Aby poznać obraz sytuacji mieszkaniowej studentów, w ramach akcji „Wynajmuj bezpiecznie”, przeprowadziliśmy ankietę. Młodzi ludzie wypełniali ankietę na stronach www.students.pl, www.szybko.pl, na portalach społecznościowych oraz udzielali odpowiedzi w wywiadach bezpośrednich. Zdecydowana większość ankietowanych to mieszkańcy aglomeracji warszawskiej – 52%, 21% studiuje i mieszka w miastach od 500 tys. do 1 miliona mieszkańców, 15% w miastach o liczebności od 200 do 500 tys., a pozostałe 14% w miastach poniżej 200 tys. mieszkańców.
Miejsce zamieszkania
Pierwsze pytanie dotyczyło miejsca zamieszkania w trakcie studiów. Zdecydowana większość ankietowanych studentów wynajmuje mieszkanie bądź pokój – jest to aż 60% całej grupy. Najpopularniejszą formą wynajmu jest wynajem wspólnie ze znajomymi, aż 33% całej grupy ankietowanych studentów wybrało tę formę.
Barbara, studentka 3 roku z Torunia:
„Miałam możliwość zamieszkania w akademiku, ale nie chciałam z niej korzystać. Wolałam wynająć mieszkanie, wspólnie z dwoma koleżankami. Płacę niewiele więcej niż w akademiku”
Aneta, studentka 4 roku z Warszawy
„Wynajmuję pokój wspólnie z koleżanką. Płacę stosunkowo niewiele, ale dojazdy na uczelnię są uciążliwe, więc szukam czegoś bliżej mojej uczelni”
W ankietowanej grupie 16% osób zadeklarowało, iż mieszka w akademiku.
Tomasz, student 2 roku z Wrocławia:
„Mieszkam w akademiku i nie narzekam. Nie miałem problemu z otrzymaniem miejsca. Ważne jest że cena jest rozsądna, a życie mieszkańca akademika bardzo mi odpowiada”
Paweł, 5 rok Akademia Górniczo-Hutnicza
„Całe studia mieszkam w akademiku i jestem z tego zadowolony. Płacę adekwatnie do warunków, mam blisko na wydział i wielu znajomych. Mieszkania nie szukałem, ponieważ mnie na to nie stać”
W naszym badaniu grupa ta jest większa niż wynikałoby to z ilości miejsc dostępnych w akademikach (6,4% wszystkich studentów ma zapewnione miejsca w akademikach), można więc założyć iż w całej populacji liczba osób skazanych na wynajem lub mieszkanie z rodzicami jest jeszcze większa. Kolejne 20% w trakcie studiów mieszka razem z rodzicami. Szczęśliwcy, którzy posiadają własne mieszkanie to zaledwie 4% studentów. Jeśli przełożymy procenty na liczby bezwzględne, będzie to oznaczało, że każdego roku około 1 200 000 młodych ludzi wynajmuje mieszkanie bądź stancję
Koszty mieszkaniowe studentów
Pytaliśmy, jakie są miesięczne koszty zakwaterowania w przeliczeniu na jedną osobę. Grupa osób, która nie ponosi żadnych kosztów to 13% ankietowanych osób. Jest ona mniejsza niż grupa mieszkająca wspólnie z rodzicami, co pozwala na wnioskowanie, iż pewna część studentów partycypuje w kosztach mieszkaniowych rodziny. 17% ankietowanych deklaruje, iż wydaje na mieszkanie do 300 złotych miesięcznie. Pokrywa się to właściwie z liczbą osób, które mieszkają w akademikach – najtańszej formie zakwaterowania, choć w tej grupie znajdują się również osoby mieszkające z rodzicami i wynajmujące stancje. Najliczniejsza jest grupa, która wydaje od 300 do 499 złotych i są to zarówno osoby mieszkające w akademikach, wynajmujące pokoje jak i wynajmujące mieszkania wspólnie ze znajomymi. Kolejne 29% ankietowanych wydaje miesięcznie od 500 do 999 złotych, a 11% 1000 złotych i więcej.
Szczególnie interesująca jest jednak ocena wysokości kosztów ponoszonych na mieszkanie. 17% uznało, iż są one niskie lub bardzo niskie; 32% określa je jako przeciętne. Jako wysokie lub bardzo wysokie określiło swoje koszty 48% studentów. Oznacza to, że ankietowana grupa podzieliła się niemal po połowie. Wynik ten może być zaskakujący, ponieważ wśród studentów panuje opinia, iż mieszkania są bardzo drogie, co zresztą manifestowali oni w rozmaitych akcjach protestacyjnych w latach ubiegłych.
Źródło finansowania kosztów mieszkaniowych
Niemniej ważne od wysokości kosztów mieszkaniowych jest źródło ich finansowania. Nie jest zaskoczeniem, że największa grupa osób - 50% ankietowanych - jest finansowana przez rodziców. Kolejna, co do wielkości 30% grupa to osoby finansujące koszty mieszkania z przychodów z pracy. Zjawisko łączenia studiów z pracą jest coraz powszechniejsze, nie tylko ze względów finansowych, ale także wynika ono z chęci zdobycia doświadczenia zawodowego przed ukończeniem studiów. Można prognozować, iż grupa osób, która nie korzysta ze wsparcia rodziców w trakcie studiów będzie rosła. Coraz więcej możliwości zarobkowania (praca za granicą, praca stała, dorywcza) dwustopniowe studia, które skłaniają studentów do zmiany trybu studiów z dziennych na zaoczne lub wieczorowe po uzyskaniu dyplomu licencjata, a także zmiany socjologiczne, będą ułatwiały i przyspieszały proces usamodzielniania się młodych ludzi.
Ocena warunków mieszkaniowych i pożądane formy zakwaterowania
Większość ankietowanych studentów jest zadowolona z warunków mieszkaniowych. 56% osób określiło je jako bardzo dobre lub dobre, a 28% jako zadowalające. Na tle nie najlepszej sytuacji mieszkaniowej w Polsce (duży niedobór mieszkań, wysokie ceny utrudniające zakup, utrudniony - w chwili obecnej - dostęp do kredytów) opinie studentów wypadają bardzo optymistycznie. Można pokusić się o twierdzenie, iż jest to przejaw tzw. „bezstresowego” podejścia do życia i niezbyt wygórowanych oczekiwań. Potwierdzeniem tej tezy mogą być odpowiedzi na pytanie o preferowaną formę mieszkania. Oczywistym wydawałoby się, iż miażdżącą przewagą wygra własne mieszkanie. Przewaga ta jednak wcale nie jest ogromna: 35% wskazało własne mieszkanie jako najbardziej pożądaną formę zakwaterowania podczas studiów, ale aż 39% byłoby usatysfakcjonowanych wynajmując mieszkanie samodzielnie lub ze znajomymi. 12% nie zamieniłoby mieszkania z rodzicami na nic innego, a 8% wybrałoby akademik. Zdecydowanie najmniej pożądaną formą mieszkania jest stancja. Niestety z ankiet wynika również, iż najgorzej swoje warunki mieszkaniowe oceniają mieszkańcy akademików. Stanowili oni największą grupę osób określającą swoje warunki mieszkaniowe jako słabe lub złe.
Wynajem a szara strefa
Informacja o tym, jaka jest skala wynajmu, nie rejestrowanego w urzędach skarbowych, jest w zasadzie niedostępna. W ankiecie, która przeprowadzana była anonimowo, zadaliśmy pytanie o to czy najemcy podpisali umowy z właścicielami. W przypadku wynajmu mieszkań 56% ankietowanych zadeklarowało, iż podpisało umowy z właścicielem. W przypadku stancji było to już jedynie 39%. Potwierdza to przypuszczenia o dużym udziale szarej strefy w rynku wynajmu.
Autor: Marta Kosińska, współorganizator akcji „Wynajmuj bezpiecznie”, Analityk serwisu www.szybko.pl
Źródło:
