Finansowanie zadań publicznych przez fundusze w BGK i przekazywanie obligacji zwiększa koszty obsługi długu – wynika z analizy wykonania budżetu przez NIK. Tylko w 2024 r. koszty te wzrosły o 1,4 mld zł w przypadku funduszy w BGK i o 1,2 mld zł z tytułu przekazanych obligacji.
We wtorek na stronach Sejmu została opublikowana przygotowana przez Najwyższą Izbę Kontroli „Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2024 r.”. W analizie NIK zwróciła uwagę, że w 2024 r. – po raz drugi z rzędu – nastąpił wysoki, wynoszący aż 31,2 proc. wzrost potrzeb pożyczkowych netto budżetu państwa. Rzeczywiste potrzeby pożyczkowe wyniosły 227,5 mld zł, a saldo potrzeb pożyczkowych sięgnęło 180,5 mld zł.
„Kolejny rok z rzędu w potrzebach pożyczkowych uwzględniono tylko niektóre nakłady na realizację zadań państwa. Nie zostało uwzględnione dofinansowanie wybranych podmiotów poprzez nieodpłatne przekazywanie im skarbowych papierów wartościowych. (…) wskazane (w ustawach – PAP) podmioty otrzymały obligacje skarbowe o wartości nominalnej 24 mld zł” – czytamy w analizie.
NIK oceniła, że takie zasilenie powinno nastąpić w formie wydatków budżetu państwa, na co pozwalała wysokość deficytu po nowelizacji budżetu na 2024 r. Izba oceniła, że taki sposób pozwoliłby na zmniejszenie kosztów obsługi skarbowych papierów wartościowych.
„Najwyższa Izba Kontroli zwraca uwagę, że przekazanie obligacji spowodowało tylko w 2024 r. wzrost kosztów obsługi długu o prawie 1,2 mld zł. Minister Finansów przekazywał nieodpłatnie obligacje skarbowe nawet w ostatnich dniach roku, między innymi do Funduszu Reprywatyzacji, którego był dysponentem” – czytamy w analizie NIK. – „W analizowanym okresie lat 2021-2024 łączna wartość obligacji skarbowych przekazanych nieodpłatnie wybranym podmiotom osiągnęła wartość 93,7 mld zł, a uwzględniając skarbowe papiery wartościowe przekazane w latach 2019-2020 wartość ta wynosi 117,8 mld zł” – czytamy także.
NIK wskazała, że w potrzebach pożyczkowych budżetu państwa nie ujęto również zadań realizowanych przez fundusze obsługiwane przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Tymczasem zadania te zostały sfinansowane w wyniku zaciągnięcia na rzecz tych funduszy zobowiązań dłużnych gwarantowanych przez Skarb Państwa.
„Tylko w 2024 r. zobowiązania z tytułu emisji nowych obligacji i uruchomienia nowych kredytów wzrosły o 74 mld zł, a wydatki na obsługę tego długu wyniosły 15,1 mld zł. Natomiast suma skumulowanych zobowiązań dłużnych funduszy umiejscowionych w Banku Gospodarstwa Krajowego, wynikająca z zaciągniętych zobowiązań i naliczonych odsetek do końca okresu zapadalności, na dzień 31 grudnia 2024 r., wyniosła 460 mld zł” – podała NIK.
Kontrolerzy oszacowali, że na koniec grudnia 2024 r. zobowiązania powstałe w związku z realizacją zadań państwa przez fundusze umiejscowione w Banku Gospodarstwa Krajowego oraz z nieodpłatnym przekazaniem skarbowych papierów wartościowych wybranym podmiotom wyniosły razem 484 mld zł. W analizie czytamy, że koszty odsetek od obligacji emitowanych na rzecz tych funduszy przez BGK były wyższe w porównaniu z kosztami obsługi obligacji emitowanych przez Skarb Państwa.
„W samym tylko 2024 r. koszty obsługi długu z tego tytułu były wyższe o 1,4 mld zł, a w całym okresie zapadalności będą one wyższe o 16,6 mld zł w porównaniu z kosztem obsługi długu powstałego w wyniku emisji skarbowych papierów wartościowych” – czytamy w analizie NIK. (PAP)
ms/ drag/
