Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła w poniedziałek na Grenlandii pakiet o wartości 200 mln euro przeznaczony na współpracę UE z tą wyspą. Środki mają zostać zainwestowane w łączność cyfrową, surowce krytyczne, energetykę, mieszkalnictwo i edukację.
Pakiet koncentruje się na trzech strategicznych obszarach czyli łączności, czystej energii i surowcach krytycznych. Jak zapewniła na konferencji prasowej w stolicy Grenlandii Nuuk von der Leyen, jednym z pierwszych projektów jest zwiększenie zdolności łączności satelitarnej Grenlandii. Według szefowej KE już od wtorku mieszkańcy odległych miejscowości na północy wyspy mają uzyskać szybszy dostęp do internetu, a od października poprawę mają odczuć również społeczności na wschodzie Grenlandii.
UE chce też wspierać rozwój hydroenergetyki. - Celem jest wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego dzięki własnym źródłom energii, co daje większą niezależność – powiedziała von der Leyen. Pakiet obejmuje również współpracę dotyczącą surowców krytycznych. Szefowa KE podkreśliła, że bogate zasoby Grenlandii powinny służyć tworzeniu miejsc pracy i wzrostowi gospodarczemu na samej wyspie.
Podczas wizyty von der Leyen podpisała też z premierem wyspy Jensem-Frederikiem Nielsenem i premierką Danii Mette Frederiksen odnowioną wspólną deklarację dotyczącą relacji UE z Grenlandią. Dokument zakłada zacieśnienie współpracy m.in. w dziedzinie bezpieczeństwa gospodarczego, energii, surowców krytycznych, łączności oraz badań i edukacji.
Szefowa KE podkreśliła, że dokument odzwierciedla zarówno decyzję Grenlandii o zacieśnianiu więzi z Unią, jak i wybór dokonany przez samą UE, by być bardziej obecną i zaangażowaną na Grenlandii i w Arktyce. – Chcemy, żeby nasze partnerstwo było budowane na długą metę – powiedziała. Dodała, że współpraca ma także bezpośrednio poprawiać jakość życia mieszkańców Grenlandii, m.in. poprzez inwestycje w mieszkalnictwo, wspieranie lokalnych przedsiębiorstw i zrównoważonej turystyki oraz zwiększenie udziału młodych Grenlandczyków w programie Erasmus+.
Polityczka zapowiedziała też dalsze zwiększenie finansowego zaangażowania UE. Komisja zaproponowała przeznaczenie dla Grenlandii 530 mln euro w kolejnym wieloletnim budżecie UE na lata 2028–2034, czyli ponad dwa razy więcej niż w obecnej perspektywie.
Szefowa KE odniosła się również do geopolitycznej sytuacji wyspy
– Unia Europejska w pełni solidaryzuje się z Królestwem Danii i mieszkańcami Grenlandii. Przyszłość Grenlandii należy do mieszkańców Grenlandii i Danii. Nikt inny nie może o niej decydować – oświadczyła. Prezydent Donald Trump wieloktrotnie deklarował, że USA powinny przejąć kontrolę nad wyspą.
- Arktyka stała się jednym z miejsc, gdzie zderzają się płyty tektoniczne geopolityki - przyznała von der Leyen. Zapowiedziała, że jeszcze tej jesieni Komisja przedstawi nową strategię UE dla Arktyki, która ma określić wizję Unii dotyczącą regionu.
Wizyta szefowej KE na Grenlandii rozpoczęła się w niedzielę. Poprzednio von der Leyen odwiedziła wyspę dwa lata wcześniej, kiedy otworzyła tam pierwsze przedstawicielstwo UE. - Dwa lata temu usłyszałam bardzo jasny przekaz: nie pozwólcie, by ta wizyta była symboliczna, niech przyniesie konkretne rezultaty. Cieszę się, że dzisiaj wracam, by przedstawić konkretne wyniki - powiedziała von der Leyen.
Grenlandia jest autonomicznym terytorium wchodzącym w skład Królestwa Danii. Nie jest członkiem UE, ale pozostaje krajem i terytorium zamorskim stowarzyszonym z UE.
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ kj/
