Pomimo najszybszego od sześciu lat wzrostu gospodarczego wielu państwom Unii Europejskiej nadal nie udało się w istotny sposób obniżyć relacji długu publicznego do produktu krajowego brutto. Na poziomie strefy euro zadłużenie ustabilizowało się na poziomie zbliżonym do 90% PKB.
Na koniec drugiego kwartału 2017 roku dług sektora finansów publicznych wszystkich krajów Unii Europejskiej wyniósł blisko 12,533 bilionów euro, co stanowiło 83,4% PKB. – poinformował Eurostat. W strefie euro relacja długu do PKB obniżyła się do 89,1% wobec 90,8% rok wcześniej.
W przypadku całej UE relacja długu do PKB dług obniżyła się o 0,3 pkt. proc. względem poprzedniego kwartału oraz o 0,4 pkt. proc. w stosunku do II kw. 2016 r. W ujęciu nominalnym zadłużenie wzrosło o 15,83 mld euro względem poprzedniego kwartału (+0,13% kdk) i było o 18,83 mld euro wyższe niż rok wcześniej (wzrost o 0,15% rdr).
Nieco szybciej zadłużały się państwa strefy euro, gdzie nominalny poziom długu publicznego zwiększył się o 0,54% kdk i o 0,69% rdr. Przekłada się to nominalny przyrost zadłużenia eurolandu o 52,65 mld euro względem poprzedniego kwartału i 67,03 mld euro wobec II kw. 2016 r.
| Kraj | Dług na koniec II kw. (jako % PKB) | Zmiana relacji długu do PKB (w pp.) | |
|---|---|---|---|
| 2016 | 2017 | ||
| Strefa euro | 90,8% | 89,1% | -1,7% |
| Unia Europejska | 83,8% | 83,4% | -0,4% |
| Belgia | 109,7% | 106,6% | -3,1% |
| Bułgaria | 29,2% | 27,7% | -1,5% |
| Czechy | 39,3% | 39,4% | 0,1% |
| Dania | 39,7% | 36,8% | -2,9% |
| Niemcy | 69,9% | 66,0% | -3,9% |
| Estonia | 9,6% | 8,9% | -0,7% |
| Irlandia | 74,9% | 74,3% | -0,6% |
| Grecja | 179,7% | 175,0% | -4,7% |
| Hiszpania | 100,7% | 99,8% | -0,9% |
| Francja | 98,1% | 99,3% | 1,2% |
| Chorwacja | 84,1% | 81,9% | -2,2% |
| Włochy | 134,7% | 134,7% | 0,0% |
| Cypr | 108,3% | 107,6% | -0,7% |
| Łotwa | 39,3% | 40,0% | 0,7% |
| Litwa | 39,9% | 41,7% | 1,8% |
| Luksemburg | 22,0% | 23,4% | 1,4% |
| Węgry | 75,8% | 74,4% | -1,4% |
| Malta | 60,6% | 56,8% | -3,8% |
| Holandia | 63,2% | 58,7% | -4,5% |
| Austria | 84,9% | 81,4% | -3,5% |
| Polska | 53,5% | 53,4% | -0,1% |
| Portugalia | 131,3% | 132,1% | 0,8% |
| Rumunia | 36,8% | 37,2% | 0,4% |
| Słowenia | 81,6% | 79,8% | -1,8% |
| Słowacja | 52,9% | 51,8% | -1,1% |
| Finalandia | 61,7% | 61,8% | 0,1% |
| Szwecja | 43,2% | 40,5% | -2,7% |
| Wielka Brytania | 88,1% | 86,8% | -1,3% |
| Źródło: Eurostat | |||
Tradycyjnie już najsilniej zadłużonym krajem unijnym pozostaje Grecja – z relacją długu publicznego do PKB na poziomie 175%. Podium w tej niechlubnej klasyfikacji uzupełniają Włochy (134,7%) i Portugalia (132,1%). Dług większy od produktu krajowego brutto odnotowały jeszcze Cypr (107,6%) i Belgia (106,6%). Bardzo bliskie przekroczenia 100% były Francja (99,3% długu do PKB) i Hiszpania (99,8%). Bardzo wysoki poziom zadłużenia w relacji do PKB (86,8%) utrzymała także Wielka Brytania.
Jednakże w porównaniu do II kw. 2016 roku aż 19 z 28 krajów Unii obniżyło relację długu do PKB. Największą względną obniżkę zadłużenia odnotowała Grecja (-4,7 pp.), Holandia (-4,5 pp.), Niemcy (-3,9 pp.), Malta (-3,8 pp.) oraz Austria (-3,5 pp.). Dziewięć państw UE odnotowało wzrost relacji długu do PKB, z czego największy przyrost nastąpił na Litwie (+1,8 pp), w Luksemburgu (+1,4 pp.) oraz we Francji (+1,3 pp.).
W przypadku Polski redukcja relacji długu publicznego do PKB była symboliczna i wyniosła 0,1 pp. rdr, do 53,4%. To 11. najniższy wynik wśród 28 państw Unii Europejskiej. Lecz jednocześnie niższy dług publiczny w relacji do PKB mają wszystkie kraje naszego regionu z wyjątkiem Węgier. Dla porównania, zadłużenie Czech wyniosło 39,4%, a Rumunii 37,2% PKB.
Urzędowi optymiści zapewne powiedzą, że strefa euro zaczyna wychodzi z potężnego kryzysu nadmiernego zadłużenia, podczas którego relacja długu publicznego do PKB eksplodowała z 65% do przeszło 92%. Teraz dzięki najszybszemu od sześciu lat wzrostowi PKB udało się zatrzymać narastanie tej relacji. Ale zarazem nie udało się jej w istotny sposób obniżyć. A trudno oczekiwać, aby strefa euro była w stanie rosnąć szybciej niż obecnie, co obrazują niemal rekordowo wysokie odczyty wskaźników PMI.
Widać też coraz ostrzejszy podział na państwa, których władze postanowiły zrobić porządek z finansami publicznymi i zaczęły obniżać poziom zadłużenia. Niektóre kraje UE zaczęły nawet spłacać swój dług w wartościach nominalnych! W 2016 roku 10 z 28 krajów UE odnotowało nadwyżkę fiskalną. Niestety, Polska nie znalazła się w tym gronie i nic nie wskazuje na to, aby miała się to zmienić w najbliższych latach.
Lecz równocześnie daleko nam do sytuacji kilku państw UE, gdzie problem nadmiernego zadłużenia narasta pomimo stosunkowo dobrej koniunktury gospodarczej. Powodów do obaw wciąż dostarczają Włochy, Francja i Hiszpania. Czyli trzy z czterech największych gospodarek strefy euro. A także Portugalia, której zadłużenie zbliża się do 250 mld euro.
