Choć Polacy coraz rzadziej zgłaszają utratę dokumentów tożsamości, przestępcy finansowi nie próżnują. Najnowsze dane Związku Banków Polskich pokazują niepokojący trend: przy spadku liczby nowych zastrzeżeń, skala udaremnionych prób wyłudzeń kredytów utrzymuje się na jednym z najwyższych poziomów w historii. W samym 2025 roku banki zablokowały kradzież ponad 350 milionów złotych.
Związek Banków Polskich opublikował 64. edycję raportu infoDOK, podsumowującą statystyki Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE za IV kwartał oraz cały 2025 rok. Dane płynące z sektora bankowego rysują obraz profesjonalizacji działań przestępczych. Mimo że baza zastrzeżonych dokumentów stale rośnie i na koniec grudnia liczyła już ponad 2,74 mln sztuk, to dynamika dopisywania nowych rekordów wyraźnie wyhamowała.
Mniej zgłoszeń, więcej ataków
W całym 2025 roku do bazy trafiło 117,8 tys. dokumentów, co oznacza spadek o 28% w porównaniu do roku 2024. Paradoksalnie, mniejsza czujność obywateli w zakresie zabezpieczania swojej tożsamości zbiegła się z niezwykle wysoką aktywnością oszustów. W minionym roku banki udaremniły 15 151 prób wyłudzeń kredytów – to jeden z najwyższych rocznych wyników odnotowanych od początku prowadzenia statystyk w 2008 roku.
ReklamaZobacz także
Statystyki za sam IV kwartał 2025 roku potwierdzają ten trend. W ostatnich trzech miesiącach roku odnotowano 32,3 tys. nowych zastrzeżeń (wzrost o 7,8% w ujęciu kwartalnym), co statystycznie oznacza 322 dokumenty trafiające do bazy każdego dnia. W tym samym czasie przestępcy próbowali wyłudzić finansowanie 3 831 razy na łączną kwotę blisko 91 mln zł.
Milionowe kwoty w zasięgu ręki oszustów
Skala finansowa udaremnionych przestępstw budzi respekt. Średnia kwota próby wyłudzenia w IV kwartale wyniosła 15,5 tys. zł, natomiast patrząc na cały rok 2025, wartość ta wzrosła do 16,3 tys. zł. Przestępcy nie ograniczają się jednak do drobnych pożyczek. Największa zablokowana pojedyncza próba wyłudzenia w ostatnim kwartale opiewała na 2 mln zł, a w skali całego roku rekordzista próbował przejąć aż 2,5 mln zł.
Historyczne dane systemu pokazują jeszcze większą determinację złodziei tożsamości. Od 2008 roku udaremniono łącznie 145,3 tys. prób wyłudzeń na gigantyczną kwotę 6,5 mld zł. Co istotne, aż 768 przypadków dotyczyło kwot przekraczających milion złotych, a absolutny rekord systemu to próba kradzieży 25 mln zł.
Geografia przestępczości i metody działania
Analiza regionalna wskazuje, że aktywność oszustów koncentruje się w najbardziej uprzemysłowionych i zaludnionych częściach kraju. Najwięcej prób wyłudzeń, zarówno pod względem liczby zdarzeń, jak i ich wartości, odnotowano w województwach mazowieckim, śląskim oraz dolnośląskim.
Utrata dowodu osobistego, paszportu czy prawa jazdy to dla przestępcy otwarta brama do szeregu nadużyć. Oprócz wspomnianych kredytów i pożyczek, skradzione dane służą do zakładania fikcyjnych firm wykorzystywanych w przestępstwach podatkowych, unikania opłat za wynajem mieszkań czy kradzieży samochodów z wypożyczalni.
Jak chronić swoją tożsamość?
Eksperci Związku Banków Polskich podkreślają, że w przypadku utraty dokumentów kluczowy jest czas. Zastrzeżenie danych w systemie bankowym zajmuje kilka minut i powoduje, że informacja natychmiast trafia nie tylko do wszystkich banków, ale również do operatorów telekomunikacyjnych i tysięcy innych firm.
Procedura jest uproszczona: wystarczy zgłoszenie w jednym banku (osobiste, telefoniczne lub przez bankowość elektroniczną), aby automatycznie zablokować możliwość posłużenia się dokumentem w całym systemie finansowym. Dodatkowo, jeśli utrata nastąpiła w wyniku kradzieży, niezbędne jest powiadomienie Policji. Tylko tak szybka i kompleksowa reakcja pozwala skutecznie uniknąć wieloletnich problemów finansowych wynikających z kradzieży tożsamości.
