Sejm uchwalił w piątek rządową nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech. Celem nowych przepisów jest podniesienie jakości opieki wczesnodziecięcej, m.in. poprzez doprecyzowanie wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów czy stworzenie punktów opieki dziennej.
Za uchwaleniem nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech głosowało 430 posłów, przeciw jeden, a 13 wstrzymało się do głosu.
Nowela wprowadza nową formę opieki instytucjonalnej nad małymi dziećmi - punkty opieki dziennej. Oznacza to, że dzienny opiekun nie będzie już jednoosobową instytucją opieki (z wyjątkiem osoby działającej na własny rachunek i w swoim własnym imieniu). Nowa forma opieki ma być niezależna od osoby oraz definiowana jako miejsce, w którym opiekę świadczą dzienni opiekunowie.
W punkcie opieki dziennej opiekę nad nie więcej niż grupą 16 dzieci sprawować będzie przynajmniej dwóch opiekunów (jeden opiekun będzie może sprawować opiekę nad ośmiorgiem dzieci).
Przepisy uwzględniają również wymogi lokalowe dla punktów opieki dziennej - uproszczone w porównaniu do żłobków. Ponadto, zmiany umożliwią czasowe zastępstwa opiekunów lub zmianę opiekuna bez nadmiernych formalności.
Dzienni opiekunowie wciąż będą mogli pracować także poza punktem opieki dziennej, prowadząc działalność na własny rachunek. Będą mogli sprawować opiekę nad maksymalnie pięciorgiem dzieci samodzielnie oraz ośmiorgiem, jeśli opiekunowi pomaga druga osoba z wymaganymi kwalifikacjami.
Zmianie mają ulec również kwalifikacje osoby ubiegającej się o stanowisko opiekuna w żłobku i klubie dziecięcym. Dla kandydatów z wyższym wykształceniem kierunkowym przewidziane są 80-godzinne praktyki zawodowe oraz 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki. Dla pozostałych – kompleksowe 310-godzinne szkolenie wstępne. Wszyscy opiekunowie będą zobowiązani do systematycznej aktualizacji wiedzy i umiejętności, a koszty szkoleń pokryje podmiot prowadzący placówkę.
Opiekunowie mają zyskać prawo 16 godzin lub dwóch dni płatnego czasu na szkolenia rocznie. Oprócz tego - ulgę na publiczny transport zbiorowy i legitymację służbową. Ponadto, opiekunowie zostaną objęci ochroną prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych.
Nowe przepisy wprowadzą też m.in. obowiązkowe standardy żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych. Wprowadzony zostanie także całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej. Zdjęcia dzieci nie będą mogły być udostępniane publicznie, nawet, jeśli rodzic wyrazi na to zgodę.
Nowela przewiduje również ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekuna Małego Dziecka.
Większość przepisów wejdzie w życie 1 stycznia 2028 r., a część rozwiązań dotyczących m.in. statusu i uprawnień opiekunów – 1 stycznia 2027 r., natomiast standardy żywienia – od 1 września 2027 r.
Według danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, na koniec 2024 r. w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 zatrudnionych było ok. 33 tys. opiekunów. Blisko połowa z nich pracowała w placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. (PAP)
kblu/ agz/
