Naucz nastolatka odpowiedzialnego korzystania z usług bankowych w internecie

Bankowość mobilna jest najpopularniejszą formą kontaktu z bankiem dla ludzi młodych. Dla nastolatków świat bez internetu jest równie odległy jak świat bez prądu czy samochodu. Warto sprawdzić, czy znają podstawowe zasady zwiększające bezpieczeństwo korzystania
z bankowości mobilnej czy internetowej, gdy otwierają swoje pierwsze konta bankowe.

Dla młodych ludzi korzystanie z sieci jest tak naturalne jak umiejętność chodzenia czy biegania. To nastolatkowie najczęściej jako pierwsi w rodzinach odkrywają nowinki technologiczne. W telefonie wykorzystują znacznie więcej funkcji niż rodzice czy dziadkowie. Warto więc z dziećmi porozmawiać 
o bezpieczeństwie w sieci, szczególnie w momencie gdy zdecydujemy się na założenie nastolatkowi pierwszego konta bankowego, z którego będzie mógł samodzielnie korzystać. Równie ważne jest, by dzieci i młodzież rozumiały, jak bezpiecznie korzystać z sieci, gdy pozwalamy im na korzystanie 
z naszego telefonu, laptopa lub komputera, a te urządzenia służą nam do kontaktów z bankiem. Proponujemy przeprowadzenie w każdej rodzinie, gdzie dzieci zaczynają korzystać z bankowości, rozmowy o kilku podstawowych zasadach bezpieczeństwa.

Zabezpieczenie sprzętu i oprogramowania

Kupujmy tylko legalne oprogramowanie, nie ściągajmy z sieci programów, o których nic nie wiemy. Komputer lub telefon komórkowy musi mieć zainstalowany legalny program antywirusowy, który na bieżąco aktualizujemy. Przy zakupie programu antywirusowego (także na telefon) sprawdźmy, czy ma w pakiecie ochronnym: monitor antywirusowy, skaner poczty czy firewall. Przestrzegajmy młodych ludzi, by nie wyłączali tych modułów w czasie gier, po to by zmniejszyć obciążenia systemu. Aktualizujmy system operacyjny i istotne dla jego funkcjonowania aplikacje, np. przeglądarki internetowe. Hakerzy stale szukają w oprogramowaniu luk, które są następnie wykorzystywane do przestępstw internetowych. Odpowiednio zabezpieczmy sieć domową. Dostęp do internetu musi być chroniony hasłem, a szyfrowanie danych włączone (co najmniej za pomocą protokołu WPA2).

Rozsądne korzystanie z sieci

Nie ściągajmy nielegalnych programów, uważajmy na bezpłatne – ogólnie dostępne – koncerty, filmy, gry. Ich otwarcie i ściągnięcie na własny sprzęt może oznaczać ściągnięcie złośliwego oprogramowania. Wirusy i programy szpiegowskie mogą być również dołączone do zdjęć. Złośliwe oprogramowanie może być umieszczone w załącznikach do wiadomości (na przykład oferujących atrakcyjne rabaty jakichś towarów), w zdjęciach umieszczonych na portalach społecznościowych czy
w wiadomościach lub filmikach. Nie otwierajmy wiadomości i dołączonych do nich załączników nieznanego pochodzenia. Często takie załączniki zawierają wirusy lub inne oprogramowanie, które pozwala na szpiegowanie działań i przeglądanie danych zaatakowanego użytkownika. Jeśli nasz komputer nie jest odpowiednio zabezpieczony, a my otworzymy taką wiadomość z załącznikiem, narażamy się na niebezpieczeństwo utraty dostępu do komputera oraz do bankowości elektronicznej.

Bankowość internetowa i mobilna

Pamiętajmy, że żaden bank nigdy nie wysyła do klientów pytań o hasła lub inne poufne dane ani próśb o ich aktualizację. Banki nigdy nie podają w przesyłanych wiadomościach linków do stron transakcyjnych. Listy, wiadomości e-mail lub telefony w takich sprawach należy traktować jako próbę wyłudzenia poufnych informacji.

Nie dokonujmy płatności internetowych w miejscach z ogólnie dostępnym Wi-Fi na ulicy,
w kawiarni czy w komunikacji miejskiej.

Nie wchodźmy na stronę internetową banku za pośrednictwem linków znajdujących się
w przychodzących e-mailach. Nie jest również wskazane wykorzystywanie mechanizmu „zakładek” lub „adresów ulubionych”, gdyż istnieje możliwość, że mogły zostać zainfekowane wirusami,  które potrafią modyfikować zachowane tam adresy.

Nigdy nie używajmy wyszukiwarek internetowych do znalezienia strony logowania banku, gdyż wyszukane w nich linki mogą prowadzić do fałszywych stron lub stron zawierających wirusy. Przed zalogowaniem sprawdźmy, czy połączenie z bankiem jest bezpieczne. Adres witryny internetowej banku powinien rozpoczynać się od skrótu: „https://”, a nie „http://”. Brak litery „s” w skrócie „http” oznacza brak szyfrowania, czyli że dane są transmitowane przez internet tekstem jawnym. Warto też sprawdzić, czy certyfikat jest aktualny i wydany na pewno dla banku.

Do utworzenia hasła nie stosujmy danych osobowych i innych łatwych do powiązania z nimi informacji. Zmieniajmy hasła systematycznie.

Nie udostępniajmy osobom trzecim loginu (identyfikatora klienta) ani hasła dostępu. Nie zapisujmy haseł na kartkach trzymanych w portfelu czy w portmonetce ani w pamięci telefonu czy komputera. Sprawdzajmy datę ostatniego poprawnego oraz niepoprawnego logowania do systemu.

Pamiętajmy, że stosujemy takie same zasady bezpieczeństwa do każdego urządzenia, które wykorzystujemy do usług bankowych czy finansowych. Nowoczesna technologia ułatwia nam życie, ale też wymaga rozwagi. Ostrożność pozwoli zminimalizować rodzaje ryzyka związane
z cyberprzestępczością. 

Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej.