Populizm rozmontowuje silne państwa, mogące ograniczać np. silne korporacje - m.in. taki wniosek zaprezentowali autorzy piątej edycji raportu Indeksu Wiarygodności Ekonomicznej Polski (IWEP).


Prezentacja raportu wiarygodności ekonomicznej to kluczowy punkt organizowanego od 11 lat w Krakowie Kongresu Open Eyes Summit (OEES), wydarzenia gromadzącego wokół zagadnień społeczno-gospodarczych liderów opinii, naukowców, polityków, przedsiębiorców i twórców kultury.
We wprowadzeniu do prezentacji raportu jeden z jego współautorów, Bartłomiej Biga z krakowskiego Uniwersytetu Ekonomicznego, wiceprzewodniczący rady programowej OEES mówił, że wiarygodne państwo wzmacnia biznes, który z kolei buduje państwo, ale jednocześnie konieczne jest wzajemne kontrolowanie się tych sił.
Biga przytoczył przykład brytyjskiej premier Liz Truss, która po kilku tygodniach musiała zrezygnować z funkcji po tym, jak wywołała szok na rynkach finansowych. Z drugiej strony wskazał jednak na konieczność ograniczania wielkich korporacji przez silne państwa.
- Czasem samo państwo nie jest wystarczające, potrzebna jest organizacja ponadnarodowa, jak Unia Europejska. Dlatego zwracamy w naszym indeksie uwagę, że szalenie niebezpieczny jest nurt populistyczny, o którym mówimy szczególnie w kontekście Węgier, ponieważ rozmontowuje on silne państwa - stwierdził współautor raportu.
- To nie jest tak, że te nowe elity, które przychodzą, zastąpią stare, złe elity. One demontują możliwości państwa nie tylko we wspieraniu biznesu, ale także w hamowaniu tych działań biznesu, z którymi nie możemy się pogodzić - wyjaśniał Biga.
Wskazał, że w tegorocznym porównaniu znalazły się m.in. kraje bałtyckie, które notują w raporcie znakomite wyniki, zaś przykład Węgier jest znacznie bardziej precyzyjnie analizowany, niż w poprzednich latach.
- Po to, żeby pokazać, że populiści nie dość, iż niszczą wątłą strukturę równowagi pomiędzy tymi dwiema siłami, ale także dlatego, że wcale to nie jest działanie w ostateczności w interesie prostego człowieka, prostego ludu, który populiści rzekomo reprezentują - zastrzegł.
Jak mówił, węgierski przykład pokazuje spadek wiarygodności państwa w badanych sektorach, ale też wykazuje obcięcie wydatków socjalnych, tworzenie przywilejów podatkowych dla bogatych (podatek liniowy) czy specjalne, nieporównywalne z polskimi zachęty dla firm międzynarodowych lub związanych z władzą.
- Tak naprawdę Węgry stały się w dużej mierze rajem podatkowym, ze stawką CIT 9 proc.; mamy też zakaz strajków pracowników sektora publicznego. To wszystko pokazuje, że tracimy wiarygodność, ale w zamian nie dostajemy tego, czego lud mógłby oczekiwać - podsumował współautor raportu.
IWEP to przygotowywany przez grupę naukowców pod kierunkiem prof. Jerzego Hausnera coroczny raport, pokazujący stan i odporność polskiej gospodarki. Analiza obejmuje osiem dziedzin, m.in. praworządność, finanse publiczne, swobodę działalności gospodarczej, jakość usług publicznych i ochronę środowiska.
W odniesieniu do Polski dodatnie wartości odnotowano tylko w obszarach ochrony i bezpieczeństwa pracy oraz jakości usług publicznych. Indeks dla Polski wyniósł minus 0,45 i był minimalnie niższy, niż w 2025 r. Niższe oceny uzyskały Węgry i Rumunia. Najwyżej znalazły się Szwecja, Finlandia, Litwa, Czechy i Hiszpania. (PAP)
mtb/ drag/


































































