Chiny sprzeciwiają się „bezprawnym i jednostronnym” sankcjom USA wobec Iranu i podejmą niezbędne kroki, by chronić własne interesy – oświadczyło we wtorek MSZ w Pekinie. To reakcja na ogłoszenie przez Waszyngton sankcji wtórnych, których celem jest uderzenie w partnerów handlowych Iranu.
– Wojna gospodarcza i maksymalna presja nie są żadnym rozwiązaniem. Przeciwnie, jedynie podsycają napięcia i skutkują rozprzestrzenianiem się ryzyka, co zakłóci globalny porządek gospodarczy i finansowy oraz uderzy w uzasadnione prawa i interesy innych państw – oświadczył podczas regularnego briefingu rzecznik chińskiego MSZ Lin Jian. Dodał, że pilnym zadaniem jest doprowadzenie do deeskalacji sytuacji oraz powrót do dialogu.
Amerykańskie sankcje uderzają rykoszetem w Chiny
Komentarz chińskiego MSZ jest reakcją na poniedziałkową zapowiedź ministra finansów USA Scotta Bessenta, który ogłosił operację „Economic Outcast” („Gospodarczy Wyrzutek”), obliczoną na „ekonomiczne uduszenie” Iranu.
Amerykańska administracja ostrzegła przed zastosowaniem tzw. sankcji wtórnych, dając państwom trzecim określony czas na zerwanie relacji gospodarczych z Iranem. Dodatkowo Bessent ogłosił nałożenie sankcji na ponad 60 podmiotów, osób i statków na całym świecie, w tym z Chin, które umożliwiają irańskiemu reżimowi pozyskiwanie technologii nuklearnej i rakietowej, czerpanie dochodów z ropy naftowej i prowadzenie operacji cybernetycznych.
Rzecznik chińskiego MSZ na pytanie dotyczące objęcia nowymi sankcjami podmiotów z Chin, odpowiedział, że współpraca między Pekinem a Teheranem „odbywa się w ramach prawa międzynarodowego i nie powinna być zakłócana”. Zapewnił również, że Chiny „pilnie śledzą rozwój wydarzeń i zrobią wszystko, co konieczne, by zdecydowanie chronić swoje prawa i interesy”.
USA dają ultimatum partnerom Teheranu, Pekin ostrzega
Chiny pozostają kluczowym odbiorcą irańskiej ropy naftowej, która jest głównym towarem eksportowym tego państwa. Według danych firmy Kpler przed wybuchem konfliktu na Bliskim Wschodzie pod koniec lutego do Chin trafiało ponad 80 proc. irańskiego eksportu ropy.
Głównym nabywcą są chińskie rafinerie pozapaństwowe (tzw. teapots), które kupują surowiec ze sporym dyskontem i rozliczają transakcje w juanach.
Centralne giganty państwowe unikały tego surowca od 2019 r. z obawy przed utratą dostępu do systemu dolarowego – zwraca uwagę Reuters. Eksport irańskiej ropy jest od dawna obłożony amerykańskimi restrykcjami, w tym sankcjami wtórnymi, uderzającymi m.in. w pośredników, ubezpieczycieli, instytucje finansowe umożliwiające transakcje czy firmy transportowe.
Dotychczasowe ograniczenia USA w niewielkim stopniu wpływały na ograniczenie importu ropy z Iranu do Chin. Obecny spadek dostaw – z 1,57 mln baryłek dziennie w lutym do 534 tys. w sierpniu – wymusiła przede wszystkim amerykańska blokada morska irańskich portów i statków.
Z Pekinu Krzysztof Pawliszak (PAP)
krp/ adj/
