Posłowie Lewicy zapowiedzieli w czwartek złożenie projektu ustawy w sprawie likwidacji Funduszu Kościelnego. Zakłada on, że Kościoły będą się finansowały same, składki na ubezpieczenie społeczne opłacać ma w 50 proc. Kościół, a w 50 proc. duchowni – przekazała posłanka Anna Maria Żukowska.


Na czwartkowej konferencji prasowej z udziałem wicemarszałek Senatu Magdaleny Biejat i marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego Żukowska wyjaśniła, że jest to projekt poselski, bo Lewica „nie mogła się doczekać, żeby zmaterializował się on w formie projektu rządowego”.
– Projekt zakłada, że Kościół, wszystkie Kościoły tak naprawdę, będą się finansowały same – przekazała Żukowska.
– Mówimy tutaj o składkach ZUS na ubezpieczenia społeczne, czyli emerytalne, rentowe, ale też chorobowe i zdrowotne. Jest tak, że te składki, jeżeli chodzi o FUS, finansowane są przez zwykłych pracowników po ich stronie, w połowie przez pracodawcę. Takie samo rozwiązanie wprowadzamy, jeżeli chodzi o księży, osoby duchowne. Czyli 50 proc. finansuje Kościół, a 50 proc. osoba duchowna – wyjaśniła.
Dodała, że wyjątkiem od tej reguły byliby misjonarze pracujący za granicą i zakonnicy klauzurowi.
– Te składki finansuje w całości dana wspólnota, a składki chorobowe w tym momencie są dobrowolne – zaznaczyła.
Według posłanki Fundusz Kościelny został powołany w celu zrekompensowania Kościołom utraty dóbr, które posiadały przed II wojną światową, a które zostały im zabrane przez państwo.
– W przypadku Kościoła katolickiego Komisja Majątkowa przyznała Kościołowi więcej majątku, niż miał przed wojną. Więc dalsze finansowanie jest naszym zdaniem niecelowe i niesprawiedliwe – powiedziała Żukowska.
Dodała, że zgodnie z projektowaną regulacją utrzymanie zabytkowych obiektów sakralnych miałby przejąć Fundusz Ochrony Zabytków.
– Sztuka sakralna jest jednym z elementów naszej kultury, dlatego, tak jak wszystkie zabytki, będzie finansowana z Funduszu Ochrony Zabytków – podkreśliła Żukowska.
Według Magdaleny Biejat konieczność rozdziału Kościoła od państwa i uporządkowania relacji państwa z Kościołami jest podnoszona przez większość obywateli, także katolików.
– Stajemy tutaj jako wyraziciele woli obywateli, którzy chcą ucywilizowania relacji między Kościołem a państwem – podkreśliła.
Włodzimierz Czarzasty zaznaczył, że „Lewica nie jest przeciwko wiernym, nie jest przeciwko wierze, ale cierpliwość się kończy”.
– Przypomnę swoim przyjaciołom koalicjantom: w umowie koalicyjnej mamy zapis o dążeniu do wprowadzenia zasad państwa świeckiego w Polsce. Mamy takie pytanie: ile jeszcze ten Fundusz Kościelny ma funkcjonować? Dlaczego my płacimy ZUS, a księża tego ZUS-u nie płacą? – pytał.
Zdaniem Czarzastego „czas najwyższy, żeby przyjrzeć się funkcjonowaniu konkordatu i temu, czy zapisy konkordatowe są realizowane, czy rozszerzane, i czy konkordat w tej formule powinien funkcjonować”.
Poinformował, że klub Lewicy nie będzie wnosił o przyspieszenie procedowania, więc ustawa zostanie procedowana w normalnym terminie.
Fundusz Kościelny powstał na mocy ustawy z 20 marca 1950 r. o przejęciu przez państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego. Według założeń miał być formą rekompensaty dla Kościołów i związków wyznaniowych za przejęte od nich przez państwo nieruchomości ziemskie.
Obecnie z Funduszu Kościelnego korzystają wszystkie działające legalnie w Polsce związki wyznaniowe, także te, które nie działały w naszym kraju w 1950 r. i nie utraciły żadnych nieruchomości. 95 proc. wydatków Funduszu Kościelnego to obecnie składki na ubezpieczenia społeczne osób duchownych. W budżecie państwa na 2026 r. zagwarantowano wydatki na Fundusz Kościelny w wysokości 272 mln 560 tys. zł.
Premier Donald Tusk zapowiedział w 2024 r. zmiany dotyczące Funduszu Kościelnego. Powołano Międzyresortowy Zespół ds. Funduszu Kościelnego, na którego czele stanął wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Prowadził on m.in. analizy dotychczasowego finansowania kościelnych instytucji z budżetu państwa. Prace zespołu utknęły jednak w martwym punkcie.
Kosiniak-Kamysz: Projekt w sprawie likwidacji Funduszu Kościelnego nie przejdzie w polskim Sejmie
Projekt ustawy Lewicy w sprawie likwidacji Funduszu Kościelnego nie przejdzie w polskim Sejmie – ocenił wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Jego zdaniem to Polacy w odpisie podatkowym powinni decydować, czy chcą część podatku przeznaczyć na swój Kościół wyznaniowy.
- Ten projekt, który zgłasza dzisiaj Lewica, nie przejdzie w polskim Sejmie. Będziemy bronić mniejszych Kościołów, mniejszych związków wyznaniowych, takich jak Kościół prawosławny, Ewangelików – powiedział wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz w czwartek, pytany o temat przy okazji podsumowania wykorzystania środków z KPO w Małopolsce.
Wicepremier dodał, że w sprawie finansowania Kościoła jest kilka propozycji, ale nie ma co do nich zgody, także zgody w koalicji rządowej.
Propozycja Lewicy jest według szefa MON nieuzgodniona i „nie ma najmniejszych szans poparcia w parlamencie”. Propozycja Lewicy jest też – zdaniem Kosiniaka-Kamysza – grą polityczną Lewicy.
- My mamy swój pomysł odpisu podatkowego. Żeby to Polacy decydowali, czy chcą, czy nie chcą oddawać jakąś część swojego podatków – powiedział szef PSL zaznaczając, że takie rozwiązanie panuje w wielu krajach Europy.
Jak dodał, jest obrońcą Konstytucji, a ta gwarantuje wolność wyznania. Podkreślił również, że PSL jest za rozdziałem państwa od Kościoła i Kościoła od państwa, a także jest za tym, aby relacje pomiędzy państwem a Kościołem były przyjazne.
Szef ludowców przypomniał także, że Fundusz Kościelny powstał, ponieważ komuniści grabili majątek różnych wspólnot wyznaniowych w Polsce i nie chcieli, aby rozwijała się religia. A wolność wyznania – podkreślił szef MON – „jest jednym z podstawowych elementów demokratycznego państwa prawa, do którego w 100 procentach powróciliśmy w 1989 roku”.
Fundusz Kościelny, według prezesa PSL jest najtańszą formą rekompensaty dla Kościołów, a inne formy według – jak mówił wicepremier – wyliczeń ministerstwa finansów są droższe.
Bp Samiec o projekcie likwidacji Funduszu Kościelnego: nie zostaliśmy potraktowani jak partnerzy
Nikt z nami nie konsultował planów likwidacji Funduszu Kościelnego. Nie zostaliśmy potraktowani jak partner, lecz jak przedmiot – powiedział PAP zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP bp Jerzy Samiec, odnosząc się do projektu ustawy o likwidacji Funduszu Kościelnego.
Złożenie projektu ustawy w sprawie likwidacji Funduszu Kościelnego zapowiedzieli w czwartek posłowie Lewicy. Zakłada on, że Kościoły będą się finansowały same, składki na ubezpieczenie społeczne opłacać ma w 50 proc. Kościół, a w 50 proc. duchowni. Utrzymanie zabytkowych obiektów sakralnych miałby przejąć Fundusz Ochrony Zabytków.
Zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP biskup Jerzy Samiec powiedział PAP, że Kościół Ewangelicko-Augsburski nie został poinformowany o złożeniu do Sejmu takiego wniosku.
– Nikt z nami nic nie konsultował. Nie zostaliśmy potraktowani jak partner. Projekt złożyła Lewica, która jest w tej chwili w rządzie. Oczekujemy, że rząd będzie traktował po partnersku różne podmioty. W tej chwili zostaliśmy potraktowani jak przedmiot – ocenił.
Przypomniał, że w przeszłości wielokrotnie proponował członkom rządu rozmowę w sprawie kompleksowego rozwiązania kwestii związanych z funkcjonowaniem oraz rolą, jaką w państwie pełnią Kościoły.
– Tu nie chodzi tylko o ubezpieczenia duchownych, ale to także kwestia utrzymania zabytków oraz realizowanych przez Kościoły różnego rodzaju działań prospołecznych, takich jak prowadzone przez nas domy opieki czy domy dziecka – wymienił.
Według bp. Samca Kościoły prowadzą wiele placówek, do których działalności dopłacają.
– Kiedy Kościół prowadzi dom opieki, otrzymuje z samorządu środki na utrzymanie pacjenta oraz wynagrodzenia dla pielęgniarek, lekarzy czy opiekunek. Ale już nieruchomości są utrzymywane w całości przez Kościoły, a to wymaga nakładów. I o tym się już nie rozmawia – stwierdził.
Przypomniał, że w dyskusji o Funduszu Kościelnym najczęściej mówi się o Kościele katolickim, jednak z Funduszu korzystają wszystkie działające w Polsce legalnie związki wyznaniowe.
Przypomniał, że Fundusz Kościelny miał być formą rekompensaty dla Kościołów i związków wyznaniowych za przejęte od nich przez państwo nieruchomości ziemskie.
– Jeśli ktoś chce zlikwidować Fundusz Kościelny, należy najpierw zrobić podsumowanie, ile majątku zabrano, a ile z tego zostało Kościołom zwrócone. Może z tego bilansu wynikać, że dawno już państwo zapłaciło za ten majątek. Warto jednak, aby społeczeństwo wiedziało, jak wygląda ten bilans. Byłoby to uczciwe dla społeczeństwa, dla naszego państwa i Kościołów. My jako ewangelicy chętnie staniemy do takiego podsumowania – zadeklarował bp Samiec.
Podkreślił, że „w demokratycznym państwie prawa, jeśli coś ma być zmienione, należy rozmawiać ze wszystkimi zainteresowanymi stronami".
– W tej sprawie nie było jednego telefonu, nie było jednej prośby o spotkanie, nie było jednego pytania albo prośby o komentarz ani o odniesienie się do tej kwestii – zastrzegł.
Dodał, że taki sposób funkcjonowania nie dotyczy tylko Kościołów, ale też wielu innych podmiotów.
– Moim zdaniem jest on nie do zaakceptowania w demokratycznym społeczeństwie. W mojej wypowiedzi nie chodzi o pieniądze, ale o zasady i normy społeczne – podkreślił.
iżu/ joz/

































































