Oskładkowanie dopłaty do nauki pracownika

W lipcu br. weszła w życie nowelizacja Kodeksu pracy z dnia 20 maja 2010 r. W sposób istotny zmieniła ona dotychczasowe zasady w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników. Miała też wpływ na oskładkowanie wartości świadczeń udzielanych dokształcającemu się pracownikowi.

Istotna data podjęcia nauki

Ustawa nowelizująca Kodeks pracy przewiduje przepis przejściowy, na podstawie którego do pracowników, którzy rozpoczęli naukę przed 16 lipca 2010 r. (tj. przed dniem wejścia w życie noweli), stosuje się przepisy dotyczące dokształcania pracowników w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 kwietnia 2010 r. W odniesieniu do tych pracowników ma więc zastosowanie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. z 1993 r. nr 103, poz. 472 ze zm.). Natomiast nowe przepisy Kodeksu pracy w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników, stosuje się do osób, które rozpoczęły naukę od dnia 16 lipca 2010 r. lub później, chyba że umowa szkoleniowa została zawarta przed tą datą. W takiej sytuacji należy stosować "stare" przepisy.

Zwolnienie ze składek

Wśród przychodów zwolnionych ze składek ZUS wymienia się wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego pracownika podejmującego naukę lub podnoszącego kwalifikacje zawodowe w formach pozaszkolnych. Takie zwolnienie ze składek wynika z § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (zwanego rozporządzeniem składkowym). Wyłączenie to nie obejmuje wynagrodzeń otrzymywanych za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnień z części dnia pracy.

Po nowelizacji przepisów w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników przepis zwalniający omawiane świadczenia nie został zmieniony. Wobec tego odrębnymi przepisami, do których odsyła przepis składkowy, jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1993 r. i art. 103³ Kodeksu pracy.

Aby określić, które przepisy mają zastosowanie w konkretnym przypadku, trzeba ustalić kiedy pracownik rozpoczął podnoszenie kwalifikacji zawodowych, tj. przed 16 lipca 2010 r. czy od tego dnia (lub później).

Rozpoczęcie nauki przed 16 lipca br.

W ujęciu tabelarycznym przedstawione zostały świadczenia przysługujące pracownikom, którzy rozpoczęli podnoszenie kwalifikacji zawodowych przed 16 lipca 2010 r. oraz zasady ich oskładkowania.

Do pracowników, którzy rozpoczęli podnoszenie kwalifikacji zawodowych od 16 lipca br. lub później, należy stosować zmienione przepisy Kodeksu pracy. Jeżeli pracownik podjął naukę z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą, przysługują mu:

• urlop szkoleniowy,
   
• zwolnienie z całości lub części dnia pracy (na czas niezbędny, aby punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania).

Za ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Pracodawca może mu też pokryć koszty dodatkowych świadczeń. W szczególności mogą to być opłaty za kształcenie (tzw. czesne), koszty przejazdów, podręczników oraz zakwaterowania (art. 103³ K.p.).

W takim przypadku zwolniona ze składek ZUS jest wartość pokrytych przez pracodawcę dodatkowych świadczeń związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracownika (tj. opłaty za czesne, przejazd, podręczniki, zakwaterowanie). Natomiast zwolnieniu ze składek nie podlega wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy w celu punktualnego przybycia na zajęcia oraz na czas ich trwania.

W przypadku natomiast, gdy pracownik podejmuje naukę bez inicjatywy pracodawcy (tj. w trybie art. 103⁶ K.p.), przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty żadnych świadczeń. Pracodawca może jedynie przyznać bezpłatny urlop lub bezpłatne zwolnienie z całości lub części dnia pracy.

Poniżej przedstawiony został zakres świadczeń przysługujących pracownikowi, który podjął naukę od 16 lipca br. lub później oraz ich oskładkowanie.

• ustawa z dnia z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.),
   
• rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek... (Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).

autor: Dorota Wyderska
Gazeta Podatkowa Nr 718 z dnia 2010-11-25

Rozliczanie umów cywilnych. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Publikacja zawiera linki afiliacyjne.

Źródło: