System kaucyjny może kosztować producentów 1,5 mld zł rocznie - wynika z raportu Deloitte pt. „System kaucyjny - rok po starcie", współfinansowanego przez Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego.
“Model oparty na wielu operatorach niewątpliwie zwiększa złożoność organizacyjną całego przedsięwzięcia. Konieczność utrzymywania przez poszczególnych operatorów odrębnej infrastruktury logistycznej i informatycznej oraz procesów administracyjnych prowadzi do powielania części zasobów, a tym samym zwiększa koszty funkcjonowania systemu. W rezultacie, przy założeniu docelowego poziomu zbiórki wynoszącego 90 proc., roczne wydatki ponoszone przez wprowadzających w związku z funkcjonowaniem systemu w Polsce mogą sięgnąć około 1,5 mld zł” - powiedziała, cytowana w komunikacie prasowym, Joanna Leoniewska-Gogola, liderka zespołu Circular Economy, Deloitte.
Jak dodała, takie wydatki mogą być dwukrotnie wyższe niż wynikałoby to z zastosowania poziomów stawek stosowanych w analogicznych systemach w krajach o zbliżonej do Polski, skali, takich jak Rumunia lub Słowacja.
Z raportu wynika, że w ciągu pierwszych 12 miesięcy funkcjonowania systemu kaucyjnego w Polsce konsumenci zwrócili 5 mld opakowań głównie poprzez niemal 23,5 tys. automatów i ponad 40 tys. punktów zbiórki manualnej.
"Skala systemu będzie nadal dynamicznie rosła. Według prognoz Deloitte od 2028 roku ma on osiągnąć docelową wielkość około 9,7 mld opakowań rocznie. Tak znaczący wolumen zbiórki wiąże się z wysokimi kosztami organizacyjnymi – łączna wartość nakładów na utrzymanie systemu w najbliższej dekadzie może wynieść dla producentów nawet 25,2 mld złotych" - napisano w komunikacie prasowym.
W ocenie ekspertów największym kosztem w systemie jest tzw. handling fee, czyli opłata za zbiórkę wypłacana punktom handlowym i innym punktom zbiórki. Deloitte szacuje, że skumulowany koszt utrzymania polskiego systemu w latach 2027-2036 może być o 9-10 miliardów złotych wyższy niż w przywoływanych krajach referencyjnych.
Autorzy raportu wskazują, że priorytetem działań naprawczych powinno być precyzyjne uregulowanie rozliczeń międzyoperatorskich (tzw. mechanizmu clearingu) opartych na zasadzie kosztu netto w podziale na frakcje materiałowe, a także szczegółowa standaryzacja procesów wymiany danych i informacji.
“Dopiero stabilizacja logistyki, eliminacja dublowania procesów i pełna weryfikacja efektywności kosztowej obecnych struktur na podstawie twardych danych sprawozdawczych stworzą bezpieczne warunki do realizacji celów GOZ, w tym zgodności z unijnym rozporządzeniem PPWR” - napisano w komunikacie prasowym.
Według prognoz Deloitte od 2028 r. system kaucyjny ma osiągnąć docelową wielkość około 9,7 mld opakowań rocznie, w tym około 5,5 mld butelek z tworzyw sztucznych i 4,2 mld puszek metalowych. Równolegle będzie zwiększał się poziom zwrotów, eksperci przewidują wzrost z około 70 proc. w 2026 r. do 85-90 proc. w 2027 r., natomiast od 2028 r. do około 90 proc.
System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 roku. Obejmuje butelki z tworzyw sztucznych do 3 litrów oraz puszki metalowe do 1 litra. (PAP Biznes)
odu/ hum/ gor/
