Zaproponowane przez rząd zmiany w OFE wcale nie mają rozwiązać problemów niewydolnego systemu emerytalnego. Jedynym powodem obecnych działań jest fatalna sytuacja budżetu państwa.
Wykresy i kwoty zdominowały raport dotyczący funduszy emerytalnych. W obszernym opracowaniu zabrakło tylko jednej liczby - 87 proc. realizacji deficytu po maju. To najlepiej tłumaczy, dlaczego po 6 latach rządzenia minister finansów dostrzegł wady OFE. A danych obrazujących kiepską kondycję finansów publicznych jest znacznie więcej.
Deficyt poza kontrolą
12 grudnia 2012 roku Sejm przyjął ustawę budżetową na rok 2013. W dokumencie tym zapisano m.in. wyższe dochody podatkowe i deficyt na poziomie 35,5 mld zł. Już wtedy wielu ekonomistów wątpiło w realność tych założeń, ale minister finansów był głuchy na argumenty. W połowie czerwca resort opublikował dane o realizacji budżetu po maju. Okazuje się, że po pięciu miesiącach roku deficyt wyniósł 30,9 mld zł, co stanowi 87 proc. założeń z ustawy. Największym problemem kasy państwa są niższe dochody podatkowe. Wyniosły one po maju 96,4 mld zł, czyli o 8,2 mld zł mniej niż rok wcześniej.
Przypomnijmy, że w całym roku 2012 wpływy podatkowe wyniosły 248,3 mld zł wobec założonych 264,8 mld zł. Już wtedy zabrakło więc 16,5 mld zł, a mimo to w budżecie na rok 2013 założono wpływy podatkowe wyższe od niezrealizowanego planu za rok ubiegły. Sygnały napływające z gospodarki nie napawają optymizmem i na koniec roku należy się spodziewać deficytu dużo wyższego od założeń. - Jeśli założymy 1,2% realnego wzrostu gospodarczego i 1,7% inflacji, to nominalny produkt krajowy brutto będzie w 2013 roku tylko o 3% wyższy niż rok wcześniej. Rząd założył, że będzie to 5%. Skoro podatki pochłaniają ok. 40% PKB, to w kasie państwa zabraknie 10-15 mld złotych więcej niż zapisano w budżecie. Faktyczny deficyt wyniósłby ok. 50 mld złotych - komentuje Krzysztof Kolany, główny analityk Bankier.pl.
Co z tym ZUS-em?
Jednym z problemów budżetu jest niebilansujący się system emerytalny, co skutkuje dotacjami do KRUS i ZUS-u. W okresie styczeń-maj budżet zasilił konta tych instytucji kwotą 21,3 mld zł. Co ciekawe, w analogicznym okresie roku ubiegłego dotacja wyniosła 26,6 mld zł (20 proc. więcej). Mniejsze wpłaty z kasy państwa do KRUS i ZUS-u mogłyby cieszyć, gdyby nie fakt, że zostały one zastąpione... pożyczkami dla tych instytucji. Przez pierwsze pięć miesięcy roku do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zamiast dotacji wpłynęło 6,8 mld zł mld zł pożyczki. Powód? Dotację wlicza się do deficytu, pożyczki - nie.
BGK na pomoc
Jedną z ciekawszych danych budżetowych po maju jest wysokość dochodów niepodatkowych. Jako nieliczne wzrosły one o 2,6 mld zł do poziomu 10,8 mld zł w porównaniu do roku ubiegłego. Oprócz wyższych wpływów ceł i mandatów budżet kwotą 1 mld zł zasilił Bank Gospodarstwa Krajowego. W maju kontrolowany przez państwo bank wpłacił do budżetu pieniądze, mimo że na początku roku sprzedawał pakiety akcji spółek skarbu państwa. Pozyskane w ten sposób środki miały podnieść fundusze własne banku w celu realizacji rządowego programu Inwestycje Polskie. Przekazanie pieniędzy do budżetu przedstawiciele BGK tłumaczą wysokim współczynnikiem wypłacalności.
OFE - Ostatni Fundusz Ewentualny
Ministerstwu Finansów powoli kończy się arsenał działań i zasobów. VAT i składka rentowa już zostały podniesione. Rząd zlikwidował ulgę na internet, ograniczono przywileje stosowania 50-procentowych kosztów uzyskania przychodów dla twórców. Uniemożliwiono zakładanie lokat z dzienną kapitalizacją odsetek, których zyski nie podlegają 19-procentowemu podatkowi Belki oraz ograniczono (trzeba dodać, że słusznie) dostęp do becikowego. Kasę państwa zasiliły także podatek od wydobycia miedzi i srebra oraz dodatkowe fotoradary. Część zadłużenia ukryto w Krajowym Funduszu Drogowym, a pełnymi garściami czerpie się Funduszu Rezerwy Demograficznej.
Ostatnią rezerwą były Otwarte Fundusze Emerytalne i rząd właśnie po nie sięga. Poprawi to na jakiś czas samopoczucie ministra finansów, ale nie przyszłych emerytów, a to przecież ich pieniądze.
Grzegorz Marynowicz
Bankier.pl
