Prezydent RPA Jacob Zuma poinformował w piątek wieczorem, że Nelson Mandela zmarł w czwartek w swym domu w Johannesburgu po długotrwałym zmaganiu się z infekcją płuc. "Straciliśmy naszego największego syna" - powiedział Zuma. Mandela miał 95 lat.
"Nasz ukochany Nelson Rolihlahla Mandela opuścił nas. Odszedł w spokoju otoczony przez swoją rodzinę około godz.20.50 5 grudnia 2013 roku. Nasz naród stracił ojca" - powiedział Zuma. "Wyrażamy naszą głęboką wdzięczność za życie poświęcone ludziom tego kraju i sprawie ludzkości"- powiedział Zuma w przemówieniu telewizyjnym wygłoszonym krótko po godz. 21.30 czasu GMT (22.30 czasu polskiego).
Źródło: PAP/EPA/KIM LUDBROOK
"Nelson Mandela spowodował, że jesteśmy razem i razem go pożegnamy"- dodał. Zuma podkreślił, że "to co uczyniło Nelsona Mandelę wielkim było dokładnie tym co czyniło go ludzkim. Widzieliśmy w nim to czego szukamy w nas. I w nim widzieliśmy tak wiele z nas" mówił Zuma.
"To jest chwila - głębokiego smutku. Będziemy zawsze Ciebie kochać Madiba (tak nazywany był nieoficjalnie Mandela - PAP)" dodał prezydent RPA.
Zuma zarządził opuszczenie flag na budynkach państwowych do połowy masztu. Poinformował, że Mandela zostanie pochowany z ceremoniałem państwowym.
Po opuszczeniu szpitala, Mandela był poddawany przez ostatnie miesiące intensywnej opiece medycznej w domu.
Według informacji mediów w RPA, pogrzeb Mandeli odbędzie się prawdopodobnie w przyszłą sobotę.
Nelson Mandela spędził 27 lat w więzieniu a w latach 90. ub. wieku przewodził zakończeniu w RPA okresu rządów białej mniejszości. W roku 1993 r. został laureatem pokojowej nagrody Nobla a w 1994. został pierwszym czarnoskórym prezydentem RPA.
W roku 2004 wycofał się z życia politycznego. Przez wiele lat zmagał się z chorobami i rzadko pokazywał się publicznie.
Jeden z bohaterów walki z apartheidem biskup Desmond Tutu powiedział, że Nelson Mandela "nauczył nas żyć razem", a były prezydent RPA Frederik de Klerk wyraził pogląd, że największym osiągnięciem Mandeli było zjednoczenie RPA i pojednanie białych z czarnymi.
"W ciągu 24 lat (od wyjścia wolność) Mandela nauczył nas jak żyć razem i wierzyć w siebie i innych. Działał na rzecz zjednoczenia od momentu, w którym opuścił więzienie" - powiedział biskup Tutu w oświadczeniu przekazanym mediom.
"W swych działaniach przekroczył granice rasowe i klasowe a swoją żarliwością i chęcią słuchania i pomagania innym przywrócił wiarę w Afrykę i Afrykanów" - dodał 82-letni Tutu, były arcybiskup anglikański, pierwszy czarny obywatel RPA piastujący taką godność uważany w RPA za sumienie narodu.
De Klerk, który był ostatnim białym prezydentem RPA powiedział w wywiadzie dla CNN, że zmarły w czwartek Nelson Mandela "był wielkim i bardzo wyjątkowym człowiekiem". Dodał, że Mandela był "ludzkim człowiekiem, który był w stanie zrozumieć i załagodzić obawy białej mniejszości w RPA w trudnym okresie przechodzenia do demokracji.
Wyraził przekonanie, że pojednanie jest największym osiągnięciem i spuścizną Mandeli.
To za kadencji de Klerka, w 1990 r., Mandela wyszedł na wolność i później negocjował z de Klerkiem zakończenie polityki segregacji rasowej (apartheidu). (PAP)
Schultz: RPA straciła swojego ojca
Republika Południowej Afryki straciła swojego ojca, a świat stracił bohatera - oświadczył szef PE Martin Schulz po śmierci legendarnego przywódcy walki z apartheidem Nelsona Mandeli. Schulz nazwał go "jednym z największych ludzi naszych czasów".
Według przewodniczącego Parlamentu Europejskiego "spuścizna Mandeli będzie trwać wiecznie". "Był bojownikiem, liderem i źródłem inspiracji dla wielu w Afryce, Europie i na całym świecie" - napisał Schulz w opublikowanym oświadczeniu, składając kondolencje rodzinie i przyjaciołom byłego prezydenta RPA.
Schulz przypomniał, że Mandela w 1988 roku został pierwszym w historii laureatem Nagrody Sacharowa, przyznawanej przez europarlament za zasługi w walce z nietolerancją, fanatyzmem, rasizmem i opresją.
"Swoim przywództwem i osobistym przykładem Nelson Mandela nadawał nowe znaczenie takim słowom jak wolność, równość, sprawiedliwość, pojednanie i przebaczenie" - dodał Schulz.
"Chciałbym, aby na świecie było więcej takich przywódców jak Nelson Mandela. Do widzenia Madiba, twoja walka żyje w sercach milionów!" - czytamy w oświadczeniu.
Obama: czerpałem inspirację z jego niezwykłego życia
Straciliśmy jednego z najbardziej wpływowych, odważnych i głęboko dobrych ludzi - powiedział w czwartek na wieść o śmierci Nelsona Mandeli prezydent USA Barack Obama. Wyznał, że Mandela był dla niego inspiracją i pozostanie przykładem aż do końca życia.
"Nelson Mandela osiągnął więcej niż można oczekiwać od jakiegokolwiek człowieka. Dziś odszedł. Straciliśmy jednego z najbardziej wpływowych, odważnych i głęboko dobrych ludzi, z jakimi kiedykolwiek przyszło nam dzielić los na Ziemi" - oświadczył Obama na wieść o śmierci o Nelsona Mandeli - ikonie walki z apartheidem i pierwszego czarnoskórego prezydenta RPA.
"Jestem jednym z niezliczonych milionów ludzi, którzy czerpali inspirację z życia Nelsona Mandeli" - wyznał Obama. Przypomniał, że jego pierwsze działania jako polityka były także poświęcone problemowi apartheidu.
"Studiowałem jego słowa i pisma. Dzień, w którym został zwolniony z więzienia dał mi do zrozumienia jak wiele ludzie mogą zrobić, gdy kierują się nadzieją, a nie strachem. I tak jak wielu ludzi na świecie, nie mogę sobie wyobrazić życia bez jego przykładu; tak długo jak będę żył zrobię co mogę, by uczyć się od niego" - powiedział Obama.
Obama podkreślił, że Mandela "dzięki zaciętej godności i nieugiętej woli poświęcania własnej wolności dla wolności innych" nie tylko zmienił RPA, ale też poruszył wszystkich na świecie. "Jego podróż - od więźnia po prezydenta - ucieleśnia obietnicę, że ludzie jak i kraje mogą się zmieniać" - dodał.
Zwracając się do mieszkańców Republiki Południowej Afryki, Obama podkreślił, że "wolne RPA, w pokoju z samym sobą" jest przykładem dla świata i dziedzictwem Mandeli dla narodu, który tak kochał.
Prezydent USA wyraził przekonanie, że "mało prawdopodobne jest, byśmy spotkali kiedyś kogoś podobnego do Nelsona Mandeli". "Dlatego najlepsze co możemy zrobić to podążać jego przykładem: podejmować decyzje kierując się nie nienawiścią, ale miłością".
jm/ jhp/ icz/
