W I poł. 2026 r. Polacy zgłosili budowę 1802 domów bez konieczności ubiegania się o pozwolenie budowlane – wynika z danych Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Po raz pierwszy od trzech lat, czyli od zmian w prawie budowlanym, zarówno ich liczba, jak i udział w rynku spadły, do czego przyczyniła się zwłaszcza mniejsza popularność budynków do 70 mkw.
Przez pierwsze trzy lata od ustanowienia przepisów umożliwiających budowę 70-metrowych domów wyłącznie w oparciu o zgłoszenie budowy trudno było mówić o wystrzale zainteresowania Polaków tego typu inwestycjami. Nowych budów z każdym rokiem jednak przybywało a ich udział dobił do 5 proc.
Najnowsze dane Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego wskazują jednak na załamanie się tego trendu. W I poł. 2026 r. Polacy rozpoczęli 1802 takich budów. To o 18,1 proc. mniej w ujęciu kwartalnym, choć w tym przypadku możemy mówić o sezonowości. W ujęciu rocznym spadek wyniósł jednak 3,9 proc.
Istotny jest jednak nie sam nieznaczny spadek, co odwrócenie trendu. W poprzednich dwóch latach notowano bowiem wzrost zainteresowania odpowiednio o 38 i 9,3 proc. Udział domów budowanych w oparciu o zgłoszenie we wszystkich nowych budowach rozpoczynanych przez inwestorów indywidualnych wyniósł w I kw. 2026 r. 4,3 proc. (wobec 5,7 proc. w II kw. 2025 r. i 4,6 proc. w I kw. 2025).
Mniej domów z „Polskigo ładu”
Spadek wynika przede wszystkim z mniejszego zainteresowania domami wprowadzonymi tzw. „Polskim ładem”, czyli budynków o powierzchni do 70 mkw. W I poł. 2026 r. GUNB odnotował 957 takich budów – o 8,4 proc. mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.
Nie wszędzie jednak notowano spadki. Najwięcej nowych domów bez pozwoleń w historii budowano w I poł. 2026 r. w największych województwach: mazowieckim (402 i +1,8 proc. r/r), wielkopolskim (247 i +2,9 proc. r/r) oraz śląskim (160 i +7,4 proc. r/r).
Najmocniej budów na zgłoszenie przybyło w woj. świętokrzyskim – o 50 proc. Mowa jednak o województwie, w którym ten typ inwestycji dopiero raczkuje. GUNB naliczył ich bowiem 51 wobec jedynie 34 przed rokiem.
W górę w całej Polsce powędrowała także liczba pozostałych domów wznoszonych w oparciu o zgłoszenie. Mowa o budynkach jednorodzinnych bez limitu metrażu (powyżej 70 mkw.), które do uproszczonej procedury dołączono w wyniku nowelizacji Prawa budowlanego w połowie 2023 roku.
Budujemy coraz mniejsze domy
Domy jednorodzinne oddane w I poł. 2026 r. (biorąc pod uwagę wyłącznie inwestorów indywidualnych) miały przeciętnie 127,2 mkw. – o 0,7 mkw. mniej niż w I poł. 2026 r. W samym II kw. 2026 r. GUS zanotował jednak 125,3 mkw. – o 3,7 mkw. mniej niż rok wcześniej o tej porze.
Wówczas pisaliśmy, że po raz pierwszy w historii pomiarów nowe domy jednorodzinne miały średnio mniej niż 130 mkw, podczas gdy w II kw. 2019 r., bezpośrednio przed wybuchem boomu budowlanego było to blisko 135 mkw.
