O nazwisku należy decydować przed zwarciem związku małżeńskiego. Każdy z małżonków decyduje w formie oświadczenia złożonego przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, jakie nazwisko będzie nosił po zawarciu związku małżeńskiego. Małżonkowie mogą złożyć oświadczenie w tym przedmiocie:
· Bezpośrednio przed zwarciem małżeństwa lub
· Przed sporządzeniem przez kierownika urzędu stanu cywilnego zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
Małżonkowie mogą nosić wspólne nazwisko, które było dotychczasowym nazwiskiem jednego z nich. Mogą zachować nazwisko, które było dotychczasowym nazwiskiem każdego z nich. W końcu mogą przyjąć nazwiska podwójne – zachowując własne i dodając do niego nazwisko małżonka. Polskie prawo dopuszcza także przyjęcie przez małżonka nazwiska żony, acz tego rodzaju sytuacje należą do niezwykle rzadkich. Gdyby małżonkowie nie złożyli oświadczenia w sprawie nazwiska, wówczas każdy z nich zachowuje dotychczasowe nazwisko. W momencie zawierania związku małżeńskiego małżonkowie winni też podjąć decyzję w sprawie nazwiska (nazwisk), jakie będą nosiły ich dzieci. Najczęściej wybieranym rozwiązaniem jest pozostawianie dzieciom nazwiska po ojcu albo połączenie nazwisk obojgu rodziców. Co prawda nadal najpowszechniejszym rozwiązaniem jest przyjmowanie przez panie nazwiska męża, jednakże łączenie nazwisk małżonków zdobywa coraz więcej zwolenników. Co ciekawe, łączenie nazwiska odbywa się zarówno po stronie małżonki, jak po stronie małżonka, który dodaje do własnego nazwisko małżonki, czemu prawo nie stoi na przeszkodzie.
Zmiana nazwiska po rozwodzie. W przypadku orzeczenia rozwodu możliwa jest zmiana nazwiska. Jeśli małżonkowie w chwili zawierania związku małżeńskiego pozostali przy swoich nazwiskach, problem ze zmianą nazwiska nie istnieje. Gdy małżonkowie przyjęli nazwiska dwuczłonowe lub jedno z nich przyjęło nazwisko małżonka, mogą powrócić do swoich nazwisk, jakie nosili przed zawarciem związku. Należy przy tym mieć na uwadze konieczność zachowania terminu, po którego przekroczeniu zmiana nazwiska nie będzie możliwa. Aby dokonać zmiany nazwiska, należy w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się wyroku rozwodowego złożyć oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, iż chce się powrócić do nazwiska noszonego przez zawarciem związku małżeńskiego. Niedochowanie terminu trzymiesięcznego nie oznacza całkowitego braku możliwości zmiany nazwiska. Tak możliwość istnieje na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz.U. z 2005 r., Nr 233, poz. 1992 ze zmianami).
Jak zmienić nazwisko. Zmiana nazwiska może mieć miejsce ze względu na umotywowany ważnymi względami wniosek osoby ubiegającej się o jego zmianę. Ważnymi względami wg przepisów przywołanej ustawy są:
· Noszenie nazwiska ośmieszającego lub nielicującego z godnością człowieka,
· Noszenie nazwiska o brzmieniu niepolskim lub mającego postać imienia.
Wniosek należy złożyć do kierownika urzędu stanu cywilnego właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego wnioskodawcy, a jego braku właściwym będzie urząd stanu cywilnego ostatniego pobytu stałego wnioskodawcy. Z wnioskiem może wystąpić tylko osoba pełnoletnia, posiadająca obywatelstwo polskie lub nie posiadająca żadnej przynależności państwowej a zamieszkała w Polsce na stałe. Wnioskodawca zamieszkujący za granicą składa wniosek do kierownika urzędu stanu cywilnego ostatniego miejsca pobytu stałego w Polsce. W przypadku braku takiego miejsca, wnioski rozpatruje kierownik urzędu stanu cywilnego miasta stołecznego Warszawy – wniosek należy złożyć za pośrednictwem właściwej placówki konsularnej RP. Wniosek o zmianę nazwiska będzie uwzględniony, gdy spełnione zostaną warunki wyżej przytoczone, tj. wnioskodawca nosi nazwisko:
· Ośmieszające albo nielicujące z godnością człowieka,
· O brzmieniu niepolskim,
· Posiadające formę imienia
i pragnie zmienić swoje nazwisko, którego używa lub powraca do nazwiska, które zostało zmienione. Niemożliwa jest zmiana nazwiska, gdy:
· Wnioskodawca chce zmienić swoje nazwisko na historyczne, wsławione na polu kultury i nauki itp.,
· Wnioskodawca wystąpi o zmianę na imię i nazwisko o brzmieniu niepolskim.
Wykaz wymaganych dokumentów dostępny jest w każdym urzędzie stanu cywilnego. Opłaty:
· Za wydana decyzję w sprawie zmiany imienia lub nazwiska – 37 zł
· Za wydaną decyzję w sprawie ustalenia pisowni imienia lub nazwiska – 22 zł,
· Nie pobiera się opłaty w sprawach zmiany nazwiska i imienia (imion) oraz ustalenia pisowni imienia i nazwiska os osób, którym bezprawnie zmieniono nazwisko i imię, a także zstępnych i małżonków tych osób.
Nazwisko w połączeniu z imieniem jest naszym identyfikatorem. Często nazwisko jest jak marka, acz przecież nie od razu marką się stało. Takie nazwiska, jak Gilette, Cardin, Ford czy polskie Wedel, Blikle są nazwiskami – markami, jednoznacznie identyfikowanymi z określonymi ludźmi i wykreowanych przez nich biznesem. Nazwisko identyfikuje, należy o nie dbać, rozwijać.
Sławomir Dąblewski
esde@wp.pl
Źródło:
