownymi spadkami cen ropy na początku 2020 roku.

ARA – skrót od Amsterdam, Rotterdam, Antwerpia. To grupa kluczowych portów kontynentalnej Europy, gdzie mieszczą się m.in. ogromne magazyny produktów naftowych. Poziom tamtejszych zapasów wykorzystywany jest do lepszego zrozumienia trendów popytowo-podażowych na rynku ropy.

Ważna grupa skrótów to także skróty księgowe. M.in.:

EBITDA LIFO – Pierwsza część to zysk operacyjny przedsiębiorstwa przed potrąceniem odsetek od zaciągniętych zobowiązań oprocentowanych (kredytów, obligacji), podatków, amortyzacji (od ang. EBITDA - earnings before interest, taxes, depreciation and amortization). LIFO to z kolei metoda księgowania – od ang. Last in, first out, czyli ostatnie weszło, pierwsze wyszło. Z racji sporych zapasów i wahań cen ropy zysk netto często bywa obciążony przeszacowaniami wartości zapasów. Dlatego przyjęło się, że lepiej bieżącą kondycję biznesową firmy pokazuje EBITDA LIFO, która do wyliczeń bierze „najnowsze” baryłki, a więc te według aktualnych cen rynkowych. To one właśnie „ostatnie wchodzą i pierwsze wychodzą”

CAPEX – nakłady inwestycyjne, które są ponoszone na rozwój firmy. Przykłady to m.in. zakup linii produkcyjnej, naprawa maszyn, nabycie patentów, modernizacja.

NPV – z ang. Net Present Value, czyli Wartość Bieżąca Netto. To metoda i wskaźnik służący do oceny efektywności inwestycji. Pozwala przy określonych założeniach określić, jak atrakcyjna/nieatrakcyjna jest inwestycja z obecnego punktu widzenia (dyskontująca przyszłe przepływy).

NRV - z ang. Net Realizable Value, czyli Wartość Możliwa do Uzyskania Netto. Metoda i wskaźnik pozwalające określić, ile środków spółka mogłaby uzyskać ze sprzedaży aktywów (np. zapasów), z uwzględnieniem kosztów tej sprzedaży.

NCW, Narodowy Cel Wskaźnikowy – według krajowego prawa minimalny udział biokomponentów i innych paliw odnawialnych zużytych we wszystkich rodzajach transportu w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych zużywanych w ciągu roku kalendarzowego w transporcie drogowym i kolejowym, liczony według wartości opałowej. Działania te mają na celu ograniczanie emisji CO2, koncerny naftowe zaś muszą stosować się do wytycznych NCW pod groźbą kary.

Branża obfituje także w ciężkie hasła związane z produkcją:

Visbreaking - to sposób na efektywne zagospodarowanie tzw. pozostałości próżniowej (półprodukt rafineryjny). Visbreaking pozwala wykorzystywać go nie tylko do produkcji ciężkich olejów i asfaltu, ale i charakteryzujących się wyższymi marżami benzyny i oleju. Proces ten pozwala zatem na podniesienie zyskowności z przerobu ropy.

Offshore – to szerokie hasło zazwyczaj w branży odnosi się jednak do inwestycji na morzu. Offshorowo można np. wydobywać ropę (platformy wiertnicze), bądź produkować energię (wiatraki morskie), o co koncerny paliwowe coraz częściej rozszerzają swoją działalność.

SN150 - to lekki olej  produkowany jest z frakcji próżniowych pochodzących z destylacji ropy naftowej, wykorzystywany głównie w produkcji środków smarnych i dodatków do smarów.

Adam Torchała, Michał Żuławiński

Źródło:
Tematy
Zapytaj eksperta o kredyt hipoteczny

Zapytaj eksperta o kredyt hipoteczny

Komentarze (2)

dodaj komentarz
jarekzbyszek
Art. 296 Kodeksu karnego

§ 1. Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień
Art. 296 Kodeksu karnego

§ 1. Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę majątkową, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 2 wyrządza szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
slawekqs
Orlen lotos miałem okazję nieprzyjemność obcować ludzi z zarządu lotosu same kmioty z zegarkami iwc a reszta chama i takich tylko do herbaty im napluć a tam dalej pewnie takich na pęczki takich tuzów biznesu z Pcimia dajcie jeszcze Kubicy z 50mln ale euro na dobre auto zeby wynik mógł sobie zrobić czempiony dobrej zmiany

Powiązane: Fuzja Orlenu i Lotosu

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki