Starożytna Palmyra w ubiegłym roku została wyzwolona z rąk dżihadystów. Niestety, tzw. Państwo Islamskie ponownie przejęło zarówno współczesne miasto o tej samej nazwie, jak i znajdujące się w pobliżu antyczne ruiny. Z pomocą dynamitu niszczy to, co przetrwało setki lat.
Bojownicy tzw. Państwa Islamskiego lubują się nie tylko w zabijaniu, ale i destrukcji. Zniszczyli już setki artefaktów pozostających dziedzictwem nie tylko mieszkańców Iraku i Syrii, ale także dziedzictwem całej ludzkości. Na nowo opublikowanych zdjęciach satelitarnych widać efekty niszczycielskich działań islamistów. Uszkodzili oni fasadę rzymskiego amfiteatru z II w. n.e. oraz Tetrapylon.
"Lokalne źródła poinformowały nas, że Daesz zniszczyło Tetrapylon, budowlę składającą się z 16 kolumn, a na zdjęciach satelitarnych, jakie otrzymaliśmy w czwartek od naszych kolegów z uniwersytetu w Bostonie, widać uszkodzoną fasadę rzymskiego amfiteatru - powiedział dyrektor generalny Syryjskich Starożytności i Zabytków Mamun Abdulkarim.
.@ASOResearch @DigitalGlobe imagery shows #Daesh destroyed the Tetrapylon in #Palmyra. Prisoners also executed. https://t.co/8pqUBKWyxY pic.twitter.com/e9eUjsgfO9
— AE Cuneo (@AECuneo) 19 stycznia 2017
Tetrapylon, czyli poczwórna brama wznoszona na skrzyżowaniu, został zrekonstruowany w latach 60. ubiegłego wieku. Do wysadzenia obu obiektów miało dojść między 26 grudnia 2016 r. a 10 stycznia br.
Niewykluczone, że zniszczenie amfiteatru miało być przesłaniem dla Rosjan. Za pierwszej okupacji ISIS dokonywało w tym miejscu wielu makabrycznych egzekucji. Wystarczy wspomnieć jedną, w trakcie której kilkunastu nastoletnich chłopców zabiło strzałem w tył głowy syryjskich żołnierzy. Po odbiciu miasta z rąk dżihadystów Rosjanie triumfowali. W amfiteatrze urządzili koncert symfoniczny orkiestry petersburskiego Teatru Maryjskiego, który był transmitowany na żywo w rosyjskiej telewizji. Ponad pół roku później ISIS w tym samym miejscu dokonało egzekucji, a następnie wysadziło część zabytku w powietrze.
Przeczytaj także
Państwo Islamskie kontratakuje
Dżihadyści ponownie przejęli Palmyrę w grudniu 2016 r. Wszystko wskazuje na to, że syryjski przywódca Baszar Al-Asad i wspierający go Rosjanie skupili całe swoje siły na odbiciu Aleppo z rąk rebeliantów. Sukces odniesiony kosztem wielu ofiar wśród cywili był ważny ze względów wizerunkowych. Rosjanie mogli odtrąbić zwycięstwo i pokazać, że to oni teraz przejmują dominującą rolę na Bliskim Wschodzie, a Asad podchodzi silniejszy do negocjacji pokojowych, które rozpoczynają się właśnie w stolicy Kazachstanu – Astanie.
Choć ISIS przegrywa na wielu frontach – w Iraku, Syrii czy Libii – to bojownicy mieli stosunkowo łatwe zadanie. Na publikowanych przez nich filmach widać syryjskich żołnierzy, którzy uciekają w popłochu, zostawiając za sobą wojskowy sprzęt. Siły, które miały bronić rejonów Palmyry, zostały wyraźnie osłabione i nie były w stanie przeciwstawić się ofensywie ISIS.
Dzihadyści nie omieszkali pochwalić się zdobytymi łupami – czołgami, samochodami opancerzonymi czy wyrzutniami rakiet.
Przypomnijmy, że podczas poprzedniej okupacji Palmyry w 2015 r. bojownicy z tzw. Państwa Islamskiego zniszczyli wiele niepowtarzalnych zabytków m.in. świątynię Baalszamina, charakterystyczny łuk triumfalny i kilka wież grobowych z lat 44-103 n.e. Dżihadyści zamordowali również słynnego syryjskiego archeologa, Chaleda el-Asaada, opiekującego się starożytnościami od ponad 50 lat. Bojownicy IS chcieli od niego wydobyć informację o cennych bogactwach muzealnych, które zostały przed nimi ukryte. Poprzednie zniszczenia były dotkliwe, jednak skala sięgała ok. 20 proc. wszystkich obiektów. Nie wiadomo, ile zabytków przetrwa kolejną okupację.
Read: "Isis destroys more of Palmyra including Roman amphitheatre, say Syrian authorities"
— Classics Collective (@ClassColl) 22 stycznia 2017: https://t.co/pahW7bkVZU
Miasto Palmyra jest istotne nie tylko z powodu cennych zabytków, ale i ze swojego strategicznego położenia. To punkt, który łączy wschodnią i zachodnią część Syrii.
Marcin Hołubowicz / PAP
