W poniedziałek w południe na inauguracyjnym posiedzeniu zbiera się Sejm X kadencji, podczas którego nowi posłowie złożą ślubowanie, wybrany zostanie marszałek Izby i wicemarszałkowie. W posiedzeniu weźmie udział prezydent Andrzej Duda, który wygłosi wystąpienie; premier Mateusz Morawiecki złoży dymisję rządu.
Co się wydarzy pierwszego dnia?
Pierwsze posiedzenie Sejmu X kadencji otworzy marszałek senior powołany przez prezydenta spośród najstarszych wiekiem posłów. Decyzją prezydenta marszałkiem seniorem został Marek Sawicki (PSL). Jak uzasadnił Andrzej Duda, Sawicki ma najdłuższy staż parlamentarny i dał się poznać jako człowiek dialogu.
Jak podkreśla CIS, pierwszy dzień X kadencji Sejmu będzie mieć uroczysty charakter. Do Sejmu oprócz prezydenta Andrzeja Dudy, przybędą przedstawiciele najwyższych rangą władz państwowych, członkowie korpusu dyplomatycznego, byli prezydenci, marszałkowie Sejmu i premierzy, dowódcy Wojska Polskiego, przedstawiciele kościołów i związków wyznaniowych.
Przeczytaj także
Według komunikatu, przed rozpoczęciem obrad prezydent oraz marszałek senior złożą kwiaty przed tablicami upamiętniającymi św. Jana Pawła II, posłów II Rzeczypospolitej poległych podczas II wojny światowej oraz prezydenta Lecha Kaczyńskiego, marszałka Sejmu Macieja Płażyńskiego i parlamentarzystów, którzy zginęli w katastrofie smoleńskiej.
❗️Marszałek Senior @SawickiMarek otworzył 1⃣. posiedzenie Sejmu X kadencji.
— Sejm RP🇵🇱 (@KancelariaSejmu) November 13, 2023
📄Harmonogram pierwszego dnia obrad przewiduje:
🔸 orędzie Prezydenta Rzeczypospolitej,
🔸okolicznościowe przemówienie Marszałka Seniora,
🔸ślubowanie poselskie,
🔸złożenie dymisji przez Prezesa Rady… pic.twitter.com/TCTpF23MPB
Po otwarciu posiedzenia rozlegną się dźwięki hymnu państwowego granego przez Orkiestrę Reprezentacyjną Wojska Polskiego, następnie prezydent będzie miał wystąpienie. Po wystąpieniu głowy państwa głos zabierze marszałek senior.
Następnie posłowie złożą ślubowanie. Rotę ślubowania odczyta marszałek senior; każdy z posłów, po wyczytaniu jego nazwiska wstanie ze swojego miejsca w ławach poselskich i wypowie słowo "ślubuję"; może też dodać zdanie: "Tak mi dopomóż Bóg".
Kwestia marszałków i wicemarszałków
Pierwszą decyzją posłów X kadencji będzie wybór marszałka Sejmu. Kandydata na marszałka Sejmu może zgłosić co najmniej 15 posłów. Poseł może poprzeć tylko jedną kandydaturę. Bezpośrednio po wyborze marszałek Sejmu obejmie przewodnictwo obrad.
Kolejnym punktem porządku dziennego pierwszego dnia 1. posiedzenia Sejmu będzie ustalenie liczby wicemarszałków izby oraz ich wybór. Projekt uchwały w tej sprawie może wnieść co najmniej 15 posłów. Zwyczajowo w Prezydium Sejmu reprezentowane są wszystkie kluby poselskie. Marszałek Sejmu zarządza wybory wicemarszałków.
Kandydatem na marszałka Sejmu jest lider Polski 2050 Szymon Hołownia, który ma sprawować tę funkcję od 13 listopada 2023 r. do 13 listopada 2025 r., a od 14 listopada 2025 r. do końca kadencji Włodzimierz Czarzasty.
Obecny wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski (PSL), współprzewodniczący Konfederacji Krzysztof Bosak oraz współprzewodniczący Nowej Lewicy Włodzimierz Czarzasty - będą kandydatami na wicemarszałków Sejmu X kadencji.
Poza Elżbietą Witek nie będziemy nikogo zgłaszać na funkcję wicemarszałka Sejmu - zapowiedział w poniedziałek prezes PiS Jarosław Kaczyński.
Tusk: Tych, którzy łamali zasady, reguły i naruszali Konstytucję, czeka kara, nie nowe stanowiska
Tych, którzy łamali zasady, reguły i naruszali Konstytucję, czeka kara, nie nowe stanowiska. To fundament nowego porządku - napisał na platformie X przewodniczący PO Donald Tusk.
Tych, którzy łamali zasady, reguły i naruszali Konstytucję, czeka kara, nie nowe stanowiska. To fundament nowego porządku - napisał na platformie X przewodniczący PO Donald Tusk. Odniósł się tym wpisem do słów jego politycznych kolegów z ugrupowań, które w piątek parafowały umowę koalicyjną (Koalicja Obywatelska, Polska 2050, PSL, Nowa Lewica), komentujących w niedzielę kandydaturę Elżbiety Witek do prezydium Sejmu.
Nie wyobrażam sobie, żeby w prezydium Sejmu były osoby, które łamały konstytucję - mówił w niedzielę w Polsat News sekretarz generalny PO Marcin Kierwiński. "Ja osobiście nie zagłosuję za panią Elżbietą Witek, dlatego, że jest osobą skompromitowaną, jest osobą, która w sposób karygodny niszczyła parlamentaryzm w Polsce, niszczyła debatę w parlamencie" - dodał.
W jego ocenie, "nie ma miejsca w prezydium polskiego Sejmu dla osób, które łamały prawo". Pytany o to, czy w tej sprawie będzie zarządzona dyscyplina klubowa odparł, że członkowie klubu będą na ten temat rozmawiać.
Z kolei Piotr Zgorzelski (PSL) zaznaczył, że decyzja w sprawie kandydatury Witek zostanie podjęta w poniedziałek na posiedzeniu klubu. "Nie wiem, jaka może być decyzja; uważam, że przedstawiciel PiS w prezydium Sejmu powinien mieć swoje miejsce" - zaznaczył.
Natomiast Katarzyna Kotula (Lewica) zapowiedziała, że "ja nie podniosę ręki - także jako wiceszefowa Komisji Regulaminowej, Immunitetowej i Spraw Poselskich - ponieważ znam bardzo dobrze regulamin Sejmu i notorycznie pani marszałek (Witek) ten regulamin łamała, łamała konstytucję, łamała demokrację" - mówiła. Ona także twierdzi, iż nie wyobraża sobie, by parlamentarzyści zagłosowali za jej obecnością w prezydium Sejmu.
Radosław Fogiel (PiS) mówił, że jest dobrym zwyczajem parlamentarnym, że każdy klub sam decyduje o swoim przedstawicielu w prezydium.
Donald Tusk na Radzie Krajowej PO zapowiedział: będę rekomendował, żeby wicemarszałkami Sejmu zostały Monika Wielichowska i Dorota Niedziela; Małgorzatę Kidawę-Błońską rekomenduję na marszałka Senatu, Rafała Grupińskiego na wicemarszałka.
Rafał Bochenek, rzecznik PiS, poinformował, że kandydatem Prawa i Sprawiedliwości na marszałka Senatu będzie Marek Pęk.
Sejm wybiera również 20 sekretarzy Sejmu, spośród najmłodszych posłów. Kandydatów zgłasza Prezydium Sejmu.
Dymisja "starego" rządu
Konstytucja oraz Regulamin Sejmu stanowią także, że na pierwszym posiedzeniu nowo wybranej izby Prezes Rady Ministrów - obecnie jest nim Mateusz Morawiecki - składa dymisję swojego rządu.
Sawicki: Premier Mateusz Morawiecki złoży dymisję na moje ręce
Premier Mateusz Morawiecki zdecydował, że dymisję będzie składał na moje ręce, a nie na ręce nowo wybranego marszałka Sejmu - powiedział marszałek senior Marek Sawicki pytany w poniedziałek w Radiu Zet czy w trakcie pierwszego posiedzenia Sejmu X Kadencji będzie dymisja premiera Mateusza Morawieckiego.
Marszałek senior Sejmu Marek Sawicki (PSL) pytany w poniedziałek w Radiu Zet czy po zaprzysiężeniu posłów, w trakcie pierwszego posiedzenia Sejmu X Kadencji będzie dymisja premiera Mateusza Morawieckiego, odpowiedział, że tak.
"Pan premier Mateusz Morawiecki zdecydował, że dymisję będzie składał na moje ręce, a nie na ręce nowo wybranego marszałka" - powiedział Marek Sawicki.
Dodał, że "tutaj nie ma zapisu regulaminowego". "Jest tylko zapis, że premier składa dymisję rządu w trakcie pierwszego posiedzenia Sejmu, a czy zrobi to pierwszego dnia, drugiego czy trzeciego - jeśli Sejm się przedłuża - nie ma to żadnego znaczenia i nie jest powiedziane na czyje ręce" - zaznaczył Marek Sawicki.
Dodał także, że premier wyjdzie na trybunę sejmową i powie kilka słów do Sejmu oraz do społeczeństwa.
14 dni na powołanie premiera
Kolejnego premiera desygnuje prezydent i powołuje go wraz z pozostałymi członkami rządu w ciągu 14 dni od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu. W ciągu 14 dni od powołania premier przedstawia Sejmowi program działania rządu wraz z wnioskiem o udzielenie wotum zaufania. Wotum zaufania Sejm uchwala bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Prezydent zapowiedział w niedawnym orędziu, że po analizie i przeprowadzonych konsultacjach postanowił powierzyć misję sformowania rządu premierowi Mateuszowi Morawieckiemu.
Od 16:00 Senat
Również na poniedziałek na godz. 16. prezydent zwołał inauguracyjne posiedzenie Senatu XI kadencji. Andrzej Duda, a także nowy wybrany marszałek Sejmu będą gośćmi tego posiedzenia. Planowane jest wystąpienie prezydenta.
Przed rozpoczęciem obrad Senatu prezydent złoży wiązanki przed tablicą upamiętniającą senatorów II Rzeczypospolitej pomordowanych, poległych, zaginionych, zmarłych w latach II wojny światowej i powojennym okresie represji.
W przeprowadzonych 15 października wyborach do Sejmu PiS uzyskało 35,38 proc. głosów, KO - 30,70 proc., Trzecia Droga - 14,40 proc., Nowa Lewica - 8,61 proc., Konfederacja - 7,16 proc.
PiS w wyborach do Sejmu zdobyło 194 mandaty, KO - 157; Trzecia Droga - 65; Nowa Lewica - 26; Konfederacja - 18. Ponad 100 z nich w poselskich ławach zasiądzie po raz pierwszy.
W wyborach do Senatu kandydaci PiS zdobyli 34 mandaty; KO - 41; Trzeciej Drogi (PSL i Polska 2050) - 11, a Nowej Lewicy - 9 mandatów. W Senacie znajdzie się także pięciu senatorów, którzy startowali z własnych komitetów. (PAP)
autor: Karol Kostrzewa, Aleksandra Kiełczykowska
kos/ ak/ par/
