REKLAMA
ZAGŁOSUJ

Gotówka a twój mózg: 2 dziwne fakty

Michał Kisiel2014-07-19 06:00analityk Bankier.pl
publikacja
2014-07-19 06:00
Gotówka a twój mózg: 2 dziwne fakty
Gotówka a twój mózg: 2 dziwne fakty
/ thetaXstock

Pieniądz w fizycznej, namacalnej postaci będzie z nami jeszcze przez co najmniej kilka dziesięcioleci. Często mówi się o tym, jak plastikowa karta oszukuje nasz mózg, ale stara dobra gotówka też potrafi w zaskakujący sposób wpływać na ludzkie zachowanie.

Psychologiczne sztuczki związane z pieniądzem to jeden z tematów, który w równym stopniu interesuje teoretyków co praktyków. Finansowe iluzje się nie starzeją - chętnie wykorzystują je handlowcy, jak np. „magiczne ceny” z 99-groszową końcówką. Gotówka ma także kilka udokumentowanych właściwości, o których warto wiedzieć – choćby po to, aby sprawdzić czy obserwacje badaczy sprawdzają się w naszym przypadku.

Brudne banknoty wydajemy chętniej

Ludzie mają skłonność do wydawania brudnych, zniszczonych banknotów, a nowe, pachnące świeżością wolą przechowywać „na później”. Do takich wniosków doszli badacze z Uniwersytetów Winnipeg i Guelph. W pięciu eksperymentach naukowcy przekazali grupom badanych gotówkę i poprosili o wykonanie szeregu zakupów. W każdym przypadku brudne banknoty wydawano w pierwszej kolejności.

W opublikowanym w 2012 r. w „Journal of Consumer Research” studium badacze wskazali jednak, że ta zasada nie obowiązuje bezwarunkowo. Gdy pieniądze wydajemy publicznie, np. próbując zaimponować zaproszonym gościom w restauracji, sięgamy raczej po nowe „papierki”.

Większe nominały zostają dłużej w portfelu

W przeprowadzonym w 2009 r. eksperymencie badacze z Uniwersytetu Chicago dowiedli znanej wielu z nas intuicyjnie prawdy – rozmieniając banknot na drobne ułatwiamy sobie rozrzutność. Grupom uczniów przekazano niewielkie kwoty, które mogli wydać lub przeznaczyć na oszczędności. Jedni otrzymali pieniądze w postaci banknotu, inni – ćwierćdolarowych monet.

Okazało się, że 25-centówki „rozchodzą się” znacznie łatwiej. Jednym z możliwych wytłumaczeń efektu nazwanego „efektem denominacji” jest coś w rodzaju księgowania – banknoty przeznaczamy na większe zakupy (ponieważ nam się z nimi kojarzą), a drobniejsze nominały łatwo wydajemy na drobiazgi.

Pomoc w oszczędzaniu?

Z dwóch opisanych ciekawostek można wyciągnąć proste rady dla próbujących oszczędzać. Jeśli chcesz powstrzymać się przed impulsowymi zakupami, noś ze sobą nowe banknoty o większych nominałach. Może to zadziała, a może sprzedawca powie po prostu „przepraszam, ale nie mam wydać”.

Michał Kisiel

Przywoływane badania:

Priya Raghubir and Joydeep Srivastava, "Denomination Effect", Journal of Consumer Research, 7 April 2009,http://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/599222

Di Muro, Fabrizio and Theodore J. Noseworthy (2013), “Money isn’t Everything but it Helps if it doesn’t Look Used: How the Physical Appearance of Money Influences Spending,” Journal of Consumer Research, 22 (April), 1330 – 42

Źródło:
Michał Kisiel
Michał Kisiel
analityk Bankier.pl

Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z psychologią finansów, analizuje jak płacą i zadłużają się Polacy. Doktor nauk ekonomicznych, zwolennik idei społeczeństwa bez gotówki. Pomysłodawca finansowego eksperymentu "2 tygodnie bez portfela", w ramach którego banknoty i karty płatnicze zamienił na smartfona.

Tematy
Inspirujące pomysły na urządzenie pomieszczeń dla firm

Inspirujące pomysły na urządzenie pomieszczeń dla firm

Komentarze (15)

dodaj komentarz
~endi
W zwykłym obiegu powinny pojawić się złote monety , aby ludzie mogli zabezpieczyć się przed złymi decyzjami polityków , denominacją , hiperinflacją czy wojną
~retro
złote monety nie są w Polsce zakazane, możesz nimi płacić, o ile druga strona je przyjmie w zamian za towar
~Paweł odpowiada ~retro
Możesz nimi płacić ale państwo sprawia że rozliczenie takiej wymiany będzie kłopotliwe. Po drugie nie możesz zapłacić nimi podatków, więc i tak złoto musisz spieniężyć. To sprytny fortel.
~semperparatus
A złoto i srebro są jeszcze lepsze od papierowej gotówki...bo w przeciwieństwie do niej są prawdziwym pieniądzem...i nie można z nimi robić wielu przekrętów......dlatego są zwalczane bardziej niż gotówka...
~Wiesiek
Ale odkrycia. Robienie badań po to, żeby dojść do takich wyników to defraudacja środków oraz obniżanie rangi tytułów naukowych.
~kapsel
potwierdzam,tez tak robie
~kafar
teza, że drobne rozchodzą się szybciej jest nieprawdziwa. Moja żona jak ma 500 zł, to wyda je w 2 godziny, a złotówki nosi tygodniami.
~ptr
tylko że pana żona może chcieć kupić coś większego(wydatek zamierzony).Natomiast gdy dojdzie do niezaplanowanych wydatków to wtedy teza ta się potwierdzi.Jednym z powodów jest noszenie,wydawanie itp-im mniej tym wygodniej
~lkr odpowiada ~ptr
ptr - chyba nie zrozumiałeś żartu kafara.. Sztywno, sztywno
~seth
"Brudne banknoty wydajemy chętniej"To samo tyczy się sklepów, często wydają poniszczone banknoty a przyjmować nie chcą, ponadto pieniądz w portfelu też się niszczy więc może się zdarzyć że później już nikt go nam nie przyjmie. Nie ma tutaj żadnej filozofi a tym bardziej tajnej "Brudne banknoty wydajemy chętniej"To samo tyczy się sklepów, często wydają poniszczone banknoty a przyjmować nie chcą, ponadto pieniądz w portfelu też się niszczy więc może się zdarzyć że później już nikt go nam nie przyjmie. Nie ma tutaj żadnej filozofi a tym bardziej tajnej psychologi.

Powiązane

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki