REKLAMA

Oto najpopularniejsze oszustwa na Black Friday. Przeczytaj, zanim wpadniesz w pułapkę

Wojciech Boczoń2026-11-18 06:00analityk Bankier.pl
publikacja
2026-11-18 06:00
Dodaj Bankier.pl w Google

Black Friday wypada w tym roku 27 listopada, a Cyber Monday 30 listopada, ale wiele sklepów rozciąga promocje na cały tydzień albo nawet miesiąc. Przestępcy korzystają z tego, że klienci kupują w pośpiechu i spodziewają się wiadomości o paczkach.

Oto najpopularniejsze oszustwa na Black Friday. Przeczytaj, zanim wpadniesz w pułapkę
Oto najpopularniejsze oszustwa na Black Friday. Przeczytaj, zanim wpadniesz w pułapkę
fot. Anatol Chomicz / / FORUM

CERT Polska w raporcie rocznym z kwietnia 2026 r. podał, że w 2025 r. zarejestrował 260 783 incydenty bezpieczeństwa, z czego 97 proc. stanowiły oszustwa komputerowe. Przestępcy najczęściej podszywali się pod OLX (28 462 zdarzenia) i Allegro (22 513). Na Listę Ostrzeżeń CERT trafiły w ciągu roku 244 341 domeny używane do wyłudzeń.

Rośnie udział fałszywych sklepów. Według raportu CERT Orange Polska za 2025 r. odpowiadały one za prawie 12,5 proc. domen zablokowanych przez operatora, wobec 5 proc. rok wcześniej. Z Raportu Antyfraudowego BIK 2026 wynika, że fałszywy sklep internetowy był w tym roku najskuteczniejszą metodą oszustów. Kontakt z takim sklepem kończył się utratą pieniędzy w 35 proc. przypadków. Badanie przeprowadziła w kwietniu 2026 r. firma Quality Watch na próbie 1040 osób.

Bankier.pl

Sklep, który istnieje od tygodnia

Najczęściej punktem wejścia jest sponsorowana reklama w mediach społecznościowych. CERT Orange Polska opisał w raporcie za 2025 r. kampanie, w których profile na Facebooku miały po kilka tysięcy obserwujących, a domeny sklepów rejestrowano czasem zaledwie kilka dni przed startem reklam. Fanpage’e często były wcześniej przejęte. Zdjęcia sklepów i oferowanych produktów generowała sztuczna inteligencja.

Popularną legendą była likwidacja działalności. Właściciel rzekomo zamykał biznes z powodu choroby, braku czasu, niskiej rentowności albo zniszczenia lokalu przez samochód i wyprzedawał towar za ułamek ceny. Część klientów nie dostała niczego. Inni po długim czasie otrzymali produkty gorszej jakości niż na zdjęciach. Adresy takich sklepów zawierały nazwy polskich miast, a polskie teksty na stronach wyglądały na niesprawdzone tłumaczenie z angielskiego.

Drugi wariant to podróbka znanego sklepu. CERT Polska ostrzegał przed reklamami na Facebooku, które prowadziły do strony łudząco podobnej do serwisu popularnego sprzedawcy odzieży i akcesoriów wojskowych. Reklamy publikowano z różnych kont. Celem oszustów mogło być wyłudzenie danych osobowych i płatniczych albo pieniędzy za zamówienia, które nigdy nie zostaną zrealizowane.

Jak sprawdzić sprzedawcę?

Przed zakupem w nieznanym miejscu poszukaj danych firmy, w tym adresu i NIP, a następnie zweryfikuj je w CEIDG albo w KRS. UOKiK w poradach przed ubiegłorocznym Black Friday zalecał rezygnację z zakupu, jeśli danych brakuje albo są ze sobą sprzeczne. Urząd przestrzegał też przed sprzedawcami spoza Unii Europejskiej, którzy podają się za lokalne sklepy, i radził sprawdzać kraj siedziby firmy oraz jej numer podatkowy.

NASK w poradniku „Okazja czy pułapka?” wymienia sygnały ostrzegawcze, które powinny zatrzymać zakup. Należy do nich cena niższa o połowę lub więcej od zwykłej i płatność wyłącznie przelewem na konto sprzedawcy. Podejrzane są również opinie wyłącznie pozytywne albo powtarzające się i dodane w krótkim czasie, a także literówki w adresie strony. Kłódka przy adresie oznacza tylko szyfrowane połączenie i nie świadczy o uczciwości sprzedawcy. Przed zamówieniem przeczytaj regulamin, zwłaszcza zasady zwrotów i reklamacji. NASK zaleca płacenie przez renomowanych operatorów płatności zamiast przelewu bezpośrednio na konto sprzedawcy.

Mail z „okazją” i fałszywe logowanie

Fałszywe oferty docierają też pocztą elektroniczną i przez grupy zakupowe w mediach społecznościowych. NASK wskazuje na wiadomości z tytułami w rodzaju „ceny do -80%”, które prowadzą do stron podszywających się pod znane marki. Celem takich kampanii bywa przejęcie loginów i haseł albo danych kart płatniczych. Do sklepu albo platformy wchodź z aplikacji lub wpisując adres w przeglądarce. Linki z takich wiadomości lepiej omijać.

SMS o paczce, której nie zamawiałeś

Przy kilku zamówieniach naraz łatwo uwierzyć w wiadomość o problemie z dostawą. W listopadzie 2026 r. ostrzegano w mediach przed fałszywymi SMS-ami podszywającymi się pod InPost. Treść zmienia się z kampanii na kampanię. Raz brakuje danych adresowych, innym razem trzeba wybrać nowy termin doręczenia. Link prowadzi do strony z identyfikacją wizualną firmy kurierskiej, gdzie ofiara ma podać dane osobowe i dane karty.

Status przesyłki sprawdzaj w oficjalnej aplikacji przewoźnika albo na jego stronie, wpisując adres samodzielnie. Podejrzany SMS możesz przesłać do analizy CERT Polska na numer 8080.

Kupujący i sprzedający na platformach

Przestępcy atakują też osoby, które sprzedają rzeczy na OLX czy Vinted. Rzekomy kupujący przenosi rozmowę na WhatsAppa i przysyła link do odbioru płatności. Na fałszywej stronie sprzedający ma podać dane karty albo kod BLIK, czyli w praktyce zatwierdzić wypłatę z własnego konta. Odbiór pieniędzy za sprzedany przedmiot nie wymaga ani jednego, ani drugiego. OLX nie generuje linków do płatności za Przesyłki OLX, a cała transakcja przebiega na koncie w serwisie.

Kupującego czeka lustrzana pułapka. Sprzedawca odmawia wysyłki przez system platformy i proponuje przelew na prywatne konto. Bywa też, że przesyła własny link do „bezpiecznej płatności”. Transakcja zawarta poza platformą nie jest objęta ochroną kupującego.

Promocja, która nie jest promocją

Część sklepów działa legalnie, ale obniżki prezentuje w sposób wprowadzający w błąd. Od 1 stycznia 2023 r. sprzedawca, który ogłasza obniżkę, musi podać najniższą cenę towaru z 30 dni przed jej wprowadzeniem. Obowiązek wynika z przepisów wdrażających unijną dyrektywę Omnibus.

UOKiK egzekwuje te przepisy. W styczniu 2026 r. urząd poinformował o karach dla Zalando (30,9 mln zł) i Temu (5,9 mln zł). Według UOKiK Zalando przez kilka miesięcy nie pokazywało najniższej ceny z 30 dni, a później zmieniało ją z dnia na dzień przy niezmienionej cenie sprzedaży, co zawyżało rabat. Temu podawało najniższą cenę błędnie albo wybiórczo, np. tylko dla jednego rozmiaru. W chwili ogłoszenia obie decyzje były nieprawomocne.

UOKiK zwraca też uwagę na tzw. dark patterns, czyli rozwiązania w interfejsie sklepu, które popychają do szybkiej decyzji. Chodzi m.in. o fałszywe liczniki czasu do końca promocji i nieprawdziwe komunikaty o ostatnich sztukach. Inny przykład to dodatkowe usługi zaznaczone w koszyku domyślnie. Przed płatnością odroczoną reklamowaną hasłem „0 zł na start” urząd radzi porównać wszystkie koszty i sprawdzić, czy raty zmieszczą się w budżecie.

Przeceniony towar można reklamować

Według prezesa UOKiK Tomasza Chróstnego po Black Friday wciąż zdarzają się próby ograniczania uprawnień konsumentów. W listopadzie 2025 r., w rozmowie z Portalem Spożywczym, odniósł się do komunikatów sprzedawców, że towar przeceniony nie podlega reklamacji. „To nieprawda i takie praktyki są niezgodne z prawem” – powiedział. Promocja nie zmienia ustawowych uprawnień konsumenta. Przy zakupie przez internet przysługuje też co do zasady 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny.

Co zrobić, gdy dasz się oszukać?

Jeśli podałeś dane karty na podejrzanej stronie, od razu zadzwoń do banku i zastrzeż kartę. Gdy zapłaciłeś kartą za towar, który nie dotarł, możesz złożyć w banku wniosek o chargeback, czyli zwrot transakcji. Zachowaj potwierdzenia płatności, numer zamówienia, zrzuty ekranu i korespondencję ze sprzedawcą, bo będą potrzebne bankowi i policji. Sprawę zgłoś na policję, a fałszywą stronę do CERT Polska przez formularz incydent.cert.pl albo w aplikacji mObywatel. Jeśli logowałeś się na podejrzanej stronie, zmień hasło do konta, którego dane podałeś.

Bankier.pl
Najlepsze produkty finansowe znajdziesz w naszej porównywarce - SPRAWDŹ
Źródło:
Wojciech Boczoń
Wojciech Boczoń
analityk Bankier.pl

Ekspert z zakresu bankowości. Autor komentarzy, poradników, artykułów i branżowych raportów o bankowości. Redaktor prowadzący serwisu PRNews.pl. Autor cyklu raportów "Polska bankowość w liczbach". Dziennikarz Roku 2013 według Kapituły Konkursu IX Kongresu Gospodarki Elektronicznej przy ZBP. Dwukrotnie nominowany do nagrody Dziennikarskiej im. Mariana Krzaka oraz laureat tej nagrody w 2014 r. Dwukrotny finalista Nagrody Dziennikarstwa Ekonomicznego Press Club Polska (2019 i 2026). Laureat nagrody dziennikarskiej w XXIII edycji konkursu im. Władysława Grabskiego organizowanego przez NBP (2025). Tel. 881 083 389.

Tematy
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane: Scamming out

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki