Ucieczka od depozytów
W komentarzach ekspertów śledzących oszczędnościowe nawyki Polaków od lat przewija się ten sam wątek - rola depozytów maleje, a w ich miejsce coraz częściej sięgamy po akcje i jednostki funduszy inwestycyjnych. Chociaż trend ten jest widoczny wyraźnie już od przełomu wieków, to wciąż najprostsze bankowe produkty okupują pierwsze miejsce w strukturze oszczędności naszych rodaków. Co więcej, po latach, w których zaznaczył się spadek wartości depozytów w ujęciu nominalnym, od końca 2005 roku do początków 2007 roku dostrzegalny był niewielki, lecz stały ich wzrost. Ten niemal półtoraroczny okres napływu nowych środków do banków skończył się dopiero w drugim kwartale tego roku.Wartość i struktura oszczędności gospodarstw domowych (VI 2006 - VI 2007)
 |
Pozycję depozytów bankowych podkopują przede wszystkim fundusze inwestycyjne. Konserwatywni dotąd Polacy dali się skusić wizjami dwucyfrowych zysków. Sporą rolę w zmianie przyzwyczajeń oszczędzających odegrała zapewne reklama. W ciągu ostatnich dwóch lat ogłoszenia funduszy stały się widoczne niemal na każdym kroku, a hasło "140% w dwa lata" zadziałało na wyobraźnię wielu z wiernych klientów bankowych okienek. Dłuższy okres hossy na finansowych rynkach, sprawił, że część z mniej świadomych inwestorów zapomniała o słowie "ryzyko" - fundusze akcyjne były niemal "pewniakiem", na którego warto było postawić nawet oszczędzając na krótkie terminy.
Nie sposób przecenić roli, jaką w tym procesie odegrały banki. Stosunkowo wcześnie dostrzegły one symptomy zmian i włączyły się w ich rytm zajmując pozycję istotnego ogniwa dystrybucji jednostek FI. Dzięki temu nawet niechętni zmianom tradycjonaliści mogli skorzystać z dobrodziejstw nowych form oszczędzania i inwestowania& za pośrednictwem "swojego" banku.
Większość banków nie poprzestała jednak na wykorzystaniu szans stwarzanych przez zajęcie pozycji dystrybutora - podjęto także próby uatrakcyjnienia oferty produktów depozytowych. Zmiany, które możemy od dłuższego już czasu obserwować na rynku, następują w kilku kierunkach.
Po pierwsze coraz więcej instytucji wprowadza do swojej oferty rachunki oszczędnościowe mające stanowić substytut tradycyjnej lokaty terminowej. Klient otrzymuje możliwość lokowania środków na dowolny termin i elastycznego zarządzania zgromadzonymi oszczędnościami (wypłata pieniędzy w dowolnym momencie). Oprocentowanie tego typu rachunków jest często bardzo atrakcyjne, nawet w porównaniu z lokatami terminowymi oferowanymi przez tę samą instytucję. Na pierwszy rzut oka mamy tu do czynienia z rodzajem usługowego "kanibalizmu" - dwie oferty banku konkurują o uwagę klienta. Bardziej konserwatywny segment oszczędzających będzie jednak nadal wybierał tradycyjne lokaty terminowe o z góry określonym czasie trwania i oprocentowaniu.
Drugą z widocznych tendencji jest łączenie produktów depozytowych i inwestycyjnych w pakiety, które pozwalają klientowi korzystać zarówno z bezpieczeństwa bankowego wkładu, jak i wyższych zysków wypracowywanych przez wyselekcjonowane instrumenty rynków pieniężnych i kapitałowych. Część inwestycyjna takich "dwupaków" jest najczęściej obsługiwana przez fundusz należący do tej samej grupy kapitałowej, co oferujący lokatę bank.
Konto oszczędnościowe kontra lokaty
Rachunki oszczędnościowe zajmują eksponowane miejsce w ofertach kierowanych przez banki do klientów detalicznych. Często stanowią one swego rodzaju "przynętę" służącą nawiązaniu dłuższej relacji. Banki liczą na to, że klient zainteresowany pomnażaniem swoich oszczędności będzie skłonny do drobnej nielojalności wobec swojego "podstawowego" banku i wybierze ofertę konkurencji.Taką drogą podąża ING Bank Śląski oferujący Otwarte Konto Oszczędnościowe. Rachunek zakładany i prowadzony jest bezpłatnie, a pierwsza wypłata w miesiącu również nie pociąga za sobą żadnych kosztów. Posiadacz OKO nie musi prowadzić w banku ROR, lecz jeśli się na to zdecyduje zyskuje m.in. obniżenie opłat za kolejne przelewy wychodzące z rachunku.
Model samodzielnego rachunku oszczędnościowego realizują także mBank (eMAX plus) i MultiBank (MultiMax). Brak konieczności otwierania konta osobistego to gest zachęty kierowany do klientów konkurencji - "oszczędzajcie u nas, bez zobowiązań". Dobre wrażenia z pierwszego kontaktu mogą przydać się w przyszłości, gdy klient będzie poszukiwał kredytu, rachunku czy innego bankowego produktu&
Inne banki zdecydowały się na ściślejsze powiązanie tandemu ROR - konto oszczędnościowe. Można wśród nich wymienić m.in. Lukas Bank czy Polbank EFG. Możliwość elastycznego lokowania nadwyżek finansowych na rachunkach mają tam wyłącznie klienci prowadzący ROR. Połączenie konta osobistego z wyżej oprocentowanym rachunkiem oszczędnościowym pozwala na zautomatyzowanie zarządzania pozostającymi w portfelu nadwyżkami. Mechanizm taki proponują m.in. mBank, MultiBank czy Polbank EFG - klient ustala kwotę, która pozostaje na ROR, a pozostała część jest samoczynnie przenoszona na konto oszczędnościowe. Jeśli saldo ROR spadnie poniżej ustalonego poziomu, jest ono uzupełniane z połączonego rachunku.
Co wybrać - lokatę czy konto oszczędnościowe? Wiele zależy od przeznaczenia naszych oszczędności. Rachunek oszczędnościowy doskonale nadaje się na finansowy bufor bezpieczeństwa - w razie nieprzewidzianych wydatków nie tracimy naliczonych do tej pory odsetek. Jego zaleta jest jednocześnie wadą - pokusa sięgnięcia po zgromadzone rezerwy może być większa, gdy nie kryje się za nią żadna "kara" w postaci wymiernej straty. Lokata terminowa pozwala nam "odłożyć i zapomnieć", lepiej więc dostosowana jest do oszczędzania średnio- i długoterminowego na określony cel.
Rachunki oszczędnościowe w ofertach polskich banków
| Bank | Produkt | Oprocentowanie (p.a.) |
| BGŻ | Konto oszczędnościowe Eskalacja | 2,75% |
| Kredyt Bank | Konto oszczędnościowe | 3,25% |
| Lukas Bank | Rachunek Oszczędzam | 3,30% |
| mBank | Rachunek eMax Plus | 4,00% |
| MultiBank | Rachunek MultiMax | 4,00% |
| Polbank EFG | Rachunek oszczędzający | 5,00% |
| Raiffeisen Bank Polska SA | Konto lokacyjne | 3,00% (łącznie z premią procentową za utrzymanie salda pow. 7000 zł przez 3 miesiące) |
Źródło: Strony internetowe banków.
Z ofert banków - wybrane ciekawostki
Przeglądając oferty działających w Polsce banków można natknąć się na produkty depozytowe, które wybiegają poza schemat lokaty terminowej o stałym lub zmiennym oprocentowaniu. Wariacje w konstrukcji oprocentowania, łączenie lokat z innymi produktami, "opakowywanie" lokat w formę polisy ubezpieczeniowej, możliwość wyboru waluty oszczędzania - to wszystko służyć ma podniesieniu atrakcyjności bankowych form oszczędzania.Lokaty progresywne czy dynamiczne opierają się na powiązaniu okresu utrzymywania środków i wielkości zablokowanej kwoty z wysokością oprocentowania. Interesującym przykładem tak skonstruowanego produktu może być lokata "Plan Premia" w ofercie Deutsche Banku PBC, łączący w sobie cechy plany systematycznego oszczędzania z lokatą dynamiczną. Klient banku przez 4 lata wpłaca z góry ustaloną kwotę, a po każdym zakończonym roku otrzymuje dodatkową premię obliczaną na podstawie naliczonych do tej pory odsetek.
Połączenie "lokata + fundusz" znalazło wielu zwolenników, nic dziwnego zatem, że produkty korzystające z takiej formuły odnajdziemy w ofertach wielu instytucji. Klient decydujący się na oszczędzanie i inwestowanie w jednym, musi z reguły dysponować większą kwotą niż w przypadku zwykłych lokat terminowych. Powierzone bankowi środki dzielone są w proporcjach ustalanych przez bank (np. Lokata poważna w InvestBanku) lub wybranych przez klienta (np. "Zyskowny duet" w Lukas Banku). Niemal regułą jest w tym przypadku, iż część lokowana w bezpieczny sposób oprocentowana jest znacznie atrakcyjniej niż typowa lokata bankowa.
Interesujące połączenie lokaty z ubezpieczeniem oferuje AIG Bank. Lokata "Direct+ Ochrona" jest klasyczną lokatą terminową o stałym oprocentowaniu, do której dołącza się ubezpieczenie NNW. Ten dodatek można potraktować jako promocyjny upominek, jednak znacznie bardziej użyteczny niż gadżety, którymi kuszą nas od czasu do czasu bankowi marketingowcy.
Rosnące stopy procentowe sprawiają, że na atrakcyjności zyskać mogą lokaty, w których oprocentowanie jest zmienne i powiązane z parametrami rynku międzybankowego. Przykładowo BWE proponuje swoim klientom Lokatę Perfect, której oprocentowanie uzależnione jest od stawki WIBID. Stawka ta mnożona jest przez ustaloną przez bank wartość, a mnożnik wzrasta wraz z czasem utrzymywania lokaty. Trochę inne rozwiązanie zastosował InvestBank w lokacie "z 5", gdzie mnożnik jest stały, ale za każdy rok utrzymywania lokaty naliczany jest bonus.
10.000 zł na rok - ile można zyskać?
Różnego rodzaju dodatki i udogodnienia mogą być interesującym uzupełnieniem bankowej oferty, nie zmienią jednak faktu, iż w produktach depozytowych najważniejsze jest& oprocentowanie. Rzut oka na poniższą tabelę pozwala stwierdzić, że warunki rocznych lokat są niezmiernie zróżnicowane. Niektóre z instytucji nie śpieszą się z podnoszeniem oprocentowania, a ich oferta wygląda jakby pochodziła "z innej epoki".W czołówce przeważają banki niewielkie, o krótkiej historii działania, agresywnie zabiegające o klientów. Gotowe są zaproponować bardzo atrakcyjne warunki, licząc na zwiększenie udziału w rynku i pozyskanie taniego pieniądza na rozwój akcji kredytowej. Klientom poszukującym bezpiecznego sposobu ulokowania nadwyżek pozostaje tylko cieszyć się z konkurencji i z tego, że "stara" lokata bankowa znowu może zacząć przynosić trochę więcej niż symboliczne zyski.
Zysk brutto z 10.000 zł ulokowanych na 12 miesięcy
(lokaty w PLN 12M dla klientów indywidualnych, o stałej stopie procentowej, jeśli w tabeli nie podano inaczej)
| Bank | Produkt | Oprocentowanie (p.a.) | Okres kapitalizacji | Zysk po 12 miesiącach (brutto) |
| Polbank EFG | Lokata 12M | 5,25% | rok | 525 zł |
| Polbank EFG | Rachunek oszczędzający | 5,00% | miesiąc | 511,62 zł |
| Toyota Bank | Lokata 12M | 5,05% | rok | 505 zł |
| Bank Millenium | Lokata Millenet (tylko przez Internet) | 5,00% | rok | 500 zł |
| DZ Bank | Lokata 12M | 4,80% | rok | 480 zł |
| Euro Bank | Lokata 12M | 4,80% | rok | 480 zł |
| AIG Bank Polska SA | Lokata Direct+ | 4,75% | rok | 475 zł |
| Getin Bank | Lokata 12M | 4,55% | rok | 455 zł |
| Dominet Bank | Dominanta Forte | 4,50% | rok | 450 zł |
| Dominet Bank | Taaaka Lokata (10M) |
5,15% | 10 miesięcy | 429,17 zł (po 10 m.) |
| mBank | Lokata 12M | 4,30% | rok | 430 zł |
| Lukas Bank | Lokata 12M (zakładana zdalnie) |
4,20% | rok | 420 zł |
| Lukas Bank | Lokata dynamiczna (zakładana zdalnie) |
4,10% | rok | 410 zł |
| MultiBank | Lokata 12M | 4,10% | rok | 410 zł |
| mBank | Rachunek eMax Plus | 4,00% | miesiąc | 407,42 zł |
| MultiBank | Rachunek MultiMax | 4,00% | miesiąc | 407,42 zł |
| ING Bank Śląski | Lokata 12M | 4,00% | rok | 400 zł |
| ING Bank Śląski | OKO | 3,80% | miesiąc | 386,69 zł |
| Raiffeisen Bank Polska SA | Lokata 12M | 3,80% | rok | 380 zł |
| Bank Pocztowy | Pocztowa Lokata Terminowa | 3,75% | rok | 375 zł |
| Investbank | Lokata mistrzowska (6M) | 3,70% | 6 miesięcy | 373,42 zł |
| BGŻ | Lokata klasyczna | 3,70% | rok | 370 zł |
| Fortis Bank | Lokata 12M | 3,55% | rok | 355 zł |
| Investbank | Lokata 12M (zmienna stopa proc.) | 3,5% | rok | 350 zł |
| Bank Millenium | MilleInwestycja (ubezpieczenie) |
3,44% | rok | 344 zł |
| Inteligo | Lokata 12M | 3,30% | 3 miesiące | 334,11 zł |
| Lukas Bank | Rachunek Oszczędzam | 3,30% | 3 miesiące | 334,11 zł |
| Nordea Bank | Lokata o stałym oprocentowaniu 6M | 3,30% | 6 miesięcy | 332,72 zł |
| Kredyt Bank | Konto oszczędnościowe | 3,25% | miesiąc | 329,89 zł |
| Bank Gospodarstwa Krajowego | Lokata Standard | 3,25% | rok | 325 zł |
| BZWBK | Lokata 12M | 3,25% | rok | 325 zł |
| BZWBK | Lokata Impet | 3,25% | rok | 325 zł |
| Bank Ochrony Środowiska | Lokata 12M | 3,20% | rok | 320 zł |
| Volkswagen Bank direct | Lokata Plus (360 dni) | 303,59 zł | ||
| Raiffeisen Bank Polska SA | Konto lokacyjne (+ premia procentowa za utrzymanie salda pow. 7000 zł przez 3 miesiące) | 3,00% | 3 miesiące | 303,39 zł |
| Bank Współpracy Europejskiej | Lokata Standardowa | 3,00% | rok | 300 zł |
| Deutsche Bank PBC | Lokata Tradycyjna | 3,00% | rok | 300 zł |
| PKO BP | Lokata 12M | 2,85% | rok | 285 zł |
| BGŻ | Konto oszczędnościowe Eskalacja (oproc. zmienne) | 2,75% | miesiąc | 278,49 zł |
| Kredyt Bank | Lokata Constans | 2,70% | rok | 270 zł |
| Citibank Handlowy | T-Lokata | 2,60% | rok | 260 zł |
| Pekao SA | Lokata 12M | 2,60% | rok | 260 zł |
| Citibank Handlowy | CitiOne | 2,50% | rok | 250 zł |
| Bank Millenium | Lokata Millenium | 2,40% | rok | 240 zł |
| BISE | Lokata Riwiera | 2,30% | rok | 230 zł |
| Bank BPH | Lok@ta | 1,50% | 10 dni | 151,10 zł |
Źródło: Opracowanie na podstawie: strony internetowe banków, Bankier.pl. Dane na dzień 28.08.2007.
Źródło:
