Commercial Union nadaje ton
Pragnę przeprosić wszystkich czytelników moich analiz za brak komentarz tygodniowego w poprzednim tygodniu. O problemach swoich pisałem już w komentarzach walutowych i pieniężnych. Dokładnie te same przyczyny spowodowały brak możliwości napisania tydzień temu również tekstu na temat funduszy. W przypadku rynku walutowego i pieniężnego obecnie wszystko idzie jak należy. Myślę, że podobnie będzie w przypadku działu poświeconego funduszom. Jeszcze raz przepraszam i zapraszam do cotygodniowych analiz, które pojawiają się w każdy wtorek późnym wieczorem.
Dość użalania się i do roboty.
Dziś podobnie jak miesiąc temu komentarz będzie nieco dłuższy z uwagi na konieczność omówienia sytuacji miesięcznej. Parę dni temu poznaliśmy struktury portfeli funduszy emerytalnych według stanu na koniec marca. W międzyczasie pojawiło się kilka artykułów na ten temat, między innymi w Parkiecie, Prawie i Gospodarce, w Rzeczpospolitej i Gazecie Wyborczej. Niestety nie wszystkie teksty omawiały najważniejszą sprawę, jaką jest nie fakt zmniejszonego udziału akcji w portfelach OFE, lecz fakt wielkości zakupionych w marcu akcji. Muszę przyznać, że najciekawszy artykuł napisany został przez tajemniczego autora o inicjałach A.G. z Parkietu. Jako jedyny zauważył, że w marcu OFE dokonały zakupu akcji na kwotę około 200 milionów złotych. Tak faktycznie było, o czym w dalszej części komentarz wspomnę. Inni autorzy artykułów skoncentrowali się natomiast na fakcie spadku procentowego udziału akcji w portfelach funduszy. Fakt ten istotnie miał miejsce, jednak wyniknął on nie ze zmniejszenia zaangażowania w akcji (czytaj - sprzedaży akcji), lecz ze spadku wartości posiadanych akcji w portfelu. Gdyby fundusze rzeczywiście nie powiększyły swych inwestycji akcyjnych w marcu, to spadek udziału akcji w portfelu byłby jeszcze większy.
Teraz druga ważna sprawa. Tak czytam różnego rodzaju listy dyskusyjne i różne artykuły w prasie i zauważyłem, że większość autorów traktuje fundusze emerytalne jako jedną rodzinę, która zawsze mówi jednym głosem, czyli że wszystkie fundusze albo kupują duże ilości akcji albo wstrzymują się z kupnem akcji w tym samym czasie. Tak jednak nie jest, o czym już wielokrotnie wspominałem. Tak było i w marcu, kiedy to z czwórki największych funduszy emerytalnych (Commercial Union, Nationale Nederlanden, PZU Złota Jesień, AIG), tylko lider pod względem wielkości aktywów (Commercial Union) dokonał znacznych zakupów akcji na kwotę około 100 milionów złotych, czyli kupił prawie tyle samo akcji co wszystkie pozostałe OFE razem wzięte. Pozostałe trzy fundusze z wielkiej czwórki w tym czasie nie wykazywały chęci do zwiększenia ilości akcji w swych portfelach. Ich bilanse kupno/sprzedaż akcji w marcu zamknęły się w pobliżu zera. W sukurs największemu funduszowi przyszły tym razem średniej wielkości fundusze (Zurich, Norwich, Alianz, Skarbiec), które dokonały również relatywnie (w stosunku do wielkości swoich aktywów) dużych zakupów akcji. Chyba tylko fundusz Epoka sprzedał więcej akcji w marcu niż dokupił. Ale jak wiemy fundusz ten jest bardzo mały i jego decyzja o sprzedaży części posiadanych akcji nie mogła mieć wpływu na koniunkturę giełdową. Co innego decyzje największych OFE. Wzmożone kupno, lub sprzedaż akcji w ich wykonaniu może znacząco zmienić relacje pomiędzy popytem i podażą na sesji giełdowej, a co za tym idzie mogą wpływać na zmiany kursów największych spółek giełdowych.
Cóż jeszcze można dodać? Marzec był przeciętnym miesiącem jeśli chodzi o wielkość dokonywanych zakupów akcji. W sumie spośród otrzymanych od ZUS w tym miesiącu składek na kwotę około 680 milionów złotych, co trzecia złotówka poszła na kupno akcji.
Spójrzmy na tabele. Dla wielu z was zapewne to jest najważniejsza cześć komentarza. Słowami można ładnie naciągać fakty. Liczbami jest to trudniejsze do zrobienia.
Zacznijmy od tabeli pokazującej wielkość aktywów zgromadzonych przez OFE według stanu na koniec marca. Wartość wszystkich aktywów razem wziętych sięgnęła kwoty 11718,31 miliona złotych, z czego w akcje ulokowane było3183,56 miliona złotych (27,17% aktywów). Oczywiście największym funduszem jest nadal Commercial Union (CU), który zgromadził już ponad 3427 miliona złotych. Wartość akcji w ich portfelu powoli zbliża się do jednego miliarda. Wraz z drugim pod względem wielkości funduszem Nationale Nederlanden (NN) stanowią ponad połowę aktywów wszystkich 21 OFE. Chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na jedna rzecz, której nie przedstawiłem w tabeli. Powołam się tutaj na dane z Rzeczpospolitej prezentowane przez Pana Szymona Karpińskiego. Podaje on, iż na koniec marca OFE zgromadziły rekordową wartość pieniędzy na krótkoterminowych lokatach bankowych. Poprzednio zbliżoną wartościowo kwotę na lokatach bankowych fundusze posiadały na koniec listopada.... W grudniu nastąpił atak tego kapitału, który szybko został uruchomiony i popłynął na rynek akcji. Czy teraz będzie podobnie?
Spójrzmy na drugą, zdecydowanie ciekawszą według mnie tabelkę pokazującą zmiany w strukturze aktywów w ciągu ostatnich dwóch miesięcy. Najciekawszą kolumną w tej tabeli jest kolumna „Dokupione”. Zaznaczono w niej ile milionów złotych wydały poszczególne OFE na kupno nowych akcji w marcu. Ciekawa jest też ostatnia kolumna „Udział nowych środków przeznaczonych na zakup akcji” Im większa wartość, tym większą cześć składki od ZUS przeznaczył dany fundusz na kupno akcji. Widzimy jak bardzo różnią się wyniki dla czterech największych funduszy.
Zobaczmy jeszcze jak dużo fundusze kupowały akcji w kolejnych miesiącach. Informacje te zamieściłem na tym wykresie. Widać wyraźnie, że styczeń, luty oraz marzec były miesiącami przeciętnej aktywności ze strony funduszy. Być może jedną z przyczyn zmniejszonych zakupów akcji był też fakt zmniejszonych przelewów z ZUS. Mimo wszystko patrząc na ten wykres możemy zauważyć tendencję wzrostową wielkości przelewanych pieniędzy z ZUS do OFE. Jeśli dobrze pójdzie (oby hehe), to za pół roku miesięczne przelewy zaczną przekraczać kwotę jednego miliarda złotych. Wtedy połowa pieniędzy wydana na kupno akcji (patrz Commercial Union) może dać kwotę ponad 500 milionów złotych, co jest już kwotą znaczną. Zobaczmy jeszcze jak faluje wskaźnik udziału akcji w portfelach funduszy. Na razie za wcześnie, by określić jakąś sezonowość czy cykliczność. Widzimy na razie, że udział ten oscyluje w przedziale 27-32%. Mam jeszcze dwa ciekawe wykresy pokazujące wartość akcji w portfelach dwóch największych OFE w kolejnych miesiącach. OFE CU doszło już prawie do jednego miliarda złotych. Na koniec kwietnia bariera ta powinna zostać pokonana. OFE NN ma tych akcji o 30% mniej w swym portfelu i na pobicie bariery 1 miliarda złotych trzeba będzie poczekać kilka miesięcy.
Na zakończenie tradycyjnie wykresy zmian wartości indeksu OFE10 na tle indeksu WIG oraz na tle indeksu WIG sprowadzonego do wspólnej bazy z OFE10 w dniu 30 września 1999 roku. Dla zbieraczy ;-) lub kolekcjonerów mam też dane historyczne indeksu OFE10 począwszy od dnia 30 września 1999 roku w formacie Excela.
To tyle jeśli chodzi o cześć poświęconą funduszom emerytalnym. Widzimy, że niby nic s9ię nie dzieje. Ja jednak przeczuwam nadchodzącą burzę. Myślę, że niedługo zacznie się szarża podobna do tej listopadowo-grudniowej. Świadczą o tym rekordowe ilości gotówki na krótkoterminowych lokatach bankowych. Co ciekawe fundusze inwestycyjne tez zaczynają powiększać swe zaanagażowanie w akcji - ale o tym już w dziale TFI.
Jacek Maliszewski
