Każdy bank oferuje możliwość otwarcia konta wspólnego. Instytucje finansowe nie stawiają też wymagań dotyczących pokrewieństwa pary otwierającej wspólny rachunek. Jednak żeby otworzyć konto wspólne, w większości przypadków trzeba będzie pofatygować się do oddziału. Tylko dwa banki pozwalają przeprowadzić taką operacją online.
Posiadanie wspólnego konta ma wiele zalet. Przede wszystkim użytkownicy mają pełny wgląd w swoje finanse, co pozwala im lepiej zapanować nad domowym budżetem. Pozwala też lepiej planować wydatki, zarządzać oszczędnościami czy kredytami. Nie bez znaczenia jest także w takiej sytuacji budowanie zaufania w związku. Oczywiście takie rozwiązanie nie jest pozbawione wad. Chodzi o sytuacje, w których jeden z partnerów ma lekką rękę do wydawania pieniędzy lub zachodzi konieczność podjęcia odpowiedzialności za długi współposiadacza. Problemy mogą pojawić się także w przypadku konfliktów czy rozwodu. Nie wspominając o technicznych aspektach: gdy dojdzie do awarii w banku, partnerzy są odcięci od pieniędzy (z reguły na krótko), a gdy jedna osoba chce kupić prezent niespodziankę - musi się nakombinować, by ukryć wydatek ze wspólnego konta. Niemniej zakładając optymistycznie, że finanse obu partnerów są względnie poukładane, można przyjąć, że konto wspólne to wygodne rozwiązanie.
Konto wspólne online – w których bankach?
Jak się jednak okazuje, by założyć wspólny rachunek w większości przypadków konieczne będzie wizyta w oddziale banku. Z sondy, którą przeprowadziliśmy w bankach, wynika bowiem, że tylko dwie instytucje pozwalają założyć rachunek przez bankowość internetową. Taki proces jest możliwy w PKO Banku Polskim i mBanku. W pierwszym wyboru typu konta dokonujemy już na początkowym etapie składania wniosku - przy wnioskowaniu o konto należy zaznaczyć opcje „konto wspólne” i wybrać dwie karty debetowe. Koszt konta wspólnego jest taki sam jak indywidualnego – opłata pobierana jest od konta, a nie od liczby użytkowników.
W mBanku też można założyć konto wspólne przez internet, ale pod warunkiem, że już jedno konto wspólne posiadamy. Jest też druga ścieżka – jeśli klient banku posiada już rachunek w mBanku, może online dopisać do niego współposiadacza. Druga osoba nie musi mieć przy tym wcześniejszych relacji z bankiem. Podobny proces dostępny jest też w Banku Pekao (dopisanie drugiej osoby).
W pozostałych instytucjach konieczne będzie odwiedzenie placówki. Wbrew pozorom nie zawsze będzie to jednak mniej korzystne rozwiązanie. Do podpisania umowy online niezbędna będzie wizyta kuriera, więc proces aktywacji rachunku może potrwać kilka dni, z kolei w oddziale bankowym wspólny rachunek możemy otworzyć od ręki. Do podpisania umowy wystarczy, by każdy z współposiadaczy rachunku posiadał dokument tożsamości. Warto zaznaczyć, że osoby te nie muszą być ze sobą spokrewnione.
Jak działa konto wspólne?
Z technicznego punktu widzenia konto wspólne niewiele różni się od rachunku indywidualnego. Obowiązuje jedna opłata za prowadzenie ROR. Wyjątkiem może być dodatkowa opata za drugą kartę do rachunku. Jeśli bank stosuje opłatę warunkową za konto, np. wpływ określonej kwoty w zamian za zwolnienie z opłaty, to jest to taka sama kwota jak w przypadku konta dla jednej osoby. Współposiadacze rachunku mogą też korzystać z kanałów elektronicznych – bankowości internetowej i mobilnej (mają osobne loginy i hasła). Mają też do dyspozycji płatności mobilne (o ile bank je oferuje), m.in. Apple Pay, Google Pay czy Blika.
Jak wspomnieliśmy wyżej, posiadaczami wspólnego konta nie muszą być osoby spokrewnione. Oznacza to, że taki rachunek może założyć para, która nie ma sformalizowanego związku, przyjaciele czy chociażby ojciec z dorosłym dzieckiem, pod warunkiem że obie osoby mają pełną zdolność do czynności prawnych. Muszą też posiadać ten sam status dewizowy i ten sam kraj rezydencji podatkowej. Współwłaścicielem nie mogą być natomiast osoby małoletnie czy ubezwłasnowolnione.
Posiadacze konta wspólnego mogą nim dysponować bez żadnych ograniczeń. Oznacza to m.in., że każda z osób ma pełen dostęp do wszystkich pieniędzy zgromadzonych na rachunku. Jednocześnie wspólnie odpowiadają za wszystkie dyspozycje wydane do konta. Wyjątek stanowi sytuacja, w której otwieramy limit kredytowy w rachunku. Bank musi mieć zgodę obu współposiadaczy, by zrealizować taką dyspozycję, limitu kredytowego nie otworzy więc na własną rękę jeden ze współwłaścicieli rachunku. Zgoda obu stron jest ponadto wymagana, jeśli chcemy przekształcić konto wspólne w rachunek indywidualny. Jeśli takiej zgody nie ma, pozostaje wypowiedzenie umowy o ROR. Wówczas trzeba jednak uregulować wszystkie zaległości kredytowe (spłacić limit odnawialny).
Konto wspólne a komornik
Na wstępie założyliśmy, że finanse obu współposiadaczy są poukładane. Co jednak w sytuacji, gdy ze względu na długi może dojść do zajęcia komorniczego? Rachunek może zostać częściowo zajęty, nawet jeśli postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko jednemu ze współposiadaczy wspólnego rachunku bankowego. Jeśli umowa o prowadzenie rachunku nie określa tego inaczej, przyjmuje się, że współposiadacze dzielą się po połowie środkami na koncie. Wówczas komornik może zająć część należącą do dłużnika.
Śmierć współposiadacza rachunku
W przypadku śmierci jednego ze współposiadaczy rachunku banki prowadzą różną politykę. W zależności od instytucji rachunek może być nadal prowadzony jako konto wspólne, konieczne może być przekształcenie rachunku na indywidualny i zablokowanie połowy środków na rachunku technicznym lub rozwiązanie umowy i wypłacenie połowy udziałów. Blokada środków następuje, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania spadkowego. Jednak w sytuacji, gdy konto jest prowadzone przez małżonków, taka blokada nie jest zazwyczaj konieczna, bo pieniądze dziedziczy drugi za współmałżonków. Szczegóły na temat postępowania banku w przypadku śmierci jednego ze współposiadaczy znajdziemy w regulaminach każdej z instytucji.
