Kompleksowa obsługa plus outsourcing powodują, że firmy logistyczne zaczęły używać określenia - operator logistyczny. Przyjmuje się, że każda firma świadcząca usługi w zakresie transportu, magazynowania, zarządzania zapasami i pakowania może być uznana za operatora logistycznego.
Zdaniem Wojciecha Gąsiorowskiego, dyrektora handlowego FM Logistic bardziej trafny byłby podział na firmy świadczące usługi logistyczne oraz takie, które są integratorami łańcucha dostaw. - To znaczy, że oprócz funkcji wykonawczych, takich jak transport czy magazynowanie, firmy także są partnerem dla producenta lub detalisty planowaniu i prognozowaniu przepływów.
Dodawanie wartości
Gdzie jednak jest w takiej sytuacji granica między firmą transportową, spedycyjną a logistyczną? Firmy transportowe i spedycyjne świadczą usługi będące jedynie fragmentem złożonego łańcucha dostaw. Mogą być zarówno bezpośrednim dostawcą usług dla firm, bądź podwykonawcą operatora logistycznego, który integruje poszczególne elementy całego łańcucha dostaw.
Operatorów logistycznych wyróżniają przede wszystkim systemy informatyczne i centra logistyczne. Budowa centrum logistycznego usprawnia przepływ towarów i informacji. Dzięki temu możliwe jest obniżenie kosztów działalności klienta. Centra dają możliwość szerokiego zakresu usług logistycznych: magazynowanie, przeładunek, dystrybucja i zaopatrzenie do miejsca przeznaczenia, konfekcjonowanie, obsługa celna oraz finansowo-bankowa. Dobre wyniki operatorów logistycznych zachęcają innych. Obecnie nawet takie przedsiębiorstwo, jak PKP Cargo zamiast przedsiębiorstwem przewozowym chce być w przyszłości operatorem logistycznym, który będzie posiadać własne centra logistyczne.
Rozległa oferta usług, którą proponują operatorzy logistyczni może poprawić ich wartość dodaną dzięki kilku czynnikom. Pierwszym jest jakość. Kolejne to czas i koszt. W praktyce każda usługa rozpoczyna się od planowania procesów. Niezbędna jest tu bardzo bliska współpraca między zlecającym usługi a operatorem logistycznym. Im jest ona bliższa, tym łatwiejsze poszukiwania optymalnych rozwiązań i tym większa wartość dodana usługi.
Korzyścią dla klienta jest wartość dodana, a dla operatora cena, jaką płaci klient.
Ogniwa jednego łańcucha
W praktyce nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie się zaczyna, a gdzie kończy wartość dodana usługi oferowanej przez operatora.
- To jest proces ciągły. Prościej jest mówić o ogniwach łańcucha. Jednym z nich może być produkcja na zlecenie. Takim produktem jest montaż przez FM Logistic drukarek dla HP we Francji - mówi Gąsiorowski.
Przygotowywanie produktu pod ostateczne, bardzo zindywidualizowane zamówienie klienta jest bardzo efektywne z punktu widzenia ograniczania kosztów magazynowania oraz skracania czasu od zamówienia do dostawy. Profesjonalny operator logistyczny zapewnia klientom kompleksową obsługę przepływu towarów i informacji, od powstania wyrobu na linii produkcyjnej do dostawy do ostatecznego odbiorcy - w optymalnym czasie i z odpowiednią jakością.
Wartością dodaną usługi mogą być również procesy pakowania, przepakowywania oraz dostaw surowców i opakowań bezpośrednio na linie produkcyjne.
Nowy trend - zadowolenie
Skoro usługa oferowana przez operatora jest kompleksowa, to nasuwa się pytanie, czy operatorzy wchodzą w kompetencję innych firm. Odpowiedź jest jasna - im większa wartość dodana, tym większe zadowolenie klienta. Jeśli operator czegoś w swojej ofercie nie ma, wynajmuje.
- Outsourcing logistyczny jest coraz modniejszy, co więcej, operator logistyczny przejmuje działalności dotychczas pojmowane jako core business swoich klientów - mówi Katarzyna Płonka z TNT Automotive Logistics Sp. z o.o. - Bezpośrednie zarządzanie dostawcami i poziomem zapasów, kontakty z odbiorcami finalnymi, wreszcie częściowe przejmowanie funkcji wytwórczych od producentów to tylko niektóre przykłady trendów w logistyce.
Operator logistyczny dla podniesienia jakości usług wykorzystuje swoją międzynarodową obecność, know-how koncernu i doświadczenie na wielu rynkach, zapewniając tym samym optymalizację całego łańcucha dostaw. Dąży w ten sposób do przejęcia działalności o dużej wartości dodanej, działalności, które nie należą do kluczowych w biznesie klienta (core business).
Najlepsze firmy logistyczne oferują swoim klientom coraz więcej wartości dodanej po coraz niższej cenie. Pozytywny jej wpływ objawia się redukcją kosztów.
Firma Spedimex specjalizuje się w obsłudze klientów z sektora tekstyliów. Nowoczesny magazyn i specjalistyczny tabor umożliwiają składowanie i transport odzieży na wisząco. Usługi w tym wypadku stanowiące dla klienta wartość dodaną to przepakowywanie, przewieszanie, etykietowanie, sortowanie, dołączanie znaku pielęgnacyjnego, zakładanie zabezpieczeń antykradzieżowych, prasowanie, komisjonowanie i inne.
Paleta usług operatora logistycznego ulega systematycznemu rozwojowi.
- Oprócz tradycyjnych usług magazynowych, wzbogaconych o wartość „value added services” oraz dystrybucyjnych, firmy logistyczne wchodzą coraz częściej w sferę finansowania i optymalizacji zaopatrzenia produkcyjnego i montaż produkcyjny - mówi Leszek Andrzejewski, dyrektor naczelny TNT Logistics Poland Sp. z o.o.
Komputer czyli magazynier
Jak w sytuacji wzrostu palety oferowanych usług reagują firmy logistyczne?.W drugiej połowie 2003 r. zaobserwowano ożywienie na rynku, które trwa do dziś.
Firmy dysponują coraz większą powierzchnią magazynową. Konsekwencją tego jest spadek wysokich dotąd cen za składowanie. Po wejściu do UE nastąpił czas dalszego ożywienia rynku usług logistycznych, szczególnie widocznego na rynku usług międzynarodowych. Operatorzy mogą na przykład zaoferować swoim klientom dostawy just-in-time komponentów sprowadzanych zza zachodniej czy południowej granicy. Najwięcej pieniędzy firmy logistyczne wydają na budowę nowoczesnych hal magazynowych i na zaawansowane systemy informatyczne.
Coraz częściej inwestycje w infrastrukturę nie koncentrują się wyłącznie w centralnej Polsce.
- Tempo inwestycji jest podobne jak w poprzednich latach. Coraz częściej jednak firmy logistyczne interesują się takimi regionami jak Dolny i Górny Śląsk. Nowe powierzchnie magazynowe są tam bardzo potrzebne - twierdzi Robert Pastryk, dyrektor handlowy Frans Maas Polska.
Firmy inwestują w nowe centra logistyczne, ale zdażają się także próby konsolidacyjne na rynku.
Jest to zresztą jedyna szansa dla niewielkich polskich firm transportowych. Pozwolą im ograniczyć koszty i dzięki temu zainwestować w nowe usługi.
Wiele zachodnich firm logistycznych zaczynało od świadczenia prostych usług transportowych. Z czasem poszerzały ofertę, by dojść do całościowej obsługi logistycznej klienta. Operatorzy coraz częściej zapewniają całkowitą obsługę logistyczną dużych firm produkcyjnych, a wieloletnie kontrakty gwarantują im finansową stabilność. Jednak na tego typu zlecenia szansę mają tylko te firmy logistyczne, które dysponują rozwiniętą infrastrukturą informatyczną.
Tendencje konsolidacyjne widać też wśród dużych spółek logistycznych np. Raben, czy połączenie dwóch polskich spółek: Schenkera Polska i Spedpolu.
Otwarcie rynków wiąże się również ze wzrostem konkurencyjności wschodnich firm transportowych, spedycyjnych, logistycznych, wobec których Polska jest krajem o wysokich kosztach zarządzania biznesem.
Zdaniem Katarzyny Płonki po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej obok konsolidacji rynku następuje zwiększenie inwestycji w infrastrukturę i rozwój IT.
Duży i elastyczny
Zdaniem ekspertów rynku, konsolidacja może doprowadzić do powstania zbyt dużych podmiotów. Zwykle podmiot bardzo duży jest mało elastyczny, natomiast firmy w Polsce marzą o tym, by być jednocześnie firmą bardzo dużą i bardzo elastyczną.
Czy to nie jest sprzeczne? Niekoniecznie, logistyka i innowacyjność to nic innego, jak łamanie przyjętych schematów. Operator duży i elastyczny jest możliwy, a całościowa obsługa klienta może w tym pomóc.
Ważne jest to, na ile procedury firmy są otwarte na procedury klienta. Wystarczy spojrzeć na procesy biznesowe firm z branży TSL - szukając konkurencyjności na rynku firmy te powinny patrzeć przede wszystkim na portfolio klientów, oglądać ich i szczegółowo badać. Operatorzy powinni szukać u siebie takich rozwiązań, które będą bliskie i wpasowane w procesy klienta. Jeśli firma integruje się z tymi procesami, jest w stanie dość szybko reagować na zmiany w otoczeniu: porusza się wtedy razem ze swoim klientem, specjalizuje się, oferując mu tym samym ogromną wartość dodaną.
Mimo tego że firmy stawiają na rozwój usług i dużą paletę usług, na rynku następuje specjalizacja. Jest to podyktowane uregulowaniami i przepisami prawnymi, które dokładnie precyzują sposób transportu i magazynowania np. towarów łatwo psujących się, niebezpiecznych czy też części zamiennych. Skala usług dedykowanych rośnie w miarę wzrostu zapotrzebowań klientów, a także w miarę wdrażania specyficznych (z reguły opracowanych centralnie przez koncerny) rozwiązań usprawniających łańcuchy dostaw.
Grupa Raben świadczy usługi z zakresu spedycji krajowej, spedycji międzynarodowej, magazynowania i dystrybucji oraz kompleksowej obsługi logistycznej. TNT Automotive Logistics Poland specjalizuje się w zintegrowanej obsłudze logistycznej sektora automotive, który wymaga ścisłej specjalizacji ze względu na poziom złożoności. Coraz większa specjalizacja jest również widoczna w krajach Europy Zachodniej. Działalność gospodarcza wymaga dużych inwestycji, co wymusza koncentrację wydatków na skonkretyzowanych celach.
Według ekspertów, należy spodziewać się coraz większej ilości wyspecjalizowanych firm transportowych, dystrybucyjnych i operatorów magazynowych.
Marcin Grudzień
Źródło:
