Mądra cyfryzacja, nowe kompetencje i lepsza organizacja – to trzy filary programu „Deregulacja 2.0”, który ma zlikwidować papierową dokumentację w sądach. Założenia reformy wymiaru sprawiedliwości przedstawili szef MS Waldemar Żurek oraz minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu Maciej Berek.
W czwartek w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Waldemar Żurek wraz Berkiem i wiceszefem resortu sprawiedliwości Arkadiuszem Myrchą przedstawili założenia programu „Deregulacja 2.0 - nowa jakość w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości”. Berek sprecyzował, że chodzi o to, by wymiar sprawiedliwości działał najbardziej sprawnie, jak to możliwe. - I tu jest bardzo wiele warunków, które muszą być spełnione - podkreślił minister. Wśród tych warunków, wymienił m.in. trudne uwarunkowania ustrojowe.
Zaś Żurek podkreślił, że rząd chce, by - poprzez ten program - prawo do sądu było „zapewnione bardziej niż jest do tej pory” - m.in. poprzez ograniczenie papierowej biurokrację w sądach czy jak najszybsze rozwijanie usług cyfrowych.
Minister sprawiedliwości podkreślił, że zmiany w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości mają być „oparte na trzech filarach”.
Pierwszym filarem jest „mądra cyfryzacja”, czyli nowoczesne usługi sądowe dostępne bez wychodzenia z domu”, która skrócić czas i koszty prowadzenia procesu dla obywatela. Drugim - jak kontynuował szef MS - mają być - „nowe kompetencje”, czyli odciążenie sędziów od rutynowych czynności i przekazanie części ich zadań innym zawodom oraz instytucjom prawnym. Zaś trzeci filar to lepsza organizacja pracy poprzez uproszczenie i unowocześnienie procedur - tak, by odpowiadały one na potrzeby obywateli i - głównie - przedsiębiorców.
W ramach tych trzech ogólnych kierunków - jak wskazano na konferencji - przewidziano m.in. że Krajowy Rejestr Sądowy i księgi wieczyste będą działały w aplikacji mObywatel, co oznacza dostęp do danych dotyczących nieruchomości oraz firm bezpośrednio z poziomu aplikacji. Ponadto zapowiedziano dalszą cyfryzację postępowań karnych oraz spraw gospodarczych.
- Cyfryzacja, która tak dobrze przyjmuje się w szeroko pojętym postępowaniu cywilnym, zasługuje na rozszerzenie właśnie na postępowania karne, zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i na etapie postępowania sądowego - tłumaczył Myrcha.
Zaś cyfryzacja spraw gospodarczych - jak przekazał Berek - będzie miała charakter całkowity i systemowy. Oznacza to, że akta będą prowadzone w postaci cyfrowej, a komunikacja między stronami i sądem będzie się wywołała wyłącznie elektronicznie.
Przedstawiciele MS wśród celów deregulacyjnych wymienili także większe uprawnienia dla notariuszy, wsparcie dla mediacji poprzez bezpłatny, centralny Krajowy Rejestr Mediatorów online oraz podwyższenie wynagrodzeń mediatorów. Jak przypomniano rozszerzeniu już ulegają kompetencje referendarzy – przejmują oni część powtarzalnych czynności, m.in. w sprawach spadkowych oraz w postępowaniach dotyczących upadłości konsumenckiej.
Zapowiedziano również uruchomienie nowego rodzajem papieru wartościowego - stanowiącego alternatywę dla papierowych zabezpieczeń wierzytelności - tzw. e-Weksla, reformę systemu biegłych sądowych oraz podniesienie progów wartości przedmiotu sporu (WPS).
- Czy to jest przedsiębiorca, czy to jest obywatel, tego samego oczekuje od państwa - żeby jego sprawa była rozpoznana szybko, skutecznie, jednoznacznie i w sposób możliwie dla niego przyjazny. Prostsze procedury, eliminacja zbędnych przepisów i przede wszystkim cyfryzacja wszędzie tam, gdzie jest to możliwe - mówił minister Berek.
Program „Deregulacja 2.0” to kolejny etap prac rządowych prac nad uproszczaniem przepisów i procedur - zmiany dotyczą przede wszystkim wymiaru sprawiedliwości, w tym postępowań sądowych czy prawa podatkowego. Kluczowym elementem prac nad tym pakietem jest wykorzystanie narzędzi cyfrowych. (PAP)
pab/ mja/ ugw/
